Dünya Haberleri

    Türkiye-ABD ilişkileri yeniden tanımlanmalı

    Hürriyet Haber
    02.10.2003 - 11:51 | Son Güncelleme:

    ABD Temsilciler Meclisi'nde gerçekleştirilen Türkiye oturumuna katılan uzmanlar, Türk-Amerikan ilişkilerinin yeniden tanımlanması gerektiğini ifade ettiler. Eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris, iki ülke ilişkilerinin stratejik kalmaya devam edeceğini söyledi.

    ABD Temsilciler Meclisi uluslararası ilişkiler komitesinin, Avrupa alt komitesi tarafından, ''Türkiye'nin gelecekteki yönü ve Türk-Amerikan ilişkileri'' konulu bir oturum düzenlendi.

    Oturuma, ABD'nin eski Ankara büyükelçilerinden Mark Parris, düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Etüdler Merkezi CSIS'in Türkiye Projesi Direktörü Bülent Alirıza, Washington Institute Türkiye uzmanı Soner Çağaptay ve Hürriyet gazetesi Ankara temsilcisi Sedat Ergin konuşmacı olarak katıldı.

    Büyükelçi Parris, komitede yaptığı konuşmada, ABD'nin Türkiye ile ilişkilerinin ''stratejik'' kalmaya devam edeceğini vurguladı. Parris, Türk-Amerikan ilişkilerindeki değişimin, ABD'nin, Saddam Hüseyin rejimini ortadan kaldırma kararını vermesinden kaynaklandığını kaydetti.

    TBMM'nin 1 Mart kararına karşı, Türk firmalarının Irak'tan dışlanacağı, Amerikan yardımının da Türkiye'nin Irak'a asker göndermesine bağlandığı şüphelerine dikkat çeken Parris, Türkiye'nin aynı zamanda, bağımsız bir Kürt devleti endişesine işaret etti.

    Mark Parris, 1 Mart'taki TBMM oylamasının ardından oluşan ortamı geride bırakırken, Ankara'nın, Irak'taki çıkarlarının Washington kadar büyük olduğunu söyledi. Parris, bu çerçevede iki ülkenin birarada çalışabileceğini kaydetti. Türkiye'ye yeni kredinin, Irak'a ilişkin hiçbir koşula bağlanmadığını ileri süren Parris, ABD'nin şu ana kadar Irak'taki tutumunun, daha önce kamuoyuna yaptığı açıklamalarla paralelolduğunu ve Irak'ın toprak bütünlüğünün korunduğunu söyledi.

    ''AMERİKA KOMŞU KAPIYA TAŞINDI''

    Parris, ''Türkiye, Amerika'nın komşu kapıya taşındığı, orada daha uzun süre kalacağı ve Türk çıkarlarına önemli etkisi olacak bir gündeminin bulunduğu gerçeğini kavramalı'' dedi.

    Irak'a Türk askeri gönderilmesinin, Türkiye'ye, koalisyon güçleri içinde güçlü bir ses vereceğini belirten Parris, ancak herzaman Washington ile Ankara'nın aynı sayfada olacağını varsaymanın mümkün olamayacağını söyledi.

    Parris, terör örgütü PKK-KADEK sorununa çözüm bulununcaya kadar, Türkiye'den Irak'a asker konusunda karar vermesini beklemediğini de belirtti.

    İki ülke ilişkilerinin geleceğinde Irak meselesinin gidişatının şekillendirici rol oynayacağını belirten Parris, Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye yeşil ışık yakıp yakmayacağını söylemek için de erken olduğuna işaret etti. Ancak Parris, Ankara'nın, geçmişte olduğundan daha fazla, Avrupa'nın görüşlerine yaklaşmasını beklediğini kaydetti.

    KIBRIS AB ÜYELİĞİNİ RİSKE SOKAR

    CSIS Türkiye Projesi Direktörü Bülent Alirıza da konuşmasında, AB'nin Türkiye'ye karşı Aralık 2004'teki tutumunun nasıl olacağının açıklığa kavuşmadığını söyledi.

    Türkiye'nin uzun AB yolculuğunun, Kıbrıs problemiyle son bulabileceğine işaret eden Alirıza, Türkiye'nin AB'ye girmesi için Kıbrıs probleminin ön şart olmadığını, ancak Kıbrıs'ın Mayıs 2004 tarihinde çözüm olsun ya da olmasın AB'ye kabulünün Türkiye'nin AB'ye üyelik planlarını karıştıracağını söyledi.

    Alirıza, Türkiye'nin Irak'a asker gönderme konusunu bu ay içinde parlamentoya götürebileceğini belirtirken, bunun zor bir karar olduğuna işaret etti. Alirıza, öncelikle Türk askerlerinin Kuzey Irak'tan çıkması gerekeceğini, bunun yerine Türk askerlerinin, Bağdat yakınındaki tehlikeli Sünni üçgenine gönderileceğini savundu. Bülent Alirıza, Türk parlamentosundan asker gönderme yönünde karar çıksa bile, Türk askerlerinden kayıp vermenin, hükümet için sıkıntı yaratabileceğini söyledi.

    Bülent Alirıza, Irak'a asker göndermenin, 1 Mart kararını ortaya çıkaran sorunları ortadan kaldırmasının beklenemeyeceğini de kaydetti.

    ''AB ÜYELİĞİ ŞÜPHELİ''

    Washington Institute Türkiye uzmanı Soner Çağaptay da konuşmasında, son reformların Türkiye'yi AB üyeliği için muhtemel aday haline getirmesine karşılık, AB'nin Türkiye'yi yakın bir zamanda üyeliğe kabul etme şansı konusunda şüpheci olduğunu söyledi.

    Çağaptay, Türkiye'nin 1 Mart'taki kararında, Avrupa Birliği'nin dış politikasıyla aynı çizgide olma arzusunun da payının bulunduğunu savundu. Soner Çağaptay, ABD'nin artık Türkiye'ye ihtiyacı kalmadığı yorumlarına karşılık, ABD'nin uzun dönemde Türkiye'ye ihtiyaç duymayı sürdüreceğini söyledi. Çağaptay, buna örnek olarak, Türkiye'nin Irak'taki yardımlarını gösterdi. Çağaptay, Ankara'nın da, yakın zamanda kendisine üyelik vermeyecak AB'ye karşılık, kendi çıkarlarını koruyacak bir global ortağa ihtiyaç duyacağını savundu.

    Soner Çağaptay, Türk hükümetinin Irak'ta veya başka yerde ABD'ye yardım etmemesi halinde, Washington'ın gözünde Ankara'nın stratejik önemini kaybedeceğini, ancak Ankara'nın destek vermesi halinde, Türk-Amerikan işbirliğinin çok sağlam bir temele oturacağını ifade etti.

    TÜRKİYE VE ABD'NİN ORTAK ÇIKARLARI

    Hürriyet gazetesi Ankara Temsilcisi Sedat Ergin de, Türkiye ve ABD'nin, kendilerini sık sık aynı gündemi paylaşırken, aynı ortak zorluklara karşı mücadele ederken, aynı çıkarları savunurken bulacaklarını belirterek, gündemin sadece Irak ile sınırlı olmadığını söyledi.

    Türk askerinin Irak'a gönderilmesi konusunun ilişkiler için yeni bir test olacağına işaret eden Ergin, 1 Mart oylamasından sonra yaşanan sıkıntıyı hatırlatarak, bu kez asker göndermenin ilişkiler için aşırı önem taşıdığı, benzeri vurguların yapılmaması gerektiğini söyledi.

    "TÜRKİYE'YE GARANTİ VERİLMELİ"

    ABD Temsilciler Meclisi uluslararası ilişkiler komitesinin Avrupa alt komitesi üyesi, Demokrat Parti Florida milletvekili Robert Wexler da, Türkiye'nin ABD için önemli bir müttefik olduğuna dikkati çekti ve ABD'nin, serbest ticaret anlaşması gibi uygulamalarla, Türkiye ile ilişkilerini geliştirmesi gerektiğini söyledi.

    Kongredeki Türk dostluk grubu üyesi Wexler, Türkiye'nin, Afganistan'da sağladığı desteği övdü ve iki ülkenin 50 yıllık geçmişinin bir kenara bırakılmaması gerektiğini belirtti.

    Wexler, Türk askerinin Irak'ta da ABD ile yan yana yer almasını istediğini belirtirken, terör örgütü PKK-KADEK'e karşı gerekli mücadele için garanti verilmesi gerektiğini söyledi.

    Robert Wexler, Türkiye'nin AB üyeliği için ABD'nin destek olmasını ve AB'nin de Türkiye için çıtayı sürekli yükseltmek yerine, kucaklamasını tavsiye etti.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı