Türk doktordan kanser hastası anne adaylarına umut

ABD’de birçok dergi ve kuruluş tarafından defalarca Amerika'nın en iyi doktorları arasında gösterilen, yaptığı başarılı yumurtalık nakli ile adını dünyaya duyuran Prof. Dr. Kutluk Oktay kanser hastası anne adayları için umut verdi. Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi'nden Prof. Dr. Oktay, "Yumurtalıkları isterseniz 100 yıl da dondurabilirsiniz. Böylece annelik şansı korunur." dedi.

Hürriyet Haber
20.04.2016 - 12:38

Kanser tedavisi olacak hastalar için infertilite açısından önerileriniz nelerdir?

Kanser tedavisi olacak hastalar için erken hareket etmek çok önemlidir.  Tedaviyle birlikte yumurtalıklarda hasar oluşmaktadır. Terapi başlamadan önlem alınırsa, tedavi için zaman kazanılmış olur. Doğurganlığın korunmasında bir takım yerleşmiş yöntemler ve deneysel yöntemeler bulunmaktadır. Türkiye’de kullanılan yöntemler, embriyo ve yumurta dondurulmasıdır. İlaç tedavisi iki hafta gerekmektedir. Bu işlemler erişkin insanlarda yapılmaktadır. Çocuklar için ise doku dondurma işlemi yapılmaktadır. Kişilere, yumurta ve embriyo dondurma işlemleri yapılmaktadır eğer ilaç tedavisi için kişilerin yeterince vakti yoksa o zamanda yumurtalık dokusu dondurma işlemi yapılabilir. Dolayısıyla doktorların ve hastaların tedavi süresince beraber hareket etmeleri gerekir.

Türk doktordan kanser hastası anne adaylarına umut

Belli başlı alt gruplar var mı?  Lösemi hastası ile meme kanseri hastası bir mi?

Geçtiğimiz 10 sene içerisinde meme kanserli hastalar için özel bir protokol geliştirildi. Meme kanserleri hastalara bu uygulamalar yapılamıyordu. Geliştirdiğimiz yaklaşımla beraber, meme kanserli hastaların tedavisinde östrojen düzeylerini bastırmak için kullanılan Letrozol adlı ilaçla (aynı zamanda yumurtalıkları da uyaran bir ilaçtır) simülasyon sonrasında overler simüle olabilmekte ve östrojen düzeyleri düşük kalabilmektedir. Bununla ilgili 5 yıllık yapılan takip çalışmalarında kanser riskini arttırmadığı gözlemlenmiştir.

Belirli bir yaş sınırı var mı?

Genelde 40-45 yaşın altındadır, alt yaş sınırı yoktur. Yeni doğanlarda bile bazen kemoterapi gerekebilmektedir ve yumurtalık dokusu da alınabilmektedir. Dolayısıyla kadınlarda 40- 45 yaş ve altı denilebilir, erkeklerde ise pek bir yaş sınırı yoktur. Erkeklerde sperm dondurulabilir. Çocuklarda testis dokusu dondurulması yapılmaktadır bu da yine deneysel bir yaklaşımdır.

Türk doktordan kanser hastası anne adaylarına umut

Doğurganlığın korunmasında genel yaklaşım nedir?

Erkek hastalarda, eğer ergenlik çağı sonrasıysa, sperm üretebiliyorsa sperm dondurma kemoterapi öncesi standart bir uygulamadır.

Eğer ergenlik çağı öncesiyse, testiküler doku dondurulabilmektedir.( Deneysel bir yaklaşım ama ilerde buradan kök hücreler elde edilecek sperm büyütülebilecek veya buradan immatürn sperm mikroenjeksiyonla kullanılabilecektir.)

Yine erkek çocuklarda, annesi babası kanser tedavisi söz konusu olduğunda hemen harekete geçmelilerdir. Erkeklerde de bu taviler kısırlığa neden olabilmektedirler.

 Bu açıdan bakıldığında; kadın olsun erkek olsun çocuk olsun ilerisi için çocuk sahibi potansiyeli korumak isteniyorsa böyle bir tedavi başlamadan önce hemen gerekli incelemenin yapılması gerekmektedir.

Kadınlarda ergenlik çağı öncesi; yumurtalık dokusu dondurulmaktadır. Ergenlik çağına girmiş ise; simülasyon yapılacak vakit varsa, evli değilse yumurta dondurma işlemi yapılabilmektedir. Evli ise embriyo dondurma işlemi yapılabilmektedir. Eğer kişi meme kanseri ise letrozol protokolü kullanmaktır.

Kimler adaydır?

Her hangi bir şekilde tıbbi ve cerrahi nedenle yumurtalık veya sperm rezervi üretimi tehlike altında olan kişiler adaylardır. (Kemoterapi, radyoterapi, radikal bir cerrahi, genetik bir nedenlerle erken menopoz riski olan kişiler)

Türk doktordan kanser hastası anne adaylarına umut

Ne kadar süre muhafaza ediliyor?

Yumurta dondurma işleminde herhangi bir zaman sınırı yoktur, 100 yılda saklayabilirsiniz bayatlama gibi bir durum söz konusu değildir. Saklanma koşullarındaki sıvı nitrojen düzeyi -270 derecelerdedir. dolayısı ile uzun süreli doku saklana bilen merkezlerde doku bankası olan merkezlerde veya tüp bebek merkezlerinde saklanabilir.

Hastaya ne zaman transfer olabilir?

Ne zaman çocuk sahibi olmak istenirse yaklaşık 6 ay öncesinde over nakil yapılması gerekmektedir. Kişiler 6 ay veya 1 yıl sonra çocuk sahibi olmak istiyorlarsa ona göre zamanlaması yapılmaktadır. Çünkü over naklinin hazırlığı işlemden sonra yumurtalığın çalışmaya başlaması belli bir süre almaktadır.

Kanser hastalıklarının türüne göre süre değişmektedir. Örneğin Meme kanserinde tedavinin durumun göre ortalama 2 sene beklenir diye bir algı vardır. Araştırmalara göre ise tedavinin bitiminden 6 ay sonra bile hamile kalınma durumunda bir risk yoktur. Ancak hormona bağlı östrojen septroposif olan meme kanseri hastalarında, 5 ile 10 sene tamaksifen kullanılıyor. İlacın hamileliğe negatif etkileri olduğundan, hastanın tüm tedavilerin bitmesinin ardından( ki bu süre en az 6 aydır.) yapılmaktadır.

 

Türk doktordan kanser hastası anne adaylarına umut

Kanserli hastalarda bu konu ile ilgili bilinçlendirme nasıl olmalıdır?

Amerika konu ile ilgili doktor ve hasta organizasyonları bulunmaktadır. Bu konuda araştırma yapmış bilimsel liderler ve doktorların kendi aralarında olan bir takım aktiviteleri mevcut.

Kemoterapi 1960’larda uygulanmaya başlandı. Ondan önce kanser olan hastalar için tedavi seçeneği yoktu. Günümüzde kanserli hastaları tedaviler sonrası yaşam kalitesi nasıl arttırılır diye bakılmaktadır, doğurganlıkta yaşam kalitesinin çok önemli bir parçasıdır.

 

Yayınlanma Tarihi : 19.04.2016 - 16:19


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün