Gündem Haberleri

    Uysa da UYAP uymasa da

    Av. M. Gökhan Ahi mgahi@hurriyet.com.tr
    25.03.2005 - 01:44 | Son Güncelleme:

    Hepimize çok basit gibi görünen bir dava dosyasının içinde bir çok bilgi ve belge bulunmaktadır. Yargılama süreci içerisinde karar verecek hakim bu bilgi ve belgeler ışığında davayı hukuki olarak yorumlayacak ve buna göre bir karar verecektir.

    Hukuk davasında, dava taraflarının sunacağı bilgi ve belgelerin yanı sıra, tapu, nüfus, ticaret sicil, banka kayıtları, başka mahkeme kayıtları, bilirkişi raporları gibi; ceza davasında ise bu bilgilerin biri ya da birkaçının yanı sıra sabıka sicil kaydı, emniyet ve savcılık kayıtlarına ihtiyaç duyulacaktır. Mahkeme dışından getirtilecek bu tür bilgi ve belgelerin yazışması, kaydı, havalesi, posta gidiş-dönüşü gibi aşamalar zaman kaybına dolayısıyla yargının ağır işlemesine yol açmaktadır. 2003 istatistiklerine göre, bir hukuk davasının ortalama görülme süresi 177 gün, ceza davalarının görülmesi ise ortalama 241 gündür. Bu süre Ticaret Mahkemeleri’nde 417 güne kadar, Asliye Ceza Mahkemeleri’nde ise 400 güne kadar çıkmaktadır.

    1998 yılında fikir olarak temeli atılan ve ancak 2003’te test aşamasına geçen ve 2007 yılında bitirilmesi planlanan UYAP, (Ulusal Yargı Ağı Projesi) adalet hizmetlerini hızlandırmak, verimliliği artırmak amacıyla hayata geçti. Şu an sadece pilot olarak belirlenen adliyelerde çalışan UYAP’a uyum sağlanabilmesi için hakim, savcı ve adliye memurları bilgisayar eğitiminden geçti. Hatta hakim ve savcılara dizüstü bilgisayarlar dağıtıldı. Bu proje bittiğinde, davalar daha hızlı görülebilecek, dosyalara ulaşmak saniyede gerçekleşecek, kayıt ve arşivleme kolaylaşacak, hatta mahkeme dışı ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelere çok kolay ulaşılabilecek. Vatandaş kendisine verilen şifre ile dosyası hakkında bilgi alabilecek, avukatlar ofislerinden dava açıp yazışmalarını yapabilecek.

    Peki 2005’te neler oluyor

    Yazılım testleri devam ediyor, bilgisayar eğitimleri devam ediyor, ancak pilot adliyeler dışında tüm Türkiye’de adalet hizmetlerinde klasik usullere devam ediliyor. Pilot adliyelerde yerleştirilen donanım şimdiden eskimeye, sistemi kesintiye uğratmaya başladı. Klasik usulle bir-iki dakika süren dava kayıt işlemi UYAP sisteminin kullandığı yazılımla 12 dakikaya çıkmış durumda. Günde 100’e yakın icra başvurusu alan bir icra dairesinde bilgi girişi için en az 8 saate ihtiyaç duyuluyor. Yeterince bilgisayar eğitimi alamayan personel bir yandan klasik usuldeki kayıt, yazışma ve arşivleme işine devam ediyor, diğer yandan aynı işlemi sisteme dahil etmeye çalışıyor. Elektrik kesildiğinde duruşmalara daktilo ile devam ediliyor.

    UYAP’ın diğer en büyük eksikliği ise yargının kurucu unsurlarından birisi sayılan ve savunmayı temsil eden avukatların sistem içerinde kendisine halen yer bulamamış olması.

    Diğer kurumlarla olacak bilgi alışverişi konusunda da somut bir adım atılmış değil. Mernis, Polnet, Tapunet gibi sistemlerle entegrasyon yapılması da çok kolay gözükmüyor, zira hepsi aynı dili konuşmuyorlar.

    Bilişim ve e-devlet kavramları kulağa ne kadar hoş gelirse gelsin, fiziki şartları düzelmemiş işhanı tipi adliyelerle, sayıca eksik hakim savcı ve adliye personeliyle, yeterli donanımı sağlayamayacak bütçeyle, avukatı dışarıda tutmaya çalışan zihniyetle, UYAP ne kadar yol alacak ve başarılı olacak, bunu zaman gösterecek. Yargının temel sorunları öncelikle halledilmedikçe, UYAP bir kurum intraneti olmaktan öteye geçemeyecektir.
    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı