Türkiye’nin GYY’lerinin fotoğrafı Cinsiyetçi Olmayan Medya konferansının belgesi oldu

Arka sayfada "güzel", gündüz kuşağında "kurban", "iyi aile kızı" ya da "kötü kadın" olmaktan bıkan kadınlar var. Medyanın mutfağında çalışıp görünmez olmaktan da feci şekilde şikayetçiler. 25 kadın örgütünün girişimiyle kurulan Kadınların Medya İzleme Grubu (MEDİZ), Medyada Cinsiyetçiliğe Son kampanyasıyla bunlara dikkat çekiyor. Hürriyet’in 60. yılı için çekilen ve 12 gazetenin genel yayın yönetmenlerinin yer aldığı fotoğraf (solda) da basında kadının yerinin delili olarak gösterildi.

Emel ARMUTÇU
11.05.2008 - 00:00 | Son Güncelleme :

Medya İzleme Grubu MEDİZ’in Medyada Cinsiyetçiliğe Son kampanyası, medyada kadınların kurban, zavallı mağdur, cinsel nesne, kutsal ana, namus simgesi gibi geleneksel rollerle, erkeklere bağımlı bir şekilde sunulmasına itiraz ediyor. Kampanya, kadınların cinsiyetlerinden ötürü ayrımcılığa uğramadığı bir medya oluşturmayı hedefliyor. Ayrıca, erkeklerin egemen olduğu "tepe"ler ve "köşe"lerde kadınlara yer açmayı, cinsiyetçi olmayan bir medya etiği oluşturmayı amaçlıyor.

Kampanyanın ilk etkinliği, 3-4 Mayıs’ta İstanbul Bilgi Üniversitesi’ndeki "Cinsiyetçi Olmayan Medya İçin" başlıklı uluslararası konferanstı. Yeni Şafak yazarı Ayşe Böhürler, Radikal Genel Yayın Yönetmeni İsmet Berkan, Hürriyet yazarı Ferai Tınç, Hindistan Medyada Kadın Grubu üyesi Ammu Joseph, İsveçli akademisyen Asa Elden ve Mor Bülten yazarı Süheyla Doğan gibi konuşmacıların katıldığı konferansta, en çok medyadaki cinsiyetçi haberler, kadın stereotipleri ve reklamlar tartışıldı.

Katılımcılara göre, konferansta yan yana kullanılan iki resim, kadınların medyadaki durumunu simgesel de olsa somutlaştırıyordu: Arka sayfa ve üçüncü sayfada, reklamlarda, dizilerde ve gündüz kuşaklarındaki halleriyle kadın resimleri ile Hürriyet’in 60. yılı için çekilen ve 12 gazetenin hepsi de erkek genel yayın yönetmenlerinin yer aldığı resim. .

MEDİZ adına Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Doçent Hülya Uğur Tanrıöver yönetiminde yapılan araştırmanın sonuçları da konferansta açıklandı. Araştırmaya göre, kadınların medyada yer alma oranı yüzde 21 ila 32. Ancak kadınlar daha çok, üçüncü sayfada kurban ya da diğer sayfalarda magazin nesnesi olarak görünüyor. Erkeklerle eşit düzeyde medyada yer alan kadın sayısı iki haftada birkaç örneği geçmiyor. Araştırmanın yapıldığı dönemde başörtüsü ve türban tartışması, gündemin en temel maddelerinden biriyken, kadınların örgüt ve eylemlerine ilişkin haberlerin temsili yüzde 2 düzeyinde kaldı.

KÜNYELERDE ERKEK HAKİMİYETİ

Kadınlar medyanın üretim bölümlerinde geçmiş yıllara oranla görece daha yüksek oranda yer alıyor. Mesela, televizyonların ana haber bültenlerindeki muhabirlerin yüzde 35’i kadın. Ama haberlerde sıklıkla kullanılan "dışses"lerin sadece yüzde 24’ü kadın. Yönetim organlarında kadınların varlığı iyice azalıyor: Genel yayın yönetmenleri arasındaki oran yüzde sıfır. Televizyonların ana haber bültenlerindeki kadın yorumcu oranı da öyle.

Bu programlara katılanlar arasında, başörtüsü ve türban konusunun tartışıldığı programlarda bile kadınların oranı yüzde 26’yı aşmıyor. Bunun dışındaki konularda ise yüzde 11’e düşüyor. Gazete künyelerinde yer alan kadınların (Yüzde 21) yüzde 45’i ise "yatay ayrımcılık" çerçevesinde "kadınsı" bir alan olarak nitelenen reklam ve iletişim bölümlerinde çalışıyor. Öte yandan, internet haber sitelerinin künyelerinde (yüzde 36) görece daha yüksek oranda temsil edildiklerinde de sonuç değişmiyor; ortaya çıkan ürünlerdeki cinsiyetçi kalıplar kırılamıyor.

Kocan bütün gün ne yaptığını nevresimden mi öğreniyor hanım

MEDİZ’in son zamanlarda en çok tartıştığı konulardan biri kadının perdelerine bakarak, bornozlarını koklayarak nasıl mutlu olduğunu anlatan reklamdı. Hınzır bir grup üyesi, bu reklam filmini şöyle eleştirdi:

"Monoton diyorlar hayatıma" (Evet öyle diyoruz, bir zahmet çalışıp kocana bağımlı olma. Kimse onun hayatına monoton demiyor bak.)

"Perdeme bakarım ben, renklenir günüm hemen" (Yoksa perden sürekli kapalı mı? Dışarıya bakman yasak mı? Trene bakar gibi perdene bakmanın makul ve mantıklı bir açıklaması var mı? Kocanı işe yolcu eder etmez koşarak perdelere bakmanın bilinçaltı nedenleri konusunda profesyonel yardım almayı düşünmez misin?)

"Severim nevresimi, deseni anlatır beni" (Yalnızca üzerine yattığın bir kumaş parçasıyla duygusal bağ kurduğuna göre psikosomatik bir rahatsızlığın olmalı. Kocan akşam eve geldiğinde bütün gün ne yaptığını nevresimden mi öğreniyor?)

"Evimde mutluyum ben. Havluları katlarım, bornozları koklarım, ruhuma yer açarım" (Katlanmış havluları bozup yeniden mi katlıyorsun? Bu havlular kaç günde bir yıkanıyor? Katlanmış havlularla, koklanmış bornozların neresinde ruhuna yer açıyorsun? Yoksa ruhun da mı monoton hayatından sıkıldı ve teselliyi bornozlarda arıyor?)

RAKAMLARLA MEDYADA KADIN

TELEVİZYON HABERLERİNDE


Künyedeki yöneticilerinyüzde 16’sı

Muhabirlerinyüzde 35’i

Yorumcularınyüzde 0’ı

GAZETELERDE

Yöneticilerinyüzde 21’i

Köşe yazarlarınınyüzde 12’si

Haber kaynaklarınınyüzde 18’i

Genel yayın yönetmenlerininyüzde 0’ı

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün