Tüketim artmazsa 350 bin ton zeytinyağı çöp yolcusu

Hürriyet Haber
21.04.1998 - 00:00 | Son Güncelleme: 21.04.1998 - 00:01

Avrıpa Birliği'nin 2005 yılına kadar zeytinyağı ihtiyacı olmadığını açıklaması, son yılların en iyi rekoltesini yaşayan Türk zeytinyağı sektörünü vurdu. İç pazarda kişi başına tüketim 2 litreye yükseltilemezse, halen 100 bin ton olan ve yeni rekolte ile 350 bin tona ulaşacak zeytinyağı stoğu çöpe gidecek.

Tarihinin en yüksek rekoltelerini dış pazarın daraldığı sırada yaşayan zeytinyağı sektörü çırpınıyor. Stokta şişen 100 bin tona yakın ürüne eklenecek 250 bin tonluk yeni rekolte, üreticiden ihracatçıya ilgili tüm kesimleri perişan ederken, umutlar iç tüketim kampanyalarına bağlandı. Sıkıntıyı gören Maliye Bakanlığı da kampanyayı desteklemek amacıyla KDV'yi 7 puan aşağı çekti.

Avrupa Birliği'nin 2005 yılına kadar kendisine yetecek zeytinyağının bulunduğu ve dışardan satın almaya ihtiyacı olmadığını deklare etmesiyle tıkanan ihracat, zeytinyağının elde kalmasına yolaçtı. 60 bin tonluk iç satışla 350 bin ton ürünün eritilemeyeceğini belirten sanayiciler, ‘‘Bu kadar yağı koyacak depo bile yok. Kişi başı iç tüketimi 2 kiloya çıkaramazsak işimiz biter’’ diye konuştu.

Rakip ülkelerde 10-25 kilo arasında değişen kişi başına tüketimin Türkiye'de 1 kiloyu bile bulmamasının ardında fiyat faktörü yatıyor. Ürün bolluğu, durgunluk ve alım fiyatlarının düşüklüğüne rağmen tüketici fiyatlarının yüksek olması, tepki çekiyor. Üreticiden 250 bin liraya çıkan yağın tüketiciye 750 bin liraya satılması haksızlık diye nitelenirken, parayı pazarlamanın son zincirinin kazandığı öne sürüldü.

BEREKETİN ZARARI

Bereketin üretici ve tüketiciye zarar verdiği Türkiye'den başka

hiçbir ülke bulunmadığını öne süren ihracatçılar, üretim ve pazarlama politikaları oluşturulmasını istedi. Bir araya gelen zeytinyağı sanayicileri, makarnacılar gibi reklam kampanyaları düzenlemek için kolları sıvarken, devletin de geçmişte süt ve mercimeğin yararlarını anlatan çalışmaları şimdi de zeytinyağı için yapmasını istedi. 1990’ların başında, Toprak Mahsülleri Ofisi’nin elindeki mercimek stokları ihracatın azalması nedeniyle büyüyünce, hükümet mercimek tüketimini artırmak için yoğun bir tanıtım kampanyası yapmıştı.

FİYAT SORUNU

Ege Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Erden Bilginoğulları, iç tüketimi artırmak için gösterilen çabanın başarıya ulaşmasının önündeki en büyük engelin fiyat olduğunu söyledi. Bilginoğulları, şöyle dedi:

‘‘Üreticiden 250 bin liraya alınan yağ imalatçıdan rafine edilip ambalajlandıktan sonra, nakliye ve toptancı karı dahil, üstelik 1.5 ay vadeli 400-425 bin liraya çıkıyor. Ama tüketiciye 700-750 bin liralardan ulaşıyor. Fiyatların aşağı çekilmesi için büyük marketlerle görüştük ancak, sonuç alamadık. Zeytinyağının dönüş hızının yavaş olduğu, rafa konulan malın kısa vadede satılmadığını gerekçe göstererek ucuzlatmaya yanaşmadılar. Az satılan malda kâr yüksek olmalı anlayışı çok yanlış. Zeytinyağından başka hiçbir üründe böyle birşey yok.’’

TARİŞ, üç ay boyunca kampanya yapacak

İç tüketimi artırmak için harekete geçen Tariş Zeytinyağı Birliği üç ay sürecek kampanyaya start verdi. Amaçlarının Türk halkına zeytinyağını sevdirmek olduğunu söyleyen Birlik Başkanı Cahit Çetin, ‘‘Yoğun tanıtıma başlıyoruz. Zeytinyağının insan sağlığına yararları üzerine akademisyenlerin katıldığı toplantılar düzenleyip, TV programları ile halka ulaşacağız.

Zeytinyağı tüketiminin artmasından korkanlar var. Endişe etmesinler. Zeytinyağı tüketiminin artması ayçiçeğine zarar vermez. KDV oranı 16 Nisan itibariyle yüzde 8'den 1'e çekildi. Satıcının hiç birşey yapmasa bile KDV farkı kadar fiyat düşürmesi gerek. Kontrol edilmezse verginin düşürülmesi tüketiciye değil, satıcıya artı kâr olarak yarar’’ diye konuştu.






Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı