"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Telekom gelirleri hızlı trene binecek

AKP Hükümeti’nin, mali disiplinin bozulması adına yaptığı en kötü işlerden biri, ‘torba yasa’ dediğimiz, çeşitli yasalarda değişiklik yapan yasayı, tartışılmadan TBMM’den geçirmesiydi.

O zaman da bu yasanın altından çok şeyler çıkacağını, bunu engellemeyen bürokratların vebalinin büyük olacağını söylemiştik. Şimdi teker teker sıkıntılar ortaya çıkıyor.

Geçen hafta sonunda Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) Mali İzleme Raporu’nda, bu yasadan yararlanılarak Telekom özelleştirmelerinden gelecek paranın demiryolları yatırımlarında ve köy içme suyu projelerinde kullanılacağına dikkat çekilmişti.

Gerçekten de incelediğimiz zaman Telekom’un özelleştirmelerinden gelecek paraların demiryollarında, örneğin Ankara-İstanbul hızlı tren yatırımında kullanılacağı ortaya çıkıyor. Yani ‘özelleştirme gelirlerinin iç ve dış borçların azaltılmasında kullanılması’ ilkesi torba yasanın verdiği imkanla delinecek. Başka bir deyişle özelleştirme gelirleri harcamaya dönüşecek. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’a daha geçen hafta sorulmuş, Bakan da ‘özelleştirme gelirlerinin borç azaltılmasında kullanılacağını’ tekrarlama gereği duymuştu.

Şimdi Bakan, daha iki hafta üzerinden geçmeden ortaya çıkan bu gerçek karşısında bakalım ne söyleyecek. Herhalde yine bir espri bulup işi geçiştirir, kimse de bir şey demez...

Torba yasa, aslında sadece Telekom özelleştirmesi gelirlerini değil, elektrik dağıtım özelleştirmelerinden gelecek paraların da Enerji Bakanlığı tarafından kullanılmasına imkan veriyor. Yani yakında dağıtım özelleştirmelerinin bakanlığın yeni yatırımlarına gittiğini görürseniz, ya da zam yapmamak için elektrik sübvansiyonu haline gelirse, şaşırmayın.

Uygulamada Özelleştirme İdaresi’nin masraflarının üzerindeki kısım Hazine tarafından bütçeye gelir kaydedilmemekte ancak bir finansman kalemi olarak Hazine nakit dengesinde yani bütçe dışında izlenmekte. Torba yasa, Telekom ve elektrik dağıtım özelleştirmelerinden gelecek paranın, bütçeye gelir olarak kaydedilmesini öngörüyor. Yani bütçe sistemi değişiyor.

Yasaya göre, Telekom’un özelleştirilmesi 16 Ocak 2006 tarihinden sonraya kalırsa Hazine’ye gelir kaydedilecek ama yatırımlarda kullanılamayacak, yani harcamaya dönüşemeyecek.

HIZLI TRENİ KİM YAPACAK

Peki IMF buna ne diyecek derseniz, şimdilik bilmiyoruz. Ancak IMF anlaşmasına göre, faiz dışı fazla hesaplarına özelleştirme gelirleri alınmıyor. Buradan yola çıkarak, bu yöntemle faiz dışı harcamaların artması sonucu doğacağı için, bizce IMF’nin onayının alınması gerekir. Ya da IMF’nin bu harcamanın yerine başka yerden tasarruf istemesi gerekir. Ama bakalım ne yapacak?

Şimdi de Telekom gelirlerinin aktarılması beklenen hızlı tren projesine bir göz atalım...

Biliyorsunuz hızlı yapacağız diye normal trenler hızlandırılınca onca kişi öldü. Bunun üzerine hızlı tren projesi devreye girdi. Bu projenin birinci etabını İspanyollar yapıyor.

İspanyollar’ın ‘kredi bulalım ikinci etabı da yapalım’ dediğini ama Ulaştırma Bakanlığı’nın bunu kabul etmediğini biliyoruz. Demek ki hesap başkaymış.

Peki bu ikinci etabı kim yapacak derseniz, son günlerde Ankara’da dolaşan dedikodulara göre, Karadenizli, zamanında ANAP’a yakınlığı ile bilinen, şimdi AKP Hükümeti döneminde sürekli iş alan bir müteahhit, Çinlilerle ihaleye giriyormuş, kredi sağlamış, kazanacakmış...

Bu müteahhidin Karadeniz’in bir ilinde mobil santrali olduğunu, çalıştırmadan devletten para aldığını, hem de önemli rakamlar aldığını, otoyol projesi dahil önemli baraj ve müteahhitlik işlerine girdiğini ve son dönemde yıldızı parlayan müteahhitlerin başında geldiğini biliyoruz.

Belki de bu nedenle, ikinci etap için bazı büyük müteahhitlik firmalarının güçlü ortaklarla yeterlilik için başvurdukları ama alamadıkları bile söyleniyor.

Bu müteahhidin daha yeni büyük bir özelleştirme ihalesini kazandığını biliyorduk. Şimdi de bedelin tümünü, ortak iş yaptığı bir büyük grubun bankasından ve yeni satılan TMSF bankalarından birinden, ortak aldığını duyuyoruz. Yani garip, eski ‘meşhur müteahhitlik dönemi’ni andıran işler hızlanıyor ve yeni dönemin öne çıkan firmalarından biri de bu.

Telekom parası borç azaltmada kullanılmazsa, nerede kullanılacağını görüyor musunuz.
X