Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Türk sinemasının duayenine büyük ödül

    Hürriyet Haber
    21.04.2004 - 14:13 | Son Güncelleme:

    Kültür ve Turizm Bakanlığı 2003 Yılı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, efsanevi Türk sinemasnıın usta yönetmeni Metin Erksan’a verildi. Ankara'da, geçtiğimiz günlerde perdelerini yeniden açan Akün Sahnesi'nde yapılan ödül töreninde Erksan plaketini Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in elinden aldı. Sezer, "Bugün Türk sinemasının başarılarından sözediliyorsa, bunu yetersiz koşullara rağmen sinemadan vazgeçmeyenlenre borçluyuz" dedi.

    Törene,  Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ve bazı milletvekilleri de katıldı. Hülya Koçyiğit, Emel Sayın, Ediz Hun, Ekrem Bora ve Kadir Yurdatap da ödül gecesinde Erksan'ı yalnız bırakayan sinema sanatçılarıydı. Törene, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in eşi Semra Sezer ve Kültür ve Turizm Bakanı Mumcu’nun eşi Işın Mumcu da katıldı.

    YÖNETTİĞİ "SUSUZ YAZ" BERLİN'DE ALTIN AYI KAZANDI

    1929 yılında Çanakkale’de doğan Metin Erksan aynı zamarda, yurtdışında ödül kazanan ilk Türk filmi olan Susuz Yaz'ın da yönetmeni. 1963 tarihli Susuz Yaz, 1964 Berlin Film Festivali'nin büyük ödülü Altın Ayı'ya değer görülmüştü.

    İlk ve ortaöğrenimini İstanbul'da tamamlayan Erksan, Pertevniyal Lisesi mezunu. 1947 yılından başlayarak çeşitli gazete ve dergilerde sinema ile ilgili yazıları yayınlanan Erksan, 950 yılında Atlas Film için Yusuf Ziya Ortaç'ın "Binnaz" adlı filmini senaryolaştırarak sinemaya adımını attı. Film Mümtaz Yener tarafından filme çekildi.

    1952 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun oldu. Aynı yıl "Dünya" gazetesinde "Kamera" takma adıyla film eleştirileri yazdı. Yine 1952 yılında Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun senaryosundan çektiği "Aşık Veysel'in Hayatı-Karanlık Dünya" Metin Erksan'ın ilk filmi oldu. Köy yaşamına gerçekçi bakışı ve şiirsel anlatımıyla yönetmenin siyasal duyarlılığını anlatan film sansürce yasaklandı. Yapımcı çeşitli sahneleri atıp kısaltarak ve Erksan'ın çekmediği sahneleri ekleyerek filmi bir yıl sonra gösterime soktu.

    1957 yılında Dünya Havacıları Türkiye'de ve Büyük Menderes Vadisi isimli iki belgesel film yönetti.

    1957'de çektiği ikinci filmi "Dokuz Dağın Efesi" ile büyük ilgi topladı. Daha sonra "Gecelerin Ötesi", "Yılanların Öcü", "Acı Hayat" gibi filmlerle toplumsal gerçekçilik türünde ürünler verdi ve "Sinemacılar Kuşağı"nın üç önemli temsilcisinden biri olarak adını duyurdu. "Susuz Yaz", "Suçlular Aramızda", "Sevmek Zamanı" ve "Kuyu" gibi filmlerle kendine özgü üslubunu geliştirdi. "Susuz Yaz" adlı filmi 1964'de Uluslararası Berlin Film Festivali'nde büyük ödül olan "Altın Ayı Ödülü"nü kazanarak Türk Sinemasının yurt dışında tanınmasına öncü oldu.

    Sinemada aradığı çalışma koşullarını bulamayan Metin Erksan, 1974'de Türkiye'de ilk defa İDGSA Film Arşivi tarafından başlatılan eğitim çalışmalarına katıldı ve Sinema Kursları'nda öğretmen olarak görev aldı.

    1974 yılında Sait Faik Abasıyanık'ın "Müthiş Bir Tren", Kenan Hulusi'nin "Sazlık", Samet Ağaoğlu'nun "Bir İntihar", Sabahattin Ali'nin "Hanende Melek" ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Geçmiş Zaman Elbiseleri" adlı öykülerini, TRT Kurumu adına "Beş Türk Hikayesi" ismiyle yönetti. Metin Erksan'ın dünyasının ve sinema dilinin güçlü izlerini taşıyan bu filmler, farklı değerlendirmelere ve tartışmalara yol açtı.

    1975'den itibaren İDGSA Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1981 yılında TRT adına sinema alanındaki son çalışması olan "Preveze'den Önce" adlı diziyi gerçekleştirdi.

    Özellikle yurt dışında büyük ilgi toplayan, bir çok festivalde çeşitli ödüller kazanan, adına toplu gösteriler, film haftaları düzenlenen sanatçıya 1997'de Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu kararı ile "Onursal Profesörlük" unvanı verildi. Metin Erksan, öğretim görevinin yanı sıra çeşitli dergi ve gazetelerde yazılar yazmaktadır.

    Metin Erksan, her dönemde yeniden keşfedilen, sinemasal özellikleriyle en çok tartışma yaratan, anlaşılsa da anlaşılmasa da hırçın kişiliğiyle en çok eleştiri alan ilginç ve konuşkan yönetmendir.

    METİN ERKSAN'IN FİLMLERİ

    Aşık Veysel'in Hayatı / Karanlık Dünya - 1952
    Dokuz Dağın Efesi - 1953
    Beyaz Cehennem - 1954
    Yol Palas Cinayeti - 1955
    Ölmüş Bir Kadının Evrak- ı Metrukesi - 1956
    Gelinin Muradı - 1957
    Hicran Yarası - 1958
    Gecelerin Ötesi - 1960
    Şoför Nebahat - 1960
    Mahalle Arkadaşları - 1961
    Oy Farfara Farfara - 1961
    Acı Hayat - 1962
    Çifte Kumrular - 1962
    Sahte Nikah - 1962
    Yılanların Öcü - 1962
    Susuz Yaz - 1963
    İstanbul Kaldırımları - 1964
    Suçlular Aramızda - 1964
    Sevmek Zamanı - 1966
    Ölmeyen Aşk - 1966
    Metin ERKSAN, Muzaffer ASLAN - Ayrılsak da Beraberiz - 1967
    Kuyu - 1968
    Ateşli Çingene - 1969
    Reyhan - 1969
    Yılın Kadını Değil - 1969
    Eyvah - 1970
    Sevenler Ölmez - 1970
    Feride - 1971
    Hicran - 1971
    Makber - 1971
    Keloğlan ve Can Kız - 1972
    Süreyya - 1972
    Dağdan İnme - 1973
    Şeytan - 1974

    YÖNETTİĞİ BELGESEL ve TANITIM FİLMLERİ
    Dünya Havacıları Türkiye'de - 1957
    Nehir ve Uygarlık - 1959
    İstanbul
    Atatürk ve Ankara
    İzmir
    Boğaziçi Köprüsü

    TELEVİZYON FİLMLERİ
    Beş Türk Hikayesi - 1976
    Preveze Öncesi - 1981

    ÖDÜLLERİ
    Dokuz Dağın Efesi - 1. Türk Filmleri Festivali, Jüri Özel Ödülü 1959
    Gecelerin Ötesi - 2. Türk Filmleri Festivali, En Başarılı Senaryo Ödülü 1959
    Gecelerin Ötesi - Sinema Dergisi, En Başarılı Yönetmen Ödülü 1959
    Gecelerin Ötesi - Sinema Dergisi, En İyi Film Ödülü 1959
    Yılanların Öcü - Sinema Yazarları, 1961 / 1962 döneminin En Başarılı Yönetmen Ödülü 1962
    Yılanların Öcü - Tunus Kartaca Film Festivali'nde Şeref Madalyası Ödülü 1966
    Susuz Yaz - Berlin Film Festivali Altın Ayı ( Uluslararası Arenada İlk Ödül Alan Türk Filmi ) 1964
    Acı Hayat - Sinema Yazarlarınca Yılın Filmi Ödülü 1964
    Suçlular Aramızda - 2. İzmir Film Şenliğinde En İyi Yönetmen Ödülü 1965
    Suçlular Aramızda - Milano Film Festivali'nde En İyi Sosyal İçerikli Film Ödülü 1965
    Kuyu - 1. Adana Film Şenliğinde En Başarılı Film Ödülü 1969
    Kuyu - 1. Adana Film Şenliğinde En Başarılı Yönetmen Ödülü 1969
    3. Ankara Film Festivalinde Emek Ödülü 1990

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı