"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Tiroid efsaneleri (2)

Dün köşemizde tiroid hastalığıyla ilgili efsanelerden ikisine yer verdik. Size tiroid hormonu kullanmanın kemikleri neden eritmediğini kilo sorununa tiroid hormonunun neden her zaman birinci derecede sorumlu aktör olmadığını aktardık. Gelelim diğer efsanelere...

Tiroid bezi boynumuzda gırtlağımızın hemen önünde yerleşmiş ağırlığı topu topu 25 gramı geçmeyen küçücük bir iç salgı bezi. Kendi küçük ama marifetleri söz konusu olduğunda ona “büyük” demek bile az gelir. Metabolizmamıza ve doku organ fonksiyonlarımıza etkileri göz önüne alındığında o adeta bir “dev” halini alıyor.
O bir dev çünkü aldığımız her nefesin kalbimizdeki her atışın attığımız her adımın hatta göz kırpmalarımızın, düşünce ve fikirlerimizin arkasında onun talimatıyla yönetilen enerji dengesi var. O bir dev çünkü hastalandığında tüylerimiz dökülebiliyor, tırnaklarımız kırılabiliyor, derimiz kuruyor ya da aşırı terliyor, kaslarımız yorgun düşüyor ve eriyor, kemiklerimizin içi boşalıyor, gözlerimiz dışarıya fırlayabiliyor!
Tiroid bezimizin başına bir iş gelirse düşünce sistemimiz bile altüst oluyor: Duygusal yapımızda köklü değişimler ortaya çıkıyor. Aşırı alıngan, huysuz, geçimsiz, öfkeli, sinirli, tepkili ya da tam tersine içine kapanık depresif biri haline gelebiliyoruz. Tiroidin dengesiz çalışması bağırsaklarımızı da bozabiliyor, kabızlığa ya da ishale yol açabiliyor, diğer hormonal fonksiyonlarımızı altüst ederek cinsel yaşamımızın canına okuyabiliyor.

EFSANE 3

İYOTLU TUZ KULLANMAMALI

İyot eksikliği yaşayan her ülke, tiroid hastalıklarını önlemenin çaresini tuza iyot eklemekte buldu. Bizde de 1999’dan bu yana tuzların tümü iyotlandı. İyotlu tuz guatr salgınını önemli ölçüde engelledi. Bununla birlikte tiroid bezi aşırı çalışanlarda ya da gizli hipertiroidisi olanlarda iyotlu tuzun hipertiroidiyi şiddetlendirebileceği düşüncesiyle akılda iyotlu tuza karşı yanlış bir algı oluşturulmaya çalışılıyor. İyotlu tuz kullanmak tiroid hastalıklarını önlemede hâlâ en etkili ve en ucuz yol gibi görünüyor. Haşimato hastalarının iyotlu tuz kullanmaları ya da iyottan zengin olan balık yememelerinin de bilimsel bir temeli yok. Haşimato hastaları balığı da suşiyi de aşırıya kaçmamak koşuluyla iyotlu tuzu da kullanabilirler.

EFSANE 4

TİROİD HAPLARI ZAYIFLATIR

Tiroid haplarıyla zayıflamayı aklınızın kenarından bile geçirmeyin! Bu haplar bilinçsiz yere kullanıldığında başlangıçta 1-2 kilo zayıflatsa da kalbinizin kemiklerinizin kaslarınızın daha doğrusu metabolizmanızın canına okur.
Kalbinizde ritmi bozar, kalp krizine zemin hazırlar. Taşikardi yapar. Uyku kaçırır. Sinir yapar. Sakın ha sakın tiroid tembelliği (hipotiroidi) gibi bir sorununuz olmadığı sürece zayıflamak gibi suni bir amaçla tiroid hapı yutmaya kalkmayın. Size bunu önerenlerden de (doktor, diyetisyen...) uzak durun.

EFSANE 5

TÜYLENME YAPAR

Eğer vücudunuzdaki tiroid hormonu eksikliğini gidermek amacıyla yani “eksiği yerine koymak için” tiroid hormonu kullanmanız önerildiyse dozu ve süreci doktorunuz tarafından belirlenmek amacıyla tiroid hormonu haplarını korkmadan kullanabilirsiniz. Tersine tüylenme yapmayacağı gibi diğer hormonal sorunlarınız dengelenecek tüylenme adet düzensizliği kısırlık gibi problemleriniz varsa ortadan kalkabilecektir.

EFSANE 6

TİROİD HAPI YERİNE TERE TOHUMU KULLANMAK DAHA DOĞRUDUR

Tere yemek de tere tohumu kullanmak da tiroid hastalıklarının hiçbirisinin tedavisinde faydalı değil. Aksine ciddi sağlık zararları olabilmektedir. Bazı diyet uzmanları hastalarını zayıflatmak amacıyla “tiroidlerinin tembel olduğunu, bu nedenle de tere tohumu tüketmelerini” tavsiye ediyorlar ki bu son derece yanlış ve zararlı bir yoldur. Sık yapılan bir başka yanlış da “kelp” adı verilen iyottan zengin yosun özlerini kullanmaktır. Bunların da son derece zararlı toksik etkileri olabilmektedir.

X