"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Ucuz mu uçacağız pahalı mı?

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım’ın “Bayram gibi yoğun dönemlerde uçak biletlerine ‘tavan fiyat’ getirebiliriz” demesi, gözleri fiyatlara çevirdi. Gerçekten pahalı mı uçuyoruz? Yoksa bilet fiyatları ucuzlayacak mı?

ABD’de yapılan bir araştırmada, son 30 yılın uçak bileti fiyatları bilimsel olarak masaya yatırıldı. Örneğin 1980’lerin başında 600 dolar olan uçak bileti reel kurdan hesaplandığında yarı yarıya ucuzladı. Yani, 2010’da 300 dolara kadar indi. Havacılık sektörü için 1978 yılı önemli bir dönüm noktasıydı. ABD’de iç hat uçuşları serbest bırakıldı. Bu kural 1993’ten itibaren Avrupa’da uygulanmaya başladı. Türkiye’de ise iç hatlar 2003’te özel sektöre açıldı. İç hattaki yolcu sayısı, 10 yılda 9 milyondan 65 milyona çıktı. Artan rekabet, farklı şirketler, bilet fiyatlarının ucuzlamasını sağladı.

GERÇEKTEN UCUZLADI MI?

Son 30 yılda, bilet fiyatlarının en düşük olduğu dönem 2010 yılıydı. Aradan geçen 2 yılda fiyatlar yine tırmanmaya başladı. Türkiye’de bu konuda yapılmış bilimsel çalışma yok. Ama ABD’de 2010’da 300 dolarlık biletin bugün 370 dolar seviyesine ulaştığı görülüyor.

Bundan sonra ne olacak?

Artan petrol fiyatları: Bugün havayollarının maliyetlerinin neredeyse yarısını yakıt oluşturuyor. 10 yıl önce varili 20 dolar seviyesindeki yakıt bugün 100 doların üzerinde.
Rekabet azalıyor: Bilet fiyatlarında rekabetin çok etkisi var. Sektörde son yıllarda küçük şirketler büyükler tarafından yutuluyor. Rekabet ortadan kalktıkça fiyatlar yükselişe geçiyor.
Verilmeyen uçuş izinleri: Ülkeler arasındaki ‘open sky’ olarak adlandırılan serbest uçuş anlaşması yoksa, havacılık otoriteleri bir araya gelip karşılıklı kaç sefer yapılacağına karar veriyor. Genellikle ana taşıyıcılar bu uçuş izinlerini alıyor. Rekabet olmadığı için de fiyatlar bir türlü inmiyor.
Sınırlı kapasite: Bazen havalimanlarının slot sınırlamaları veya alt yapı sorunları uçak sefer sayılarını azaltabiliyor. Bu durum bilet fiyatlarında artışa neden oluyor.

Artış ne zaman duracak?

Yeni teknolojiler: Maliyetler yükseliyor ama teknoloji sektörün yanında. Daha az yakıt harcayan uçaklar ve motorlar şirketlerin maliyetlerini düşüren rezervasyon, kayıp bagajların azaltılması gibi çalışmalar umut veriyor.
Fiyat politikaları değişiyor: Bilet fiyatlarını kontrol altında tutmak için havayolları eskiden standart verilen tüm hizmetleri artık ücretli hale getiriyor. İkram, bagajlar, uçakta internet veya ücretli koltuk tercihleri uygulanıyor.
Düşük maliyetli havayolları: Sektörde fiyatların kontrol altına alınmasının en büyük yardımcısı düşük maliyetli havayolları. ABD’de Southwest, Avrupa’da Ryanair, Easyjet, Türkiye’de Pegasus gibi şirketlerin uyguladığı fiyat politikaları pazarın yapısını değiştirdi. Biletini erken alan veya ek hizmetlere para ödemeyen yolcular daha ucuz uçabiliyor.

Ucuz uçmanın yolları

Biletinizi erken alın: En önemli kural, önceden karar vermek. Uçuş tarihleriniz belliyse gelecek yılın yaz tatilinin biletlerini örneğin şimdiden alın. Havayolları şirketleri 365 gün önceden bilet satış sistemlerini açıyor.
Uçuş tarihlerine dikkat: Bir yıl önceden bilet alsanız da, uzun tatillerin ilk ve son günleri, yılbaşı, bayram gibi herkesin bir yere gitmek istediği zaman dilimlerinde yine de çok ucuz bilet bulamayabilirsiniz.
Tarihleriniz esnek olsun: Örneğin birçok havayolu için en ucuz günler pazartesi gece yarısı başlıyor ve çarşamba öğleden sonraya kadar devam ediyor. Tarihleriniz ne kadar esnekse, o kadar ucuza bilet alabilirsiniz.
Promosyon kampanyalarını takip edin: Havayolları yeni açtığı uçuş noktalarını veya ölü sezonlarda doluluklarını artırmak için promosyon kampanyaları yapıyor. Bu biletleri çok uygun fiyata alabilmeniz mümkün.

X