"Melike Karakartal" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Melike Karakartal" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Melike Karakartal

TV’de ne izliyoruz, neden izliyoruz-2

Televizyonu açıyorsunuz, önce kendinizi, sonra yaşadığınız toplum neye benziyor, onu görüyorsunuz.

Kısacası “Televizyona, aynaya bakar gibi” bakabiliyorsunuz...
İşte, iki günlük Habitus’a yayılan meselenin özü aslında budur!
Dün, Kanal D ve Star’ın araştırma ve planlamasından sorumlu yöneticilerinden Erkin Zincidi ile sabah programlarının durumunu konuşmuştuk.
Bugünkü sohbeti ise geçerliliğini yitirecek programlardan açtım, dizileri izleme sebeplerimizle kapattım.
Mesela Ezel’i neden izliyoruz? Aşk-ı Memnu’yu? Peki ya Hanımın Çiftliği’ni?

İşte son notlar...

* Çok kısa bir süre içinde “izdivaç formatı” tutmamaya başlayabilir. Neticede belli formatlar çok çabuk tüketiliyor, her birinin bir son kullanma tarihi var ve izleyicinin eğilimleri artık çok hızlı değişiyor.

* “Drama”nın altın yılları yaşanıyor. Artık insanın birey olarak ön plana çıkarılması ve onun etrafında şekillenen bir anlayışla yapılan televizyonculuk söz konusu. ışin kısası, muhabirin haberi nasıl yaptığı da haber artık. Drama derken polisiyeyi, komediyi, aşkı da içine alan bir alan çiziyoruz.

* Türkiye’de çok kısa zamanda polisiyenin yükseleceğini, bu tip program sayısının artabileceğini söyleyebiliriz. Son zamanlarda olanları da düşünecek olursak, bu, henüz çok dokunulmamış fakat izleyicinin aç olduğu bir alan. Birçok konuda adaletin tecelli etmediğini gören izleyici, hakkın yerini bulduğu hissini aktaran programlara ilgi gösterecektir.

* Uzun süredir bir izleyici “pattern”i oluşmuş durumda. “Ben ulusal kanal izlemem” diyen izleyici bile saat 19.00 civarı Dündar-Birand-Kırca üçgeninin içinde oluyor. Haberlerden sonra dağılıyor, sonra dizi izlemek için oturuyor, 23.00 gibi yine dağılıyor.

* Kadınlar erkeklerden daha çok televizyon izliyor. Erkeklerin tercihleri çok belli: Haber, spor ve bazı diziler... Ev içinde çocuklar ve ev kadınları ailenin izleme davranışlarını belirliyor.

* Televizyon, ekonomik koşullardan ötürü hâlâ toplumun büyük bir kesimi için en büyük “eğlence kaynağı”. Komedi dizileri, talk show’lar bir yana, izleyici artık kendisini de eğlence ve gülmecenin bir parçası gibi hissedebileceği yapımlara ilgi gösteriyor. (BKM Mutfak bunun en iyi örneği...) ızleyici, artık dışarıdan bakan olmak istemiyor. Özdeşleşmek, bütünün bir parçası olmak istiyor...

Hangi dizi niçin izleniyor?

Ezel: Toplumda ya da bireyin kendisinde eksik hissedilen bazı kavramlar, iyi televizyon yapımlarına dönüştürüldüğünde ortaya Ezel gibi işler çıkıyor. Ezel’de en baskın konu adalet. Birey, yani izleyici, hayatın her alanında adaletsizlik görüyor... Dizide adaletin farklı kanallardan -ama nihayetinde bir şekilde- tecelli ettiğini görmek ona geçici bir rahatlama hissi veriyor. Bunun yanı sıra kahramanlık konusu devreye giriyor. İzleyici kendini o kahramanla özdeşleştirdiği zaman, yapım başarıya ulaşıyor. Kahramanlık meselesi Kurtlar Vadisi için de geçerli.

Aşk-ı Memnu: Her kesimden, her yaştan, her türlü sosyoekonomik katmandan izleyiciyi çekecek, herkesin bir duygusunu tetikleyecek bir matematik var Aşk-ı Memnu’da. Çekici bir yaşam, aldatma, aşk, tutku, kötülük, iyilik, ahlak sorgulaması, güzellik, moda... Öte yandan bazı sosyolojik saptamalar da yapabiliyoruz dizi izleyicilerinden yola çıkarak. Kısa bir süre önce bir araştırma yaptık, “Behlül kiminle evlenebilir?” diye sorduk. AB grubu daha ziyade Bihter derken C1, C2, D grubu Nihal yanıtını verdi. Bu sonuç bize toplumun farklı katmanlarının yaşayış ve yetiştiriliş biçiminden kaynaklanan değerlerinin farklılığını gösterdi. Genel olarak tüm olayları kimi onaylayarak, kimi kınayarak, çok farklı mülahazalarla izliyorlar.

Hanımın Çiftliği: Bu, sinema tadında bir dönem dizisi. Artık Türkiye’de çekim kalitesi, birçok Avrupa ülkesinden iyi, üstelik yapımların içerikleri kaliteli ve kuvvetli, bu da cazibe unsuru. Bugün 3 kişilik bir ailenin sinema keyfi yapabilmesi için cebinde 50-60 lira olması gerekir. Bu birçok kişi için büyük bir lüks. Dolayısıyla sinema kalitesindeki yapımlar, ailelerin bu eksiğini kapatıyor. Dizi, “bir kadının neler yapabileceği”nin hikayesi, bu anlamda da çekici bir yönü bulunuyor.

Yaprak Dökümü: Yaprak Dökümü, toplumun “korku” kanalına giriyor. Yaptığımız araştırmalarda, izleyicilere en büyük korkularının ne olduğunu sorduğumuzda ekonomik kaygı ve geleneklerden kopmanın ön plana çıktığını görüyoruz. Dizinin adı bile açıklıyor neden izlendiğini... Yaprak Dökümü, toplumsal tarihin de bir parçası olan değişimin hikayesi aslında. Değişim söz konusu olduğunda toplum buna iki şekilde cevap verir; adapte olarak veya direnç göstererek. ışte bunun hikayesini izliyoruz?
X