Gündem Haberleri

GÜNDEM

    'Türkiye milletvekilliği' için düğmeye basıldı

    Zeynep GÜRCANLI- ANKARA
    24 Nisan 2009 - 15:44Son Güncelleme : 24 Nisan 2009 - 16:06

    Türkiye’de bir dönem çok tartışılan “Türkiye milletvekili” sistemi yeniden gündemde.

    Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın yerel seçimler sonrasına bıraktığı Anayasa değişikliği paketine “Türkiye milletvekilliği” sisteminin de konulması üzerinde AKP içinde çalışma başladı.

     

    Türkiye milletvekilliği konusu daha önce Tansu Çiller’in Başbakanlığı döneminde gündeme gelmiş ancak “vekiller arasında ayrım olmamalı” gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından reddedilmişti.

     

    AKP kaynakları, şimdi kanunun yeniden Anayasa Mahkemesi’nden dönmemesi için üzerinde çalışılan Anayasa değişiklik paketine dahil edilebileceğini kaydediyorlar. Bu çerçevede Anayasa’nın ilgili 75’inci maddesinde değişiklik yapılması öngörülüyor.

     

    Zeynep Gürcanlı YAZIYOR

    Başbakan Erdoğan’ın istediği sistem, TBMM’deki 550 vekilden 100’ünün “Türkiye milletvekili” olmasını, 450’inin ise mevcut sistemle illerden seçilmesini öngörüyor.

     

    Türkiye milletvekilliği ile aynı zamanda özellikle Avrupa’da çok eleştirilen yüzde 10 seçim barajı da bir şekilde indirilmiş olacak. Üzerinde çalışılan Türkiye milletvekilliği sistemi, partilerin aldığı her yüzde bir oya göre bir Türkiye milletvekili kazanmasını öngörüyor. Böylece yüzde 1 olan parti bile Türkiye vekili kontenjanından TBMM’de temsil edilebilecek.

     

    Türkiye milletvekilliği sistemi ile alanlarında uzman kişilerin daha önce parti içinde çalışmamış olsalar bile milletvekili seçilmesinin önünün açılması da planlanıyor.

     

    PAKETTEKİ DİĞER BAŞLIKLAR

     

    AKP kulislerine göre, Erdoğan’ın önümüzdeki dönemde gündeme getirmeyi planladığı Anayasa değişikliği paketi Türkiye vekilliği dışında, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı, ombdusmanlık sisteminin getirilmesi ve siyasi partilerin kapatılma kriterlerinin değiştirilmesine ilişkin maddeler içeriyor.

     

    Yine AKP kaynaklarına göre, siyasi parti kapatma konusunda yapılacak değişiklikler ise parti kapatma yerine partilinin yargılanması prensibine dayandırılacak. Planlanan değişiklikle üyelerinin söz ve eylemlerinden dolayı siyasi partilerin kapatılmasının önüne geçilecek. Bunun yerine söz ya da eylemleri suç unsuru taşıyan partililer bireysel olarak yargılanıp, cezalandırılacak.

     

    AKP’ye yönelik kapatma davası özellikle AB tarafından eleştirilmişti. AB, Türkiye’ye de parti kapatmada Avrupa ülkelerinde uygulanan “Venedik kriterlerini” uygulamasını tavsiye etmişti. Venedik kriterleri, partinin değil suç işleyen partilinin yargılanmasını öngörüyor. Parti kapatma ise sadece “terör” ya da “şiddet” suçlarına bağlanabiliyor.

     

    Pakette yer alan ombudsmanlık sistemi de AB’ye verilen üyelik yol haritasında da yer alıyor. Ombudsmanlık sistemi ile kamunun yargı dışında da seçilecek “ombudsmanlar” yani “akil adamlar” tarafından denetlenmesi öngörülüyor.

     

    AKP kulislerine göre, düşünülen değişiklik TBMM’nin seçeceği ve “özerk” yapıda kurulacak ombudsmanlar grubunun vatandaşların şikayetlerini ele alıp karara bağlamasını öngörüyor.

     

    Pakette yer alan bir başka konu ise memurlara da işçiler gibi grev ve toplu sözleşme hakkı tanınması. Bu konu da AB’nin “istekleri” arasında yer alıyor. Hatta AB ile müzakerelerdeki sosyal politikalar başlığının açılması bu konuda Türkiye’nin atacağı adıma bağlanmış durumda.

     

    AKP kaynaklarına göre, pakette ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yapısına ilişkin değişikliklerin de yer alması planlanıyor. Bu çerçevede Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına Anayasa Mahkemesi’ne “bireysel başvuru” hakkı verilmesi amaçlanıyor. Halen Anayasa Mahkemesi’ne sadece ana muhalefet partisi, mahkemeler ya da Meclis’te bulunan 110 vekilin imzası ile başvuru yapılabiliyordu.

     

    Anayasa Mahkemesi’nin yapısındaki değişiklik de bireysel başvuru hakkına bağlı olarak mahkeme üye sayısının arttırılması şeklinde düşünülüyor. Bu çerçevede üzerinde çalışılan pakette halen 11 olan Anayasa Mahkemesi üye sayısının 19’a kadar çıkarılması üzerinde duruluyor. Ayrıca Anayasa Mahkemesi üyeliğine “süre sınırı” getirilmesi ve mahkeme üyelerinin bir bölümünün TBMM tarafından seçilmesi üzerinde de duruluyor.

     

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı