TPD şizofreni hastalarının damgalanmasına karşı açıklama yaptı

Geçtiğimiz günlerde eşini öldüren bir doktorun şizofreni hastası olması üzerine, yerel bir gazetede yer alan bir haberde şizofreni hastalarını hedef gösteren imalarda bulunulması Türkiye Psikiyatri Derneği'nin tepkisini çekti. Dernek adına açıklama yapan uzmanlar "Şizofreni Hastaları tehlike arz eden ve sürekli aramızda yaşayan insanlardır. Bunlar canlı bomba gibi aramızda dolaşıyor” biçiminde açıklama yapılmasının, bir insan hakları ihlali olduğunu belirterek, "Hele de bunun bir ruh sağlığı çalışanı tarafından yapılması, tüm şizofreni hastalarının damgalanmasına ve dışlanmasına neden olan bir insan hakları ihlalidir, suçtur." dedi. Dernek adına Prof. Dr. Haldun Soygür, Doç. Dr. Mehmet Yumru ve Prof. Dr. Gökhan Malkoç tarafından yapılan yazılı açıklamada şu sözlere yer verildi;

Hürriyet Haber
18.12.2014 - 09:10

Zaman zaman basında yer alan cinayet haberi metinlerinde şizofreni hastalarının hedef gösterilmesinden büyük rahatsızlık duymaktayız. 12.12.2014 tarihinde “Büyük Tehlike” başlığı ile Gaziantep Güneş gazetesinde yayımlanan ve Nisa Engelli Bakım Merkezi Kurucusu Uzman Psikolog Nizamettin Aksakal’ın talihsiz değerlendirmelerini içeren haber metni bizi ciddi biçimde rahatsız etmiştir.

TPD şizofreni hastalarının damgalanmasına karşı açıklama yaptı

"YANLIŞ BİLGİ KORKUYA, KORKU İSE NEFRETE NEDEN OLUR"

Yetersiz ve yanlış bilgilenme korkuya, korku ise nefrete neden olarak insanlar arasında uçurumlar oluşmasına yol açar. Nefret, hedef gösterme, dışlama ve damgalama gibi, bir insanın toplum tarafından reddedilmesine ve ayrımcılığa uğramasına neden olabilecek davranışlara ortam sağlamaktadır. Bir insanın toplum tarafından reddi ve ayrımcılığa uğraması ise, en basit haliyle bir insan hakları ihlalidir, suçtur.

'RUH SAĞLIĞI ÇALIŞANLARI BİLE BİLGİSİZCE KONUŞUYOR'

Söz konusu haber metninde damgalamanın bir ruh sağlığı çalışanı tarafından gerçekleştirilmesine üzülerek tanık olduk. Özellikle ruh sağlığı çalışanlarının ruhsal bozukluğa sahip bireylerle ilgili düşünce ve davranışları, topluma örnek oluşturması açısından çok önemlidir. Ruh sağlığı çalışanları bile bilgisizce konuşur, hastaları dışlayıcı ve damgalayıcı bir tutum içinde olursa; ruh hastalığının nasıl bir olgu olduğu konusunda yeterince bilgisi olmayan ve zihinlerinde birçok olumsuz önyargı taşıyan insanlara söyleyecek sözümüz kalmaz. Böylece ruhsal hastalıkların tedavisinin önündeki en büyük engel olan damgalama, dışlama ve ayrımcılık sürüp gider.

TPD şizofreni hastalarının damgalanmasına karşı açıklama yaptı

"CİNAYETLERİN YÜZDE 90'I SAĞLIKLI İNSANLAR TARAFINDAN İŞLENİYOR"

Öteden beri şizofreni hastalığının suç ve cinayet ile ilişkili olduğu söylencesine inanılmaktadır. Ancak bilimsel araştırmalar, böyle bir ilişki varlığının inanılandan çok daha az olduğunu ve bu ilişkinin de sadece tedavi görmeyen şizofreni hastalığı için geçerli olduğunu ortaya koymuştur. Cinayet suçlarının %5-10’unun şizofreni hastaları tarafından işlendiğine ilişkin veriler bulunsa da, bu durumlarda asıl belirleyici olan faktörlerin tedavi edilememiş olma ve alkol-madde kullanımı olduğu saptanmıştır. 10 şizofreni hastasından birinde saldırganlık ortaya çıkmaktadır. Bunu tüm şizofreni hastalarına genellemek ağır bir yanlıştır. Hastalığın toplumdaki görülme oranı gibi faktörler göz önünde tutulduğunda, herhangi birimizin bir şizofreni hastası tarafından öldürülme olasılığı 14 milyonda 1’dir. Eğer hasta tedavi ediliyorsa saldırganlık riski oldukça azalır. Tam tersi, toplumun şizofreni hastalarını dışlaması saldırganlık riskini arttırabilir. Toplumun şizofreni hastalarından korkmaması, onlara sahip çıkması gerekmektedir. Onlara destek olmak ve toplum içinde tedavi anlayışı iyileşmede çok önemlidir.

ŞİZOFRENİ HASTALARININ ÇOĞU TEDAVİDEN KORKUYOR

Şizofreni hastalarının birçoğu, başlangıçta tedaviden uzak durmaktadır. Bunun en önemli nedeni, şizofreni hastalarının damgalama sonucunda toplum dışına itilmeleri, hastalıklarından utanmaları, tedavi olmaya giderlerse hastalığının herkes tarafından öğrenileceğine dair kaygı duymalarıdır. Toplumun şizofreni hastalığından / hastalarından korkması, daha fazla hastanın evine kapanmasına, hastalığını utanç verici olarak algılayıp reddetmesine, dolayısıyla tedavi imkanlarından uzaklaşmasına neden olmaktadır. Ayrıca, yine benzer nedenlerden ötürü hasta yakınları da töhmet altında kalmakta, utanç hissetmekte ve çevresinden tepki/dışlama görmemek adına hastalığı çoğu zaman saklamaya çalışmaktadır. Bu açıklamadan da anlaşılacağı gibi, tedavi imkanı olan bir rahatsızlığı utanç çemberiyle baş başa bırakan nefret dolu bir toplum, tedavi görmeyen şizofreni hastaları ile saldırganlık arasındaki köprüyü kuran asıl sorumlu öznedir.

TPD şizofreni hastalarının damgalanmasına karşı açıklama yaptı

DAMGALAMA NEDİR?

Bir insana, herhangi bir davranışından ötürü değil de sahip olduğu bir özellik, ya da kontrolü dışında gelişen/başına gelen bir durum sebebiyle olumsuz ithamlarda bulunma, damgalamadır. (Örn. Sen tehlikelisin, suça yatkınsın, sen zarar verebilirsin”). Damgalama, sözlü olabileceği, davranışla da gerçekleşebilmektedir (O kişinin yanından uzaklaşma, belli ortamlarda bulunmasına izin vermeme gibi). Bunun yanı sıra, aşağılama, sıfat takma, özelliğinden ötürü teşhir etme, hedef gösterme, dalga geçme de damgalama tanımı içinde yer almaktadır.

Şizofreni hasta ve hasta yakınlarının son derece ağır olan bu hastalıkla daha rahat baş edebilmelerini sağlamak için toplumdaki her bireyin damgalamayla mücadele etme ve hasta haklarını savunma konularında üstüne düşeni yapması, bu sorumluluğu paylaşması gerekmektedir.

Bizler, şizofreni hastalığı ile uzun yıllar mücadele etmiş hasta, hasta yakınları ve bu mücadeleyi birlikte sürdüren ruh sağlığı çalışanları olarak; bir insanın “hasta” olduğu için hedef gösterilmesinden vicdanen rahatsızlık duyan tüm yurttaşlarımızı, ruh sağlığı çalışanlarını ve ilgili tüm kurum ve kuruluşları: şizofreni hastalığı ile kapalı kapılar ardında tek başına mücadele etmeye çalışan hasta ve hasta yakınlarının, “utanmadan”, “dışlanmadan”, “damgalanmadan” tedavi imkanlarına ulaşabilmeleri, tedavilerine devam eden şizofreni hastalarının toplumda aktif katılım sağlayabilmeleri sağlanması konusunda destek olmaya davet ediyoruz.

"KINIYORUZ"

Sadece şizofreni değil, tüm ruhsal rahatsızlıkların bir utanç ve damgalama malzemesi olmaktan çıkartılmasını istiyoruz. Nisa Engelli Bakım Merkezi Kurucusu Uzman Psikolog Nizamettin Aksakal’ı bir ruh sağlığı çalışanı olarak damgalayıcı tutum ve söylemlerinden ötürü kınıyoruz. Bize göre asıl büyük tehlike, şizofreni hastaları değil, ruh sağlığı çalışanlarının bu tür geçersiz ve damgalayıcı söylemleridir.

Yayınlanma Tarihi : 18.12.2014 - 13:57
Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün