Tutmayın beni...

Sizin içinizde de bir göçebe yatıyor mu? Allahüekber Dağı’nın tepesinden seyrettiğim Orta Asya yaylaları nasıl genlerimi çektiyse benim, hani “Vahşetin Çağrısı” adı altında size ifadeye çalıştığım o duygu, o içinizden bir şeylerin çekildiği hissi, balkondan baktığınızda boşluğun başınızı döndürdüğü, sizi ‘Hadi!’ diye kışkırttığı o sarhoşluk duygusu...

Hürriyet Haber
26 Nisan 2004 - 18:23:13

<ı>


Simyacı’da ne güzel anlatır Paulo Coelho çölün ruhunu!

Bir de bir Berberî yazar vardı da, şimdi adını, okuduğum o güzel kitabını hatırlayamadım...

*

Evren yaratılırken, devler, herşeyi yakıp yıkan savaşlarına bir ara verip, dinlenmeye karar vermişler, devasa kılıçlarını ateş gibi yanan toprağa saplayıp sırtlarını toprağa vermişler. Efsane der ki, Sahra’nın rüyayı andıran manzarası, bu devasa kavgada şekillenmişmiş. Tasili’nin boğazları ve derin vadileri, ölçüsüz dikitleri ve korkunç sarkıtları bu devlerin hatırasıymış. Zamanımızdan beş bin yıl önce, Firavunlar’ın inşa ettikleri piramitlerde, Sfenks’te ve dev heykellerde taklide çalıştıkları, tabiatın (ya da bölge insanının gerçek olduğunu yemin billah iddia ettiği yukarıdaki efsanenin) milyonlarca yıl önce şekillendirdiği bu devasa coğrafyadan başka şey değilmiş...

Gündüz güneş o kadar sıcak olurmuş ki hayat yanarmış, güneş battıktan sonra öyle soğuk olurmuş ki gecenin mavisi kendine yıldızların arasında bir yeri zar zor bulurmuş...

Kim koydu yahu bu fotoğrafları benim masama?

Beni başınızdan atmak istiyorsunuz değil mi!

*

En başarılı, (başarılı ne demek, en çok taraftar toplayan ve zamanını en çok etkileyen, demek ki bir “ihtiyaca” en iyi ve doğru zamanda “cevap veren, demek) ideolojiler, teoriler, tezler <ı>(Bir taraftan da Beatles kulağıma Yesterday’i söylüyor şu anda - Why she had to go, I don’t know, she wouldn’t say) ... ne diyorum ya ben, dağıldım?

Kendi lafımı ukala bir giriş cümlesiyle terbiyesizce kesmeseydim eğer, diyecektim ki, hani insanın inandığı bir şey vardır da, bu fikrini doğrulayan (bilimselleştiren) bir tezin, bir teorinin varlığını duyup üstüne atlar, dört elle sarılır...

Galiba böyle bir kitap buldum işte.

Fransız aydını Jacques Attali’nin bir kitabı çıkmış, benim için yazmış sanki, ama ben uyumuşum: Göçebe insan!

L’Express
’teki bir söyleşiyi okuyorum. Attali diyor ki:

- İnsanoğlu milyonlarca yıl göçebe yaşadı, sadece 6 bin senelik (kısacık) bir yerleşik dönemden sonra, yine ama bu kez “çağdaş” göçebeliğe dönüyor...

- Medeniyet dediğimiz herşeyi göçebelere borçluyuz: Ateşi, tekerleği, toplama çıkarmayı, avcılığı, konuştuğumuz dilleri, tarımı, hayvancılığı, tanrıyı, demokrasiyi, resmi, müziği... Medeniyet yolundaki her keşif ve icadı...

- Yerleşik düzenin katkısı ise sınırlı: Devlet, hapishane ve vergi mesela...

- Küreselleşme, malların ve insanların dolaşım hızının artması demek, göçebelik dediğimiz de bu işte. Daha önce de üç küreselleşme denemesi yaşandı: 18’inci yy.da, 19’uncu yy.da ve 1930’larda. Bu denemeler her seferinde yerleşik düzencilerin direnişi karşısında başarısız oldu. Bugün yeni bir küreselleşme denemesi daha yaşıyoruz, bir kez daha yerleşik düzencilerle (antimondialistler) göçebeler (altermondialistler) arasında bir çatışma yaşanıyor.

- Kültürümüzün <ı>(Attali bir Batı Avrupalı olarak konuşuyor) temelleri göçebedir: tektanrıcılık, demokrasi, serbest pazar... hepsi ‘göçebe’ kavramlar, İsa’nın hayatı bir göçebe hikayesidir. Sonra, medeniyetimiz yerleşik düzene geçti. Hıristiyanlık yayılmacılığıyla göçebe, Vatikan’la yerleşiktir. Avrupa, atlı göçebeleri şövalyeye dönüştürerek toprağa bağladı, yerleşik hale getirdi. Feodalizm yerleşik düzendir, kapitalizm ise göçebe...

- İnsanoğlu birçok ütopyaya sahip, ölümsüzlük, dayanışma, eşitlik ve özgürlük gibi. İnsanlığın bunların içinden özgürlüğü seçtiği ve özgürlük imkanı veren ‘düzeni’ yani ‘serbest pazar-demokrasi ikilisini’ tercih ettiği söylenebilir. Demokrasinin ve pazarın işlemesi için, göçebelik olmazsa olmaz şarttır. Halbuki özgürlük demek ‘iğretilik-güvensizlik’ <ı>(precariousness) demektir. Ve bizim riske girmekten korkan, ‘tedbirli’ yerleşik toplumlarımız, bu güvensizliği kabullenemiyor ve göçebeliğe dönüşe direnç gösteriyor.

- Avrupa Birliği de kıta göçebeliğinin yeni bir tezahürüdür; insanların, fikirlerin, malların serbest dolaşımını düzenlemeye çalışır. Yani milletlerin yerleşikliğini aşarak, Avrupa Kıtası’nın göçebeliğini yeniden düzenleme çabasıdır.

Jacques Attali bu minval üzere çok güzel şeyler söylüyor.

*

Bu söyleşinin yer aldığı sayfada bir küçük yazı daha. <ı>Katamaranlı Ulysse diyor başlığı. Türk dünyası uzmanı etnolog Jean Cuisenier, Ulysse’in izinde Akdeniz’i gezecekmiş. Fransız <ı>Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi böyle bir ‘sefer’ düzenlemiş, özel yapım bir bilimsel katamaranla, Akdeniz limanlarını gezeceklermiş...

*

Vallahi birileri bu gazete kupürlerini bilerek benim önüme sürüyor.

Benden kurtulmaya çalışıyorlar..

Tutmayın beni!..

Yayınlanma Tarihi : 26 Nisan 2004 - 18:23:13
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün