Tahkim için imza turu

Hürriyet Haber
20 Temmuz 1999 - 00:00Son Güncelleme : 20 Temmuz 1999 - 00:01

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartname ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların ulusal ve uluslararası tahkim yoluyla çözümlenmesine olanak tanıyan Anayasa değişikliği teklifi milletvekillerinin imzasına açıldı.

Teklif, Anayasa'nın devletleştirme ile ilgili 47., idarenin eylem ve işlemlerine karşı yargı denetimini düzenleyen 125. ve Danıştay'ın oluşumu ve yetkilerini içeren 155. maddelerinin değiştirilmesini öngörüyor.

İmzaya açılan metnin genel gerekçesinde, ‘‘Anayasa'nın ülkenin ihtiyacı olan yatırım ve hizmetlerde uygulanacak evrensel ilke ve uygulamalara paralel biçimde değiştirilmesinin zorunlu hale geldiği’’ belirtildi. Gerekçede, ''Ülkenin kalkınması için büyük önem taşıyan çağdaş hukuk ilkelerine Anayasa'da da yer verilmesi'' amacıyla teklifin hazırlandığı kaydedildi.

SORUNLAR YAŞANIYOR

Genel gerekçede, şu ifadelere yer verildi:

‘‘Ülkemizin yüksek teknoloji ve büyük finansman gerektiren altyapı yatırımlarında karşılaşılan bazı sorunlar, yabancı sermayenin yatırım yapma konusunda çekingen davranmasına neden olmaktadır. Bu sorunlar arasında kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü önemli bir yer tutmaktadır.’’

Gerekçede, Anayasa'da ‘‘kamulaştırma’’ ve ‘‘devletleştirme’’ konularına yer verildiği, buna karşın ‘‘özelleştirme’’ konusunda herhangi bir düzenleme yapılmadığı belirtildi. Türkiye'nin Helsinki Nihai Senedi ve imzaladığı iki taraflı sözleşmelerde tahkim kurumunu benimsediği belirtilen genel gerekçede, Anayasa'nın 125. maddesinde bu yaklaşımlara yer verilmesi gerektiği kaydedildi.

Anayasa'nın 155. maddesine ilişkin gerekçede ise ‘‘imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri, Danıştay'ın inceleme yapacağı konular arasından çıkarılarak, düşünce bildireceği konular arasına alınmıştır’’ ifadesine yer verildi.

Anayasa değişikliği yetmez

SÖZLEŞMELER Hukuku alanında uzmanlığıyla tanınan Prof. Dr. İbrahim Kaplan, Anayasa'da ‘Uluslararası Tahkim’ terimini kullanmadan, bu müessesenin işlerlik kazanabileceğini belirtti. Kaplan, Anayasa değişikliği teklifinin bu biçimiyle TBMM'den geçmesi durumunda uygulamada yepyeni sorunlar çıkabileceği uyarısında bulundu.

Kaplan, Anayasa'da uluslararası Tahkim'i tarif etmek yerine, ‘imtiyaz sözleşmelerinin özel hukuk hükümlerine tabi olması’ ifadesinin yer almasının hukuken daha doğru olduğunu savundu. Böyle bir ifadenin, uluslararası tahkimi de kapsayacağını belirten Kaplan, Uluslararası Tahkim ifadesine yer vermeden, tahkimin Anayasa'ya nasıl gireceği konusunda şu öneride bulundu: ‘‘İdarenin yaptığı imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri özel hukuk hükümlerine tabi olup bunlardan doğan uyuşmazlıklar idari yargı denetimi dışında olup adli yargıda çözümlenir.’’ Kaplan, Uluslararası Tahkim'i Anayasa'da düzenlemenin tek başına yeterli olmadığını, çünkü Tahkim kararlarının geçerli olabilmesi için, hukuken kararın Türkiye'de uygulanması ve tanınmasının gerektiğini söyledi. Çiğdem TOKER/ANKARA



Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı