Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Türkmenler parçalı Kürtler birleşik

<B>KERKÜK</B>’te dolaşıyorum da dolaşıyorum, Türkmen Cephesi lideriyle bir türlü karşılaşmak mümkün olmuyor. Adam kaçıyor!.. Şimdiki değil, ondan önceki.

2003 Temmuz’unda Irak’ta herkesle görüşmek mümkün, ama Türkmen lideriyle değil!.. Neden kaçıyor, belli değil. Zaten daha sonra o gidiyor, yerine yeni bir başkan geliyor.

Ne var ki, Türkmen Cephesi’nde yeni bir şey yok!.. Yine, eskisi gibi parçalı!..

BÖLÜNMEK-GÜÇSÜZLÜK

Irak’ta bizi ve Irak’ın geleceğini etkileyecek iki önemli olay var:Türkmenlerin çok parçalı durumu ile Kürtlerin birleşmiş olarak sadece kuzeyde değil, bütün Irak’ta söz sahibi olma yolunda ciddi adımlar atmaları. Önce Türkmenler...

-Türkmen Cephesi. Seçimlerde genel olarak Türkmenleri temsil eden bu liste, daha baştan ikiye bölünüyor. Türkiye’nin desteklediği Türkmen Cephesi ile Türkiye’den bağımsız Türkmen Milliyetçileri.

-İran Yanlısı Türkmenler.
Bunlar Irak’ta İslam Devleti kurulmasından yana. Seçimlere Şii listelerinden giriyorlar.

-Dinci Türkmenler. İran yanlılarından ayrı, ama din ögesi güçlü, eski RP’ye yakın .

-Suriye Yanlısı Türkmenler. Bölgenin karmaşık nüfus yapısı içinde, Suriye bağlantılı bir blok.

-Kürt Yanlısı Türkmenler. Kendi içinde ikiye ayrılıyor. Barzani ve Talabani yanlısı olarak. Seçimlere iki ayrı listeden giriyor.

Bu kadar parçalı ve karmaşık!.. Ankara’nın Türkmen Cephesi’ne verdiği destek, Türkmenleri birleştirmeye yetmiyor.

KÜRTLER ORTAK LİSTEYLE

Irak’taki seçimlere tam 111 ayrı gurup katılıyor. Onca gurup arasında, kendi içinde bütünlüğünü sağlayan, seçime ortak listeyle giren tek gurup Kürtler!..

Barzani ile Talabani pek çok konuda anlaşıyor. Ortak listede adayların yüzde 41’i Talabani, yüzde 41’i Barzani, yüzde 5’i Türkmen, kalanı diğer etnik ve dini guruplardan. Bu oranlar Irak bütünü için geçerli olduğu kadar, Yerel Kürt Yönetimi için de geçerli.

GÖREV BÖLÜMÜ

Irak’ta genel seçimlerle birlikte, eyalet seçimleri (il) de var. Kürtler için üçüncü seçim ise, Kürt Meclisi için.

Talabani seçimlere giriyor, Barzani girmiyor. Aralarında görev bölümü var.

Talabani Irak Cumhurbaşkanlığı ya da Başbakanlığı hedeflerken, Barzani Kürdistan Federe Devleti Başkanlığını amaçlıyor. Talabani Bağdat’ta, Barzani Erbil’de!.. Yani, Irak bütününde vaziyete Kürtler hakim!..

Proje bu!..

KERKÜK’ÜN YERİ

Kürt Federasyonu’nun üç önemli kenti var Kuzey Irak’ta. Erbil, Süleymaniye ve Dohuk.

Ben bu bölgede iki kez dolaşıyorum, 1995 ve 2003’te. Arada gördüğüm ekonomik fark inanılmaz. Gerçi dünya ölçeğinde geri kalmış, ama kendi içindeki ilerlemesi müthiş.

İşte, Irak Federasyonu’nun bir parçası olarak, şimdilik özerk, daha sonra bağımsız olması amaçlanan Yerel Kürt Yönetimi anılan bu üç kentte yer alıyor.

Kerkük sorunu buradan doğuyor. Kerkük bu bölgede değil.

Türkiye, Kerkük’ün Yerel Kürt Yönetimi altında bulunmasına karşı. Ayrı bir statü istiyor. Çünkü, Kerkük’te ciddi bir Türkmen nüfus var. Petrol var. Ama, çok kaliteli Kerkük petrolü dünya güç dengesi içinde, Türkiye açısından uzak bir hayal!..

Buna karşılık, Kürtler nüfus oyunlarıyla Kerkük’ü kendi yönetimlerine katmak peşinde. Koca Irak’ın yönetimini ele geçirmeye çalışırken, Kerkük’ü özel bir statüde bırakmak gibi bir niyetleri olmadığı sır değil.

ŞİİLER AKILLI DEĞİL

Irak’ta Kürtlerin bu planını bozacak güce sahip tek gurup Şii çoğunluk.

Ancak, onların zaafiyeti dine ağırlık tanımaları. İran’a yakın durmaları. Kürtler kadar akıllı değiller!.. Nüfus çoğunluğuna dayanarak, ülkede güç kazanmaya çalışıyorlar.

Buna rağmen, Şiiler ve İran, Kürtleri en çok korkutan iki güç. Hatta, korku öyle ki, ‘Türkiye değil ama, isterse İran burayı patlatır’ sözü Kürt liderlerine ait.

Ankara pek çok dengeyi hesaplamak zorunda, ancak önce Türkmenleri toparlamak şart!..
X