Gündem Haberleri

    Tomografiyle kalp hastalıkları tanısı ne kadar yararlı?

    Hürriyet Haber
    19.03.2005 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Fiyatı 1.5 milyar Euro’ya satılan yeni nesil tomografilerin içinde kaldıktan sonra, kalbinde neler olup bittiğini en ince ayrıntısına kadar öğrenebiliyor. Yağlı plaklar, daralmış damarlar veya kireçli birikimler. Tıpta yeni yeni kullanılmaya başlanan bilgisayar tomografileriyle hiçbiri gözden kaçırılmıyor.Hasta yalnızca on saniye kadar tüpün içinde kaldıktan sonra, kalbinde neler olup bittiğini en ince ayrıntısına kadar öğrenebiliyor. Yağlı plaklar, daralmış damarlar veya kireçli birikimler- tıpta yeni yeni kullanılmaya başlanan bilgisayar tomografileriyle hiçbiri gözden kaçırılmıyor. Yaklaşık olarak 0,4 milimetre çözünürlüklü mucize kameralar, atmakta olan kalpten bile gayet net görüntü alabiliyorlar. Kardiyologlar ve röntgen doktorları kardiyolojide devrimden söz ediyor. Almanya’da yayımlanan bir tıp dergisi de, kısa bir süre önce "Geleceğin kalp hastalığı tanısı başladı" müjdesini verdi. Sözkonusu yöntem, ülkemizde de bir iki yerde kullanılmaya başlandı. En az üç bir YTL ödenerek tepeden tırnağa tomografi çektirilmekte ve olası sorunlar öncelenmeye çalışılmakta. Kalbe yeni bir bakış açısı sunan becerikli bilgisayar tomografileri, kalp koroner damarlarındaki kireçlenmeyi ve yağlanmayı, hastanın damarlarındaki ağrılı süreci hissetmesinden önce görebiliyorlar. Oysa bu gelişmeler zamanında fark edilmediğinde, damar cidarlarından kopan birikimler koroner damarları tıkayarak enfarktüse neden olabilir. Farkında olmadan ölümEnfarktüs kurbanı olan on binlerce insandan neredeyse yarısı hastalığından habersiz olarak yaşamını yitirir. Peki bu saniyelik ölümler gelecekte bilgisayar tomografisiyle gerçekten önlenebilir mi? Kimi uzmanlara göre bilgisayar tomografisi muayenesi henüz çok yeni olması ve kişiye özgü kalp enfarktüsün ancak çok kabaca tahmin edilebilmesi nedeniyle, yararlı olup olmayacağı henüz belirsizdir. Köln Üniversite Kliniği kardiyologu Erland Erdmann, hiçbir şikayeti olmayan insanların da taranacak olmasından rahatsız. Bu durum aslında tedavi bile edilmemesi gereken hastalıkların tanısına neden olacak, ayrıca belli yaştan sona tüpün içine giren herkes hasta sınıfına girebilecek. "Sonuçta yetmiş yaşı aşkın tüm insanların kalbinde kireçlenme vardır" diyor uzman. Cleveland Kliniği’nden Steven Nissen ise, biraz daha ileri giderek yeni yöntemin yayılmasını önleyecek yasaların çıkarılmasını önermekte. Kardiyolog, yöntemin çok zor kontrol edilebileceğini ve sağlık sistemini finansal açıdan çökerteceğinden endişeli. Büyük yarışFakat gelişmeler kalp tarama cihazı piyasasında büyük bir zaferi haber veriyor. Siemens, Philips, Toshiba ve Generel Electric ile birlikte şimdi aynı anda dört firma daha fiyatları 1,2 Ğ 1,5 milyar euro arasında değişen çok gelişkin bilgisayar tomografilerini sürüyor pazara. Almanya’nın Wuppertal kentinde kullanılmakta olan alet 64 tabakalı bilgisayar tomografisi olarak bilinen son nesil modellerden biri. Hasta on saniyeliğine soluğunu tutarken, röntgen tüpü bedenin etrafında dönüyor. Tek bir dönüş için sadece 0,37 saniye yeterli. Alet et ve kandan oluşan tanı objesini yaklaşık olarak 0,4mm’lik tabakalara ayırarak 64 farklı açıdan görüntülemekte. Farklı tabakalardan alınan görüntüler daha sonra bir yazılım programıyla üst üste istiflenmekte ve bu şekilde taranmış beden bölgesinin üçboyutlu görüntüsü yansıyor bilgisayar ekranına. Doktor bu organ modelini istediği gibi açabiliyor, büyültüyor ve mesela bağırsak kanseri riski oluşturan bağırsak polipleri gibi dikkat çekici değişimleri de saptayabiliyor. Sanal gezintiFakat 64 tabakalı bilgisayar tomografisi özellikle de kalp hastalıkları tanısında önemli bir iyileşme getiriyor. Heyecanlı hastalarda sık sık görülen hızlı kalp atışları bile dondurulabilmekte. Kalbin içine yapılan sanal gezinti öte yandan farklı bir yenilik daha getirdi. İlk olarak kireç içermeyen birikimler görüntülenmekte ki doktorlar bu yağ içerikli plakları, damar cidarlarından daha kolay kopmaları nedeniyle daha tehlikeli bulurlar. Bilgisayar tomografisinin yaygınlaşma şansı yöntemin güvenirliğiyle de ilgili. Röntgen ışınları dışında herhangi bir yan etki söz konusu değil. Gerçi bildik kateter yöntemiyle damardaki daralmalar daha kesin bir şekilde teşhis edilip anında küçük bir balonla açılabiliyor ama yöntem bilgisayar tomografisinden iki misli pahalı olduğu kadar tehlikeli de. Doktorlar bacağın kasık bölgesindeki bir şahdamara kateteri sokuyor ve bir hortumu kalbe iletiyorlar. Damara bir kontrast maddesi aşılandıktan sonra ise kalbin röntgenini çekiyorlar. Kateterle yapılan girişimlerin yüzde birinde komplikasyonlar meydana gelmekte, bin hastadan biri yaşamını yitirmekte. Özel durumlarBilgisayar tomografisi özellikle de laparoskopik yöntemin çok fazla kullanıldığı ülkelerde yararlı olabilir. Mesela göğüs ağrısı veya solunum zorluğu çeken hastaları hemen kataterle muayene etmek yerine önce bilgisayar tomografisi çekerek kalp rahatsızlığı teşhis edilebilir. Ama ne var ki tam tersi bir durumun geleceğini gören eleştirmenler, göğsünde ağrı olmadığı halde kalp hastalığı olan kişiler ne olacak, diye soruyorlar. Aynı soruyu hiçbir şikayeti olmamasına rağmen, yılbaşından kısa bir süre önce bir radyoloji muayenehanesinde bilgisayar tomografisi çektiren bir hasta da soruyor. 61 yaşındaki hastanın elinde şimdi iki sayfalık bir rapor bulunmakta. Kalbinde bulunan yoğun miktarda kireç, iki ila beş yıl içinde orta veya yüksek riskli bir kardiyovasküler bir hastalığın habercisi. 450 kişinin sonucuTanı ne kadar iddialı ise, bunu takip eden terapi o denli güvensiz. Kimi doktorlar kireç seviyesinin bir tür uyarı olduğunu söylüyorlar. Kireç birikimlerini açıkça gösteren bilgisayar tomografisi insanların sigarayı bırakmalarına, spor yapmalarına ve zayıflamalarına önayak olmakta çünkü. Fakat bu görüntüler hiçbir şikayeti bulunmayan kişilerde pek etkili olmuyor. Bu sonuç 450 kişinin koroner kalp damarlarının incelenmesine dayanan araştırmayla elde edilmiş. Alarm niteliğindeki belirtiler ilk başta insanları kuşkuya düşürse de bir müddet sonra sigara içimi, tembellik vb alışkanlıklar yine devam ediyor. Bilgisayar tomografisiyle elde edilen bazı sonuçlar öte yandan herkes için aynı tehlikeyi göstermeyebilir. Mesela kireç seviyesinin yükselmiş olması her zaman enfarktüs riskinin de arttığı anlamına gelmeyebilir. Çünkü kimi uzmanlar, kirecin insandan insana farklı etki yaptığını ve çok fazla kirecin her zaman damarları tıkamayacağını söylüyorlar. Başka yöntemlerle doğrulamaTabii bu hastalar için de zor bir durum. Bu yüzden kesin bilgi edinmek için başka tanı yöntemlerine başvuracaklardır. İşte bu açıdan bakıldığında bilgisayar tomografisi, kateter muayenesinin beklenilenin aksine daha fazla kullanılabileceğini göstermekte. Spigel bilim sayflarında yayımlanan yazıya göre, öte yandan gereksiz ameliyatlarda da bir patlamanın yaşanması söz konusu olabilir. Amerikalı yöneticiler sırf önlem olsun diye Bypass yaptırıyorlar. Diğer durumlarda ise daralmış kalp koroner damarları içten bir tel boruyla, yani stentle açılmakta. Bu girişimin hastaların sağlığı için hiçbir yararı yok. Çünkü araştırmalar, sağlıklı insanlarda uygulanan bu girişimin kalp enfarktüsünü önlemediğini ve yaşam kurtarmadığını göstermiş.
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı