Türkiye'de doğdu Fransa'nın Oscar adayı oldu

Avrupa sinemasının yeni bir Türk yıldızı var. Paris’te yaşayan Deniz Gamze Ergüven’in, Fransızların bayıldığı, ödül makinesi filmi Mustang ülkenin Oscar adayı. Ergüven’le Karadeniz’de geçen bir hikâyeyi Fransa üzerinden Oscar’a taşıyan macerasını konuştuk

Yenal BİLGİCİ
26.09.2015 - 16:56 | Son Güncelleme :

Hayat hoş sürprizlerle güzelleşiyor. Başımıza giderek az gelen sürprizlerle... İşte en tazesi: Paris’te yaşayan genç yönetmen Deniz Gamze Ergüven’in ilk uzun metrajlı filmi ‘Mustang’, Fransa’nın Oscar adayı seçildi. Hem de Türkiye’den bir hikâyeyi, tamamen Türkçe anlatmasına rağmen... Tarihin o anına gelmiş olmalıyız. Daha ilk filmleriyle, Fatih Akın’ın Almanya’dan, Ferzan Özpetek’in İtalya’dan hayatlarımıza girdiği gibi, Ergüven de Fransa’da yıldızlaşıyor.

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Telefonun Fransa’daki ucunda genç yönetmen duruyor... Oscar adaylığı haberini tatilde almış. Sevinçli ama sükûnetini de koruyor. Mutlu olması için çok sebebi var: Haziranda Fransa’da vizyona giren ‘Mustang’ şu ana dek 450 bin kişi tarafından izlendi.

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Katıldığı festivallerden ödüllerle döndü. Cannes’da ‘Europa Cinemas Label’ ödülünü, Odesa’da ‘Büyük Ödül’ü ve En İyi Yönetmen’i, Saraybosna’da ‘En İyi Film’i ve filmin beş genç oyuncusuna birden verilen ‘En İyi Kadın’ı, Batum’da yine aynı beş oyuncunun paylaştığı ‘En İyi Kadın’ı kazandı. Şimdi Oscar yolunda.

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Ergüven, Ankara doğumlu ama Paris’te büyümüş. Edebiyat ve Afrika tarihi okumuş; Johannesburg’da yüksek lisans yapmış. İlk senaryosunu Los Angeles’ın gettolarında yazmış. Ama bir ayağının hep Türkiye’de olduğunu, Ankara ve İstanbul’a sürekli gelip gittiğini anlatıyor. “Türkiye’ye dışarıdan bakan biri değilim; kültürel olarak Fransız hissediyorum ama hikâyelerim hep Türkiye hikâyeleri.”

AİLE ‘SKANDALLARI’NIN FİLMİ

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Fransızların bayıldığı Mustang de Karadeniz’de bir kıyı kasabasında geçiyor zaten. Büyüme çağlarındaki beş kız kardeşin kademe kademe aile ve toplumun baskısıyla yüzleşmesini anlatıyor film. Ergüven, seyirciye Türkiye’de kız çocuğu olmanın neye benzediğini gösteriyor. Erkek çocuklarıyla oyunlarının yarattığı ‘aile skandallarını’, beş kardeşin boy sırasına göre dayak yemesini, zorla evlendirilmeye çalışılan küçük kızları anlatıyor... Ama bir yandan direnen, isyan eden, akıllı kızları da... “Filmin bu kadar kabul görmesinin ardında, sinemada çok rastlamadığımız bir figürün merkezde durması yatıyor. Akıllı kadın figürünün...” diyor. “Anlatılan hep erkeklerin hikâyesi çünkü.

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Sinemada iki kadın bir arada olduğu zaman bile bir erkekten konuşuyor; istatistiklerle sabit. New York’a ayak bastığımda sanki çocukluğum orada geçmiş gibi gelmişti. Sokaklarını, evlerini plan plan biliyordum. Oralarda geçen yüz, iki yüz film izlemişimdir. Erkeklik de New York gibi işte. Hep aynı hikâyeler. Kadının hikâyeleriyse tepenin ardında, yolu olmayan, hizmet gitmeyen köyler gibi.” Yeni anne olmuş Ergüven. Kadınlığa dair hiç anlatılmamış ayrıntıları kendisinin bile yeni yeni keşfettiğini söylüyor. “Sanat da siyaset de erkeklerin gözünden anlatılıyor. Emzirme sahnesi hemen hemen yok mesela sinemada. Ingmar Bergman’ın Yedinci Mühür’ünde gördüm sadece.”

ÖZGÜR ATLAR ZAMANI

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Kadınları anlatmak Ergüven için bir hayat pratiği. Filmin anlatıcısı Lale gibi, kendisi de büyük bir kadın topluluğunun oluşturduğu, geniş bir ailenin en küçüğüymüş... Tutucu bireyleri de varmış ailesinin, son derece kafası açık, özgür bireyleri de. İki uç bir arada. Türkiye gibi biraz. “Gezi sırasında İstanbul’daydım. Çok heyecanlandım. Batı’dan daha ileri, daha modern, daha ekolojik, daha feminist, özgürlük ve hakları savunan bir gençlik vardı orada; öte yandan tam aksine, bizi geriye çeken, yıllarca geriye götürebilecek bir düşünce tarzı da var.”

Türkiyede doğdu Fransanın Oscar adayı oldu

Adını, Amerikan çayırlarının yabani, özgür atlarından alıyor Mustang... Önünde keyfince koşabileceği geniş bir alan var.

‘Fransa Mustang’le stratejik davrandı’

Türkçe bir film nasıl Fransa’dan aday olabiliyor? Sebebi yapım süreci. Mustang, Türkiye-Fransa-Almanya-Katar ortak yapımı. Türkiye’den aday olmak için de başvurmuş Mustang. Ama zaten çok umutlu olmadıklarını anlatıyor Ergüven. “Aday gösterilmeyeceğimize dair sinyaller almıştık; Türkiye’den ‘hayır’ gelmesini takip eden 24 saat içinde Fransa’da seçildik zaten.” “Türkiye’de kıymetimi bilmediler” diye düşünüp düşünmediğini soruyorum. “‘Hiçbir zaman illa biz olmalıyız’ demedim, yapılan seçime büyük saygı duyuyorum” diyerek yanıt veriyor. “Belki biraz daha stratejik davranılabilirdi. Bu uzun bir yarışmanın ilk ayağı. Liste daha da kısalacak. Oscar’lara kalabilmek için filmin ABD’de bir çıkış yapması lazım. Bunun için de bu işi orada sürdürecek bir ekip gerekiyor. Cannes’dan sonra Mustang’e ABD’den çok yoğun bir ilgi oldu; bizimle çok ilgilendiler. Dağıtım hakları alındı, orada da gösterilecek. Sonuçta Fransa stratejik davrandı. Bu, romantik bir seçim değil.”

Etiketler: yenal bilgici


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün