Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Tarihi konferans için ilk adım

    Hürriyet Haber
    29.05.2010 - 16:26 | Son Güncelleme: 29.05.2010 - 16:26

    Ortadoğu’yu kitle imha silahlarından arındırılmış bir bölge haline getirme fikrinin tartışılacağı bir konferansın 2012’de toplanması fikrine neredeyse bütün dünya liderleri destek verdi ama bu planı gerçekleştirmek o kadar kolay olmayabilir.

    Bir ay süren Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) gözden geçirme zirvesinin son günü olan Cuma günü gündeme gelen 28 sayfalık deklarasyon, antlaşmaya imza koyan ülkelerin tamamının oyuyla kabul edildi.

     

    Böyle bir alanın oluşturulması en sonunda İsrail’i NPT’yi imzalamaya ve elindeki nükleer silahları ortadan kaldırmaya zorlayacaktır. Ancak ABD’li yetkililer geniş çaplı bir Arap-İsrail barışı sağlanmadıkça ve İran nükleer programını sona erdirmedikçe İsrail’le ilgili bu hedeflerin gerçekleşmeyeceğini söylüyor.    

     

    Batılı diplomatlar NPT deklarasyonunun kabul edilmesine karşılık, ABD’nin kitle imha silahlarından arındırılmış bölge konferansına verdiği desteğin boyutunun net olmadığını belirtiyor. Diplomatlar “Washington’ın kararlılığı programın başarı ya da başarısızlığında belirleyici olacak çünkü İsrail’i sürece katılmaya ikna edebilecek tek ülke ABD” diyor.

     

    Bu fikri ilk ortaya atan Mısır oldu. Ortadoğu’daki baş düşmanlar İsrail ve İran dahil bütün devletlerin katılımıyla bir konferans düzenlenmesini gündeme getiren Kahire, burada nükleer silahlardan arındırılmış bir bölge oluşturacak bir antlaşmanın müzakere edilmesini teklif etti.

     

    OBAMA YÖNETİMİNDEN DESTEK VAR

    Selefinin politikalarını tersine çeviren Obama yönetimi diğer dört nükleer güç İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin’le birlikte Mısır’ın ve diğer Arap devletlerinin taleplerine destek vermeyi kabul etti.

     

    NPT’yi imzalayan ülkeler Ortadoğu’nun kitle imha silahlarından arındırılması teklifini ilk kez 1995 yılında gündeme getirmişti ancak bugüne kadar herhangi bir adım atılmış değil. 2005’te yapılan NPT gözden geçirme konferansında bu fikrin yeniden canlandırılması yönünde gösterilen çabaların başarısızlığa uğramasının ardından Mısırlılar bu yıl içinde konuya geri dönmeye kararlı olduklarını gösterdi.

     

    Batılı diplomatlar Washington’ın İran’ın nükleer programıyla ilgili yeni yaptırımlara Arapların desteğini sağlamak adına Mısır’la müzakerelere başlamayı kabul edebileceğini ifade ediyor.

     

    İLK PLAN SULANDIRILDI

    Mısır’ın ilk teklifi ABD’yle ve BM Güvenlik Konseyi’nin diğer dört daimi üyesiyle yapılan müzakereler sırasında sulandırılmış olsa da, analistler ve diplomatlar teklifi çok sıcak karşıladı. İngiliz Amerikan Güvenlik bilgi Konseyi’nden Anne Penketh, “15 yıl süren eylemsizlik halinden sonra önümüzdeki iki yıl içinde Ortadoğu’yu nükleer silahlardan ve kitle imha silahlarından arındıracak bir konferans düzenlenmesinin kabulü büyük bir başarıdır” dedi.

     

    Penketh, bunun İsrail ve İran’ı ciddi güvenlik kaygılarıyla ilgili olarak aynı masaya oturtma konusunda yaratıcı bir yol olduğunun altını çizdi.

     

    ABD deklarasyona destek veren 189 ülkeden biri olsa da, İsrail’in NPT’ye katılmasını ve bütün nükleer tesislerini Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu temsilcilerinin denetimine açmasını öngören bir paragrafı metinden çıkarttırmak için büyük çaba gösterdi.  

     

    İSRAİL'İ ÖNE ÇIKARMAK SORUN OLABİLİR

    Deklarasyonun kabul edilmesinin ardından ABD delegasyonu, metinde bir tek İsrail’in adını öne çıkarma ve İran’ı göz ardı etme kararının konferansın düzenlenme şansını sıfırlayabileceğini ifade etti. Beyaz Saray’ın kitle imha silahları politikasından sorumlu yetkilisi Gary Samore, “İsrail’i bu şekilde dile getirmenin siyaseten temsil ettiği durum yıkıcı olabilir” dedi. Samore, bu konferansın yapılıp yapılmayacağını bilmediğini söyledi.

     

    İngiltere delegasyonun başı John Duncan ise Reuters’a böyle hassas bir konuda bir anlaşmaya varmanın önemli bir başarı olduğunu belirtti ancak 2012’de bir konferans toplanıp toplanmayacağı yönünde tahminde bulunmaktan kaçındı.

     

    Duncan, “ABD’nin bu kadar üst düzeyde katılım göstermesi bu sonuca ulaşmamızda önemli oldu” derken konferansın nasıl düzenleneceği ve kimlerin katılacağı konusunda bir çok sorunun cevaplanması gerektiğini söyledi. Akıllardaki en önemli sorulardan biri de İsrail ve İran’ın katılıp katılmayacağı.

     

    İsrail’in Birleşmiş Milletler temsilcileri NPT konferansı ve nükleer silahlardan arındırılmış bölge konusunda yorum yapmayı reddetti.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı