Uludağ’ın kurbağası Urfa’nın kobrası İstanbul’un kertenkelesi

TÜBİTAK, Silopi ejderhasının karizmasını fena bozdu. Kurumun yeni çıkardığı kitap son 6 ayda üçüncüsü ortaya çıkan yaratıkların aslında ne ‘ejderha’ ne de ‘yeni’ olduğunu anlatıyor. ‘Türkiye Ambifibi ve Sürüngenleri’ kitabı, sadece Silopi’de bulunan kertenkeleyi değil, kurbağadan yılana kadar Türkiye’de yaşayan akrabalarını da yakışıklı fotoğrafları ve soyağaçlarıyla tanıtıyor.

Savaş ÖZBEY
01.01.2006 - 00:00 | Son Güncelleme :

 43 yıllık çalışmanın ürünü olan, 7 YTL’den satışa sunulan 165 sayfalık kitapta her türün kendi sayfası var ve bu türler kurbağalar, kaplumbağalar, yılanlar, kertenkeleler gibi başlıklar altında toplanmış. Bazı özel türlere birden fazla sayfa ayrılmış. Bunlar arasında eti lezzetli olduğu için ‘çorba kaplumbağası’ denilen 1 metre 40 santimlik zavallı deniz kaplumbağası Chelonia Mydas gibi çok özel türler var. Kafkas Semenderi’den Uludağ Kurbağası’na, Trakya Tosbağası’dan Fırat Kaplumbağası’na, Toros Yılanı’na, Mardin Keleri ve İstanbul Kertenkelesi’ne kadar 123 farklı tür.

ÇÖL KOBRASI

Zehiri, acı ile öldürüyor

Şanlıurfa’da görülen bu yılanın zehri sinir sistemini tahrip ederek büyük acı ile ölüme neden oluyor. Avlarını canlı canlı yutuyor. Boyu 120 santim ve rengi siyaha yakın koyu kahve. Latince adı Walterinnesia Aegyptia.

İSTANBUL KERTENKELESİ

Gemiyle geldi

İstanbul’un içi, Adalar ve Adapazarı yönünde yayılış gösteriyor. Boyu 24 santim civarında. Şehir içinde, bahçe ve mezarlıklarda yaşıyor. İstanbul’a gemiyle geldiği düşünülüyor. Böcek yiyor. Latince adı Podarcis Sicula.

DERİ KABUKLU KAPLUMBAĞA

3 metreyi buluyor

3 metre boy ve yarım ton ağırlığıyla

dünya şampiyonu. Akdeniz’de çok nadir görülüyor,

bir tanesi 1998’de Türk balıkçılarının ağlarına takılmıştı. Boyundan korkmayın, deniz anasıyla besleniyor. Latince adı Dermochelys Coriacea.

ULUDAĞ KURBASI

Dağ havası seviyor

Küçük derelerle bunların kenar bölgelerine bayılan bu kurbağaya kuzey, güney ve batı Anadolu’nun yüksek yerlerinde rastlayabilirsiniz. Ama 1000 metreden aşağı bölgelere asla inmez. Erkeklerin iç ses kesesi var. Latince adı Rana Macrocnemis.

SİLOPİ EJDERHASI

Türkiye-Suriye sınırında yaygın

Sadece Silopi’de değil, Şanlıurfa başta olmak üzere bütün Türkiye-Suriye sınırında yayılış gösteriyor. Bir metreyi aşan boyuyla ülkenin en semiz sürüngeni. Çukur kazabiliyor, suda yüzüyor, ağaca tırmanıyor. İnsan etiyle işi yok; diğer
kertenkeleler, yılan, kuş ve kendi yavrularıyla besleniyor.

KAFKAS SEMENDERİ

Patlak gözlerinden tanırsınız

Patlak gözlü bu semender, Gümüşhane, Artvin, Giresun, Rize ve Trabzon’da dere kenarlarında yaşıyor. Kimi bölgelerde canlı doğruyor, kimi yerlerde yumurta bırakıyor. Solucan ve böcek seviyor. Hareketleri çok seri. Latince ismi ise Mertensiella Caucasica.

YILAN

Ülkenin en hızlı yılanı

140 santimlik boyuyla ağaçlara tırmanabiliyor. Türkiye’nin en hızlı ve en çabuk ısıran yılanı. Hızla giderken gövdesinin 30 santimlik bölümü yukarı kalktığı için ‘ok yılanı’ da denir. Karadeniz hariç, bütün Türkiye’de görülebilir. Latince adı Coluber Najadum.

YILANA KENDİ İSMİ VERİLDİ

Kitabın yazarı Prof. Dr. İnan Baran 65 yaşında. Sürüngenleri incelemek ve fotoğraflamak için 1962’den beri Türkiye’nin dört bir yanını dolaşıyor. Bir yılan türüne de kendi adı (vipera barani) verildi. Türkiye’nin Amerika Kıtası kadar çok türe evsahipliği yaptığını söylüyor. Baran, şu anda ejderha incelemesi için Silopi’de. ‘Bu işten 5 kuruş kazancım yok, kitabın yayın haklarını küçük bir telif karşılığı TÜBİTAK’a devrettim’ diyor. Kitabını da Türkiye’de modern herpetolojinin kurucusu ve hocası Murat Başoğlu’nun hatırasına ithaf etmiş.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün