Telifte geri adım az geldi

Hürriyet Haber
05 Mart 1999 - 00:00Son Güncelleme : 05 Mart 1999 - 00:01

Yeni Maliye Bakanı, telif kazançları ile ilgili düzenlemelerinde yetersiz de olsa bir geri adım attı.

Eminiz ki, eski Bakan Sayın Zekeriya Temizel'e kalsa bu adım dahi atılmazdı. Çünkü Sayın Temizel Bakanlıkta bir nevi diktatörlüğünü ilan etmiş, her şeyin en doğrusunu ‘Ben bilirim, ben yaparım’ havasına girmiş ve gerçekten son yıllarda görülmemiş yanlışlıklara ve çelişkili uygulamalara imza atmıştır.

Sayın Bakan bütün ikazlara, önerilen çözüm yollarına hep kulak tıkamış ve problemleri olduğu gibi bırakıp gitmiştir. Maliye teşkilatındaki iyi niyetli, insiyatif verildiğinde çok başarılı olacaklarına inandığımız bir çok değerli bürokratı da müşkül durumda bırakmıştır.

SINIRI GEÇİNCE BEYAN

Şimdi gelelim telif kazançlarında son atılan geri adımın yetersizliğine:

Yeni uygulamaya göre, bir telif hakkı geliri sahibi şimdilik peşinen herhangi bir işlem yapmayacak, alacağı bedellerden yüzde 11 oranında vergi ve fon kesilecek, KDV'yi de ödemeyi yapan kişi şimdiye kadar olduğu gibi sorumlu sıfatı ile beyan edip ödeyecektir.

Bu şekilde sağlanan telif hakkı gelirleri, 1999 yılı içinde 7 milyar liralık sınırı geçtiği takdirde, hemen takip eden ayın başından itibaren defter tutulmaya, belge düzenlenmeye başlanacak ve aylık KDV beyannamesi verilmeye, üç ayda bir geçici vergi ödenmeye mecbur olunacaktır. Daha sonra ertesi yılın mart ayında, yıllık gelir vergisi beyannamesi verilecek, 7 milyar lirayı aşan gelir beyan edilecektir. Yıllık beyannamede hesaplanan vergiden, daha önce kesilen veya fiilen ödenen geçici vergiler indirilip, kalan kısım ödenecektir. Ancak ilk 7 milyar liralık vergiden müstesna kısım beyan edilmeyeceği için, bu kısımdan kesilmiş vergiler de inidirilemeyecektir.

ZATEN KAYIT İÇİNDE

7 milyar liralık sınırı aşan gelirin beyana tabi olması konusu, bir kanun hükmü olduğu için üzerinde şimdilik tartışmıyoruz, ancak bu sınır aşılsa bile niye hálá defter tutma ve belge düzenleme meselelerinde ısrar edilmesini anlayamıyoruz. Telif kazançları zaten stopaja tabi olduğundan genel olarak kayıt içindedir. Vergiyi kesenler bunları beyan etmektedirler. Alınacak küçük tedbirlerle bunların tesbiti ve kontrolü son derece kolaydır. Bir telif hakkı sahibi, yıl sonunda hasılatına bakar, 7 milyar lirayı aşmışsa, aşan kısmı beyan eder ve iş biter. Defterle belge ile bu kişileri uğraştırmanın ne anlamı var.

Aslında defter tutan bir kişi, bir çok harcamasında hasılatından düşme imkanına kavuşur ve bu yüzden bu sistem o kişiye faydalı bile olabilir. Ancka, bu imkandan yararlanmak istemeyenlere bunu savunmanın bir anlamı olamaz.

Bize göre, en doğru yol, defter tutma konusunda, telif geliri olanları serbest bırakmaktır. İsteyen defter tutsun, bazı harcamalarını da vergi matrahından düşsün, isteyen defter tutmadan sınırı aşan gelirini doğrudan beyan etsin. Böyle bir düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı'nın yetkisi de vardır.



Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı