Gündem Haberleri

    Uçan otomobili ‘sinek kuşundan’ esinlenerek 40 yılda yarattı

    Emre ÖZPEYNİRCİ
    14.04.2004 - 00:47 | Son Güncelleme:

    60 yaşındaki Paul Moller, hayatını uçan otomobile adadı. Çocukken gördüğü sinek kuşundan esinlenerek, uçan otomobil sevdasına düşen Paul Moller, 40 yıldır bu proje üzerinde çalışıyor. Moller'ın geliştirdiği M400 Skycar uçan otomobil olarak tarihe geçecek.

    Dört tekerlekli otomobil olsun. Hem de uçsun! Uçan otomobilin herkes tarafından günümüzün en heyecan verici ulaşım aracı olarak görülmesi şaşırtıcı bir olay değil. Düşünsenize tamemen tıkanmış bir trafikte bir adım bile gidemiyorsunuz. Böyle durumlarda herhalde herkes otomobilinin havalanıp trafiğin üzerinden uçarak çıkmasını ister.

    Günümüzde teknoloji ve buna bağlı olarak otomotiv sektörü o kadar hızlı gelişiyor ki, inanın bir kaç sene sonra bu araçları trafiklerde görme şansına sahibiz. Son bir kaç yıldır uçan otomobillerle ilgili bir çok şey yazıldı, çizildi. Ancak bu konuda artık son noktaya gelindi. Paul Moller isimli 60 yaşındaki aerodinamik mühendisi 40 yıl süren çalışmalarının sonucunda uçan otomobili yarattı ve önümüzdeki aylarda bu aracını tanıtacak ve testini yapacak. Ama kuşkusuz bu aracın kullanılması için yasal prosödürlerin hayata geçip, havacılık prosedürlerinin yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

    İş dünyasının genellikle kısa dönemli fikirler üzerine odaklandığını ve yapısını bu şekilde kısıtladığını biliriz. Bir çok girişimci ve işadamı kısa dönemde sonuç almak istediği için, uzun dönemli yatırım riskine girmek istemez. Uçan otomobilin mucidi Paul Moller ise en baştan beri bunun tersini yaparak birçok çevre tarafından büyük takdir toplamış durumda.

    Günümüzde bir çok girişimcinin yerinde olmak için can attığı Paul Moller, kendini otomobilin bulunması gibi yaşamı tamamen değiştirecek bir projeye adamış bir dahi olarak kabul ediliyor. 40 yıldan bu yana uçan otomobil yaratmak için uğraşan ve bu amaç doğrultusunda 200 milyon dolar para harcayarak iki eşinden de boşanan 60 yaşındaki Moller, daha henüz çabalarının karşılığını almış durumda değil.

    Dünyada otomobilin dikey olarak havalanıp, inmesini bilen tek kişi olarak tanınan Moller, birçok kesim tarafından ise hayalperest olarak adlandırılıyor. Yarattığı Skycar isimli uçan otomobil, garajda tutuluyor ve yolda giderken bir anda helikopter gibi kalkıp daha sonra bir uçak gibi havada süzülebiliyor. NASA'da 10 yıldan bu yana bu tip tasarımlar üzerine çalışan Mark Moore, uçan otomobil konusunda tasarım probleminin olmadığını ancak bu tip tasarımların pratik olmaktan uzak olduğunu düşünüyor.

    İKİNCİ TRUMP OLURDU

    Moller ise 40 yıldan bu yana sürdürdüğü çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor ve hala ilerleme kaydetmek için çaba sarfediyor. Şu anda çok yeni ve ilginç gelişmelerin eşiğinde olan Moller'in sahip olduğu Moller International'ın hisseleri ise bu yıl içinde Nasdaq'da işlem görmeye başlayacak. Moller'ın 40 yıldır süren uçan otomobil macerası, çoğunlukla kazayla sonuçlanırken, bir çok kez kárlı olmayan riskli bir proje olarak görüldü. Bu yüzden borsaya açılmasının iyi bir fikir olmayacağı görüşü hakim.

    Üniversiteden arkadaşı olan profesör Daniel Guitton, ‘‘Eğer Moller tüm enerjisini işadamı olmak için kullansaydı bugün ikinci bir Donald Trump olurdu’’ diye konuşarak Moller'in sahip olduğu iş zekasının altını çiziyor. Önümüzdeki aylarda Moller, Skycar projesinin yeni M400 prototipini test etmeyi ve bu aracı San Francisco'da düzenlenecek bir fuarda tanıtmayı planlıyor. NASA ise 2005 yılında, bu tip araçların güvenli bir şekilde havada dolaşması için hazırladığı altyapı projesinin demo gösterimini yapacak. Yani önümüzdeki yıllarda özellikle Amerika'da kişisel uçaklar ve Skycar gibi araçlar için yasal zemin hazırlanma aşamasında.

    Okula kuş gibi olmak için gittiKonforu seven ailelere

    KANADA'nın dağlık bölgelerinde bir tavuk çiftliğinde büyüyen Paul Moller'in hayatı ilkokulu bitirdiği yaz gördüğü ‘sinek kuşu’ ile değişti. Havada asılı kalan ve ileri yukarı hızla fırlayabilin sinek kuşunun (hummingbird) okula gitmek için iyi bir amaç olduğunu düşünen Moller'in hayatını adadığı uçan otomobil fikri bu şekilde ortaya çıktı. Moller bir konuşmasında bunu dile getirerek, ‘‘60 yıldır sizin ve kendim içi sinek kuşununun yaptığını yapmaya çalışıyorum’’ diyor.

    11 yaşında bir dönme dolap resmi gören ve 6 metre yüksekliğinde çalışan bir versiyonunu yapan Moller, okul hayatı boyunca fizik, matematik ve mekanik alanında çok büyük başarılar göstermiş. Genç bir adam olarak uçak yapımını öğrenmek için ticaret okuluna giren Moller üniversiteye başlamadan önce dondurma makinası yapan bir şirkette çalışmaya başlar. Daha sonra üniversiteye girerek havacılık mühendisliği alanında eğitim gören Moller, tam mezun olamayacağım diye düşünürken, aerodinamik üzerine master programına kabul edilir. Master yaptıktan sonra Kaliforniya Üniversitesi'nde havacılık programını başlatan Moller, tüm bunlar gerçekleşirken bir taraftan hayallerini bırakmayarak sinek kuşu makinesinin çalışmasına başlar.

    İlk kez uçmaya bu kadar yakın

    40 yılın ardından Moller, Skycar isimli uçan otomobil projesinin gerçekleşmesine hiç bu kadar yakın olmamıştı. İlk kez küçük, güçlü ve bunun yanında bugüne kadar ki en hafif motorlara sahip olan Moller, M400 Skycar'ı 8 pervane ile güçlendirerek, kokpitte bulunan bilgisayarlar ile uçuruyor.

    Moller, 1960'ların başında dikey inip kalkan, tabak şeklinde araçlar tasarladı. 1965'te bir taşıtın uçmasını bile sağlamıştı. Sonraki 20 yıl içinde, planını kanıtlamak için iki kişilik versiyonlarda 200'den fazla test uçuşu gerçekleştirdi. Mühendis şimdiyse, işe uçarak gitmeyi gündelik bir olay haline getireceğini öne sürdüğü, dikey doğrultuda inip kalkan M400 Skycar'ın üretimini gerçekleştirdi ve önümüzdeki günlerde bunun tanıtımını yapacak.

    Moller, M400 tasarımının, 4 yolcu ve mürettebat taşıyacağını, saatte 500 kilometre hızla gideceğini, oksijen desteğiyle 10 bin metre yükseleceğini ve yakıt ikmali yapmadan, normal benzinle 1400 kilometre yol alabileceğini söylüyor. Güvenlik de önemli bir konu. Bu nedenle proje, iniş ve kalkış gibi kritik anları gözleyecek otomatik uçuş kontrollerini ve aracın uçarken kendini denetlemesi amacıyla otomatik uydu navigasyon sistemini içeriyor.

    Projesini kendi finanse ediyor

    1960'lı yıllarda trafik sıkışıklığının ortaya çıkmasıyla uçan otomobil düşüncesinin parlak bir fikir olduğu düşünüldü. Ama o dönemde bunu üretmek için ne yeterli teknolojik altyapı bulunuyordu ne de bilgisayar çipleri ve malzemeler bunun olmasına olanak sağlayabilirdi. Bu yüzden Moller bu projesine milyonlarca dolar yatıracak yatırımcı bulamıyordu.

    Projesini fonlamak için Moller üç finansal mucize gerçekleştirdi. Uçan otomobil projesini gerçekleştirmek için bina arayışına giren ve bulunduğu bölgede iş alanı olarak sadece bir kaç binanın olduğunu farkeden Moller, bunun üzerine büyük bir arsa aldı. Bu arsanın küçük bir kısmında kendi küçük ofis ve garajını yapan Moller, arsanın geri kalanını ise ofis alanı olarak geliştirerek tam 20 milyon dolara sattı.

    1980'li yıllarda parası tükenen Moller bu kez ikinci finansal mucizeyi gerçekleştirdi. Skycar'ın motorunu nasıl sessiz yapacağını araştırırken, yüksek performanslı sıra dışı bir egzos geliştirdi. Moller'ın geliştirdiği bu sistem şu an motositleklet ve yarış otomobillerinin çoğunda kullanılıyor. Moller bu şirketi 1988 yılında sattı. ‘‘Bu buluş benim için çok önemli çünkü bana kredibilite kazandırdı’’ diye konuşan Moller, ‘‘Bu sadece çılgın bir buluş değildi’’ dedi. Moller üçüncü finansal mucizesini ise yakın zamanda gerçekleştirdi. Şu andaki mevcut motorlar Skycar için yeterli hafiflikte olmayıp yeterli güce sahip olmayınca, Moller dönen motor tasarımının (rotary engine design) tüm haklarını aldı. Bunu geliştirerek kişisel deniz araçları için mükemmel bir motor yarattı. Moller bu şirketine Freedom Motors ismini verdi ve çok büyük paralar kazandı.

    40 yılda 6 model

    Paul Moller 1964 yılından bu yana toplam 6 model geliştirdi. Moller’in dikey havalanan ilk 4 modeli tabak şeklinde bir ufo’yu anımsatıyordu. Moller 1990’lı yıllarda bugün son şeklini alan modelinin bir prototipini geliştirdi. M150 isimli bu modelin ardından Moller 2000 yılında M400 Skycar’ı yarattı. Model önümüzdeki aylarda deneme sürüşüyle birlikte sergilenmeyi bekliyor.

    Nasa'dan kazayı önleyici altyapı

    Bir dönem Moller'in projesine destek veren Nasa'nın şu anda Moller'in bazı fikirleri doğrultusunda çalışmaları bulunuyor. Şu anda Nasa, Ufak Uçak Ulaşım Sistemleri (SATS) isimli bir proje üzerinde çalışıyor. Nasa'nın üzerinde çalıştığı diğer bir sistem ise Kişisel Hava Aracı programı. Nasa, bu iki çalışmayla Jetgiller'deki araçların oluşması için nasıl bir altyapının gerektiğini ve bu araçların havada nasıl uçabileceklerinin prosödürünü hazırlıyor. Bilgisayarlar tarafından yürütülecek ve global yer belirleyici uydular tarafından düzenlenecek bu sistem, binlerce küçük uçağın havada birbirine çarpmadan yol almasını sağlamalı. Bu teknolojiyi Nasa önümüzdeki yıl demo olarak tanıtacak.
    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı