'Uyarılar değiştirilmeli'

Sağlık Enstitüsü Derneği, sigara paketlerinde düz paket uygulamasına geçilmesinin ve resimli uyarıların değiştirilmesinin tütün kullanımını azaltmada yardımcı olabileceğini belirtiyor. Türkiye'nin de taraf olduğu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'ne göre tütün ürünü paketlerinde en az yüzde 50 oranında sağlık uyarısı bulunması ve bunların belli aralıklarla yenilenmesi gerekiyor. Türkiye bu uyarılar konusunda başarılı olsa da resimlerin kanıksanması nedeniyle sağlık uyarılarının değişmesi gerektiği belirtiliyor.

Hürriyet Haber
19.12.2014 - 11:19 | Son Güncelleme :

Sağlık Enstitüsü Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, sigara şirketlerinin tasarımı reklam ve tanıtım aracı olarak kullanmaya devam ettiğini belirtti ve şunlaru söyledi, "Sözleşmeye göre, tütün ürünü paket tasarımının yanlış, yanıltıcı ve aldatıcı unsurlardan arındırılması, özendirici olmaması gerekiyor. Örneğin, ürünün daha az zararlı olduğunu ima eden ifade ve göstergelerin paket üzerinde yer almaması gerekiyor. Sigara şirketleri ise bu yönde yapılan düzenlemelerin ‘etrafından dolanarak’, paketlerin pazarlama aracı olma özelliğini azami derecede kullanmaya devam ediyorlar. Bu soruna kesin nokta koyan bir uygulama Avustralya’dan gelmişti. Avustralya, 1 Aralık 2012 tarihinde sigara şirketlerinin ve markalarının logoları dâhil, her türlü tasarım unsurunun paket üzerinden kaldırıldığı, tek tip paket üzerinde görsel unsur olarak sadece resimli sağlık uyarılarının bulunduğu “düz paket” uygulamasına geçti. Ardından beklendiği üzere, sigara şirketlerinin bu uygulamanın başka ülkelere de örnek olması endişesiyle hukuk itirazları, engellemeleri ve halkla ilişkiler çalışmaları başladı.”

DÜZ PAKET SİGARA TÜKETİMİNİ VE CAZİBESİNİ AZALTIYOR

Düz paketin Avustralya’da kabul sürecini ve ardından gelen gelişmeleri değerlendiren, yakın zamanda çok önemli bir yapıt yayınlandığını belirten Dağlı, düz paketin mimari Sydney Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Simon Chapman’ın, yaşananları ortak yazar Becky Freeman ile birlikte “Kral çıplak: Avustralya ve Tütünde Düz Paket” isimli kitabında anlattığını ifade ederek şöyle devam etti:

“Chapman kitabında, öncelikle düz paketin gerekçelerine vurgu yapıyor. Sigara paketlerinin tüm cazibesini ortadan kaldıran ve diğer ticari ürünlerle farklılaştıran bu uygulama ile Avustralya’da, sigara içiminin norm dışı kabul edilmesinin sağlanmasının, tüketim hızının, özellikle gençlerdeki tüketim hızının aşağı çekilmesininin hedeflendiği anlatılıyor. Uygulama görsellerinde düz paket tasarımının, tüketiciler için tütün ürünün cazibesini azaltmak, sağlık uyarılarının etkisini artırmak, üreticilerin tüketicileri yanıltıcı imalarda bulunmasının önüne geçmek amacıyla yapılmış olduğunu görüyoruz. Chapman, düz paketin tüketimi hızla aşağı çekecek etkisinin uzun vadede ortaya çıkmasının beklendiğini, ancak Avustralya’da bu etkinin şimdiden görülmeye başladığını da belirtiyor. Avusturalya’da 1990’lı yıllarda %25 civarında olan sigara içme oranı, yine aynı yıllarda başlayan tütün kontrolü önlemleri sayesinde 2010 yılında %15.1’e düştükten sonra, düz paketin uygulanmaya başlamasından sonra 2013 yılında %12.8’e düşmüş. Bu sevindirici gelişmeden daha da önemlisi, pazarlamada yaratılan bu fark sayesinde, tüketicilerin içtikleri ürün hakkındaki algılarının tamamen değişmiş olduğunu gösteren araştırmalar var. Aynı ürünü tükettikleri halde, düz paket kullanmaya başlayan tüketicilerin artık ürünlerinin tadının iyice beter olduğunu ifade ettikleri bildiriliyor. Ayrıca, yapılan araştırmalar, sigara şirketlerinin iddia ettiklerinin aksine, düz paketin yasadışı sigara satışını ve üretimini artırmadığını gösteriyor” dedi.

SİGARA PAKETLERİ REKLAM ARACI OLARAK KULLANILIYOR

Kitapta Türkiye’ye de yer verilerek, Türkiye’nin düz pakete geçiş konusunda resmi açıklama yapan on ülkeden biri olduğu vurgulanıyor. Eylül 2012’de Ankara’da Avrupa ve Doğu Akdeniz’den 42 ülkenin katılımı ile gerçekleştirilen, Prof. Simon Chapman’ın konuşmacı olarak katıldığı, Sağlık Bakanlığı ve DSÖ’nün düz paket konulu toplantısında yapılan ve daha sonra 2014 yılında Sağlık Bakanlığı’nın basın açıklamasında 2015 yılında Türkiye’de düz pakete geçileceği açıklamalarına değiniliyor.

Diğer yandan, kitapta bir sigara şirketinin yazılı belgesinden yapılmış çok önemli bir alıntı yer alıyor:“Avustralya başka ülkeler için bir şablon teşkil ediyor. Bizim amacımız bu şablonu yok etmektir!”

Avustralya’nın geliştirdiği düz paket şablonunun Türkiye’de de biran önce uygulanmasını arzu ettiklerini belirten Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi (SSUK) Genel Sekreteri Efza Evrengil ise şunları söyledi:

“Reklam mecraları kısıtlandıkça, günümüzde sigara şirketleri paketin kendisini eskisinden daha da fazla reklam ve tanıtım amaçlı olarak kullanıyorlar. Ülkemizde de yasal düzenlemeler aşılarak, görsel çekiciliği yüksek şekilde tasarlanan, yanıltıcı tanımlamalar içeren sigara paketleri, insanların üzerlerinde taşıdıkları, görünürlüğü çok yüksek birer rozet ürün olarak ‘mini billboard’ etkisi yaratmak üzere pazarlanıyor. Satış noktalarında yapılan ticari teşhirde ise, paketlerin büyük satış ünitelerinde yan yana dizilmeleriyle güçlü reklam panosu etkisi yaratılıyor. Tütün ürünü paketinin bir reklam ve tanıtım aracı olmasını önlemenin en iyi yöntemi olarak, 2012’den itibaren Avustralya’da uygulanan düz paket karşımıza çıkıyor. Marka isminin standart font ve renkte yer aldığı tek tip, düz renkli bu paketlerde tek çarpıcı iletişim unsuru büyük boyutlu resimli sağlık uyarıları oluyor. Avustralya’nın başarılı uygulamasını şimdi İrlanda, İngiltere, Yeni Zelanda, Fransa, Finlandiya kendi ülkelerinde başlatma konusunda harekete geçtiler. Türkiye’de de, sigara şirketlerinin paketleri bir iletişim aracı olarak kullanmalarının önlenmesi ve tüketimin azaltılması için düz pakete geçiş önemli bir adım olacaktır” diye belirtti.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün