"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Susurluk ihracatın önünde engel

Erdal SAĞLAM

<ı>Budapeşte

İhracatçılarla birlikte Çek Cumhuriyeti'nden sonra Macaristan'dayız. Macarlarla ilişkiler Çeklere kıyasla daha yoğun. Bu yoğunlukta, tarihe dayanan ilişkiler de önemli rol oynuyor.

Yoğun bir ilişki var ama, sağlıklı bir ilişki olduğunu söylemek mümkün değil. Hem tarihte, hem de son dönemde yaşananlar Macarların Türklere karşı çekingen davranmalarına yolaçmış.

Macarlarla tarihe inildiğinde çok kötü karşılamıyorlar ama, sıcak bakmadıklarını gözlüyorsunuz. Bazı küçük ihraçatçılar Türkoloji okumuş çevirmenimize yönelttikleri ‘‘Yine biz burada olsak, işler daha iyi olurdu değil mi?’’ sözlerini aldıkları, ‘‘Sağolun ama kalsın’’ türünden yanıtlar, bu küçük işadamlarımızı hayal kırıklığına uğratıyor.

Son dönemdeki çekingenliklerinin altında ise, yaşanan ‘‘Susurluk ilişkileri’’ yatıyor.

Kısacası, özellikle eroin ticaretinde oynadıkları rol nedeniyle Türklere çekimser bakıyorlar. Başbakan'ın yumruklandığı otelde hala bu ilişkilerde rol alanların cirit attığını, somut bilginiz olmasa da hissedebiliyorsunuz.

Türkiye kaynaklı eroin ticareti bu ülkede iş yapmaya çalışan ihracatçıları bezdirmiş durumda. Vize alırken korkunç zorluklar çıkarmalarının yanısıra, Macaristan'a mal gönderdikleri TIR'ların gümrük kapılarında durdurulup, aşağıya indirildiğini, teker teker bakıldığını, TIR'ların gümrük kapılarında bekletildiğini, buna benzer her türlü zorluğun çıkarıldığını söylüyorlar.

Budapeşte Büyükelçimiz İsmet Birsel de açık açık bu ilişkilerden sözedemiyor ama, ‘‘Burada Türkiye'nin imajının iyi olmadığını, ihracatçıların dikkatli davranması gerektiğini’’ söylemeden de edemiyor.

Çıkarılan bu zorluklarda eroin ticaretinin yanısıra, kaçak işçi hareketi de önemli rol oynuyor. Bölgedeki tüm ülkelerde büyük hakimiyet kuran Almanya'nın baskılarıyla Türklere ilişkin denetimlerin çok yoğunlaştığı söyleniyor.

Yani, bir türlü çözülemeyen, Türkiye'nin çağdaş bir devlet olmasının önünde, ‘‘Susurluk engeli artık ticareti de vuruyor’’.

ÖZELLEŞTİRME DERSİ

Türkiye ile Macaristan arasındaki serbest ticaret anlaşması 1 Nisan'da, yani önümüzdeki hafta yürürlüğe giriyor. Ancak, başta vize ve gümrük olmak üzere ticareti engelleyen bir sürü pratik sorun da hala geçerliliğini koruyor. İşte Dış Ticaret Müsteşarı Yavuz Ege de buradaki temaslarında bu sorunların üzerinde duruyor.

Susurluk ilişkilerine dayalı olarak Macaristan'ın çıkardığı zorluklar ne zaman aşılacak bilinmiyor ama, ihracatçılar, bu işin çözülmesinde Türkiye'ye daha fazla rol düştüğünün farkındalar.

Bu arada, Macaristan ekonomisinde önemli gelişmeler yaşandığını söylemeden de geçemiyeceğiz. Biz daha önce bu ülkeye geldiğimizde Macarlar Türkiye'den özelleştirme konusunda bilgi ve destek istiyorlardı. Türkiye yerinde sayarken, Macaristan'ın bu işi hallettiğini görüyoruz.

Aldığımız bilgilere göre, yakında Romanya'ya özelleştirme derslerine başlayacak olan Macaristan'dan, Vietnam'dan Arnavutluğa kadar bir çok ülke özelleştirme dersi almak istiyor.

Özelleştirmenin yanısıra, Macaristan bu yıl çok büyük bir sosyal güvenlik reformunu da başarmış. Yeni işe girenler zorunlu olarak özel emeklilik sistemine girerken, 47 yaşından küçükler tercihli olarak sisteme alınıyor, bu yaştan büyüklere ise eski sistem uygulanıyor.

Budapeşte'deki Türkiye'nin Dış Ticaret ve Hazine Müşavirleri bu sosyal güvenlik reformunun da daha şimdiden başka ülkelere model olacağını söylüyorlar.

Macaristan yüzde 18'e düşürdüğü enflasyonu, her yıl 5 puan indirme hedefini yerine getiriyor. Yakında AB'ye de girecek olan Macaristan'ın ekonomisi artık daha önceki yıllarda uğradığı kayıpları telafi edecek noktaya da ulaşmış. İşte, çözemediği Susurluk ilişkileri, yapamadığı yasal reformlarla Türkiye, işte kısa sürede katetiği yolla Macaristan...

Herşey birbiriyle nasıl ilişkili, çağdaş bir devlet yapısı kuramadığınız takdirde ekonominizin de düze çıkamayacağı nasıl da ortada, değil mi?













X