Suskunların sesi var bu oyunda

13. yüzyılda yaşayan Mevlana Celaleddin Rumi ve onun en yakın arkadaşı Şems’in hikâyesi, Özen Yula tarafıdan tiyatro sahnesine taşındı.

Ayça Zeynep GENÇ
14 Mayıs 2011 - 23:14:38

Yula’nın hem yazıp, hem de yönettiği ‘Şems!..Unutma!..’ adlı eserde Şems’in yokluğunda Mevlana’nın çektiği acı ve bu kayıp hakkında ailesinin yorumları şiirsel bir dille anlatılıyor.
Mevlana’nın en yakın arkadaşı ve sırdaşı olan Şems’in, öldürülmesine odaklanan hikayede, bir gün Rumi’yi rüyasında gördüğünü söyleyen bir hikayecinin de ailenin arasına katılmasıyla olaylar farklı bir noktaya geliyor. Yüzyıllar öncesinde yaşanmış olmasına rağmen günümüzle de örtüşen hikâye, iki arkadaşın birbirinden kopmasını anlatırken aslında hayatın ne kadar kısa bir süreç olduğunu da gözler önüne seriyor. 1 saat 40 dakika süren tek perdelik müzikal oyunda şiir diliyle aşk, aile, huzura ulaşma gibi kavramlar iç içe ve simgesel bir şekilde işleniyor. Dekorlarla dolu bir sahne olmamasına rağmen arka fona yansıtılan ebru sanatı, yer minderleri, şeffaf perdeler ve her biri ayrı renk ve desende olan yüzyıllar öncesini yansıtan kıyafetler canlılığı bir an olsun düşürmüyor. Hem danslar, hem oyun süresince devam eden ebru yapımı, hem de canlı perküsyon performansı oyuna her an yeni bir soluk katıyor.
Mevlana ve Şems’in arasındaki bağın çevreye yansıyışının anlatıldığı oyunda, rolleri Yetkin Dikinciler, Sema Keçik, Teoman Kumbaracıbaşı, Sinan Tuzcu, Beste Bereket ve tiyatro sahnesindeki ilk deneyimiyle müzisyen Jehan Barbur paylaşıyor. Anlatıma ritm ve görsellik katan dansçılar ise Utku Demirkaya, Orçun Okurgan, Melis Baykal ve Ece Gözmen. Sahnede olmamalarına rağmen sanatlarını fona yansıtan ebru sanatçıları Bora Özpeker ve Nur Gökalp Özpeker. ‘Şems!.. Unutma!..’yla ilgili soruları oyunun yazarı ve aynı zamanda yönetmeni olan Özen Yula’ya yönelttik.

 Oyunun yazarı ve aynı zamanda yönetmenisiniz. İfadeleri güçlendirmek için sahnede nelere dikkat ettiniz?
- Yazar ayrı düşünür, yönetmen ayrı. Bir yönetmen olarak ilk kez yazarın yazdığından feragat etmedim bu oyunda. Hâlbuki yerine göre gerekir de bu. Ama bu oyunun dili farklı ve sağlam kurulmuştu ve onca kurulan boşa gitmemeliydi. Oyuncu arkadaşlarım da bu konuda üst düzeyde hassasiyet gösterdiler. Hepsi doğru söylemek için elinden geleni yapıyor. Çünkü neticede uzun bir şiir okuyorlar, şarkı söylüyorlar ve ayrıca her biri kendi karakterine uygun hareketleri tekrarlayıp oyun kahramanları olarak o dünyadaki, mekândaki yerini bulmaya çalışıyor. Birinin boşluğunu bir diğeri dolduruyor. Yay çizerek ve dairesel hareketlerle deviniyorlar. Evvel zaman motiflerinden yola çıkarak kurduk bu düzeni. Su gibi akıp giden bir oyun yapmaya çalıştım.

 Oyunda Mevlana’yı niçin göremiyoruz?
- Mevlana, ismiyle var oyunda. Bir de dansçı tarafından canlandırılan sureti var. Ama bu oyun aslında Şems ve Mevlana üzerine söylenen sözlerden oluşan, onları ve ölümsüz sevgilerini arkada kalanların, dışardan bakanların kimi iyi kimi kem gözlerinden anlatan bir oyun. Dolayısıyla sivil tanıklıklar üzerine kurulu. Şimdiye dek hep onların gözlerinden anlatıldı bir biçimde. Bu kez başkalarını dinlemenin zamanıdır diye düşünüyorum. Onun için Mevlana ve Şems sadece birer suretler. O zamanlar gölgede kalanlar ise şimdi bize bir hikaye anlatıyorlar. Bu da o ölümsüz sevgiyi daha net anlatıyor bence.
? Asıl vermek istediğiniz mesaj nedir?
- Öyle belli bir mesaj vereyim diye bir derdim yok bu müzikalde. Bir hayatı ve ona bağlı başka başka hayatları anlatayım istedim sadece. Hem yazar, hem de yönetmen olarak bizden uzak bir zaman ve mekânda geçen bir aşkı farklı insanların tanıklıklarıyla anlatayım istedim. İnsanlık tarihi boyunca, konuşması gerekenler hep sustu. Bu defa, susanlar, susturulanlar konuşsun istedim. Hepsi bu. Bir de 13. yüzyılda geçen bir hadise o zamanın ve bugünün gözleriyle sahne üstüne nasıl getirilir bunu görmek istedim kendimce.
HÂLÂ SESSİZ ÇIĞLIKLARLA UYUYORUZ
 Yüzyıllar öncesinde yaşanan bir olayı anlatıyorsunuz. Günümüzle benzerlik gösteren, örtüşen kavramlar var mı?
- Yeryüzünde değişmeyen birçok yapı var. Bir düşman kurma, yeni düşmanlar yaratma gibi. O zamanki ahalinin Şems’i düşman bellemesi gibi, günümüzde devletler hâlâ yeni düşmanlar kurarak devam ettirebiliyorlar mevcudiyetlerini. Bir iç veya dış tehlikeye karşı birleşmek insanların işine gelen ve değişmeyen bir durum. Gene, aile kavramı değişmeyen yapılardan biri. Modern öncesi dönemin o ilginç ‘mahrem’ kavramı ya da ‘kol kırılır, yen içinde kalır’ düşüncesi, günümüzde halen varlığını sürdürüyor. Dolayısıyla sessiz çığlıklarla uyuyor birçok aile hâlâ! Ya da sinerek, karanlığa, sessizliğe sığınarak, susarak yaşamaya çalışıyor. Aşk her zaman var ve var olacak. Ama bazen birinin aşkı bir diğerinin mahvıdır. Bu da değişmeyen yapılardan biri. Bu dünya çok zalim bir yer. Bu zaten bütün yapıları neticede aynı kılan bir özellik. 
Oyun bir nevi iyiliklerle kötülükler çatışması gibi. Bazen şiddetli bazen sakin ve huzurlu oluyor. Bu çatışmayı biraz anlatabilir misiniz?
- İyilikle kötülük herkesin içinde beraberce yaşıyor. Bazen biri hâkim oluyor insana, bazen diğeri. Huzur ve sükûn o kadar kolay bulunmuyor hayatta. Oyun kişileri de bunun farkında zaten. Mümkün olduğunca o devrin sükûneti içinde yaşayıp değerlendiriyorlar yaşananları. Ama elbette aslolan hiçbirinin sözünü sakınmaması. Her biri kendisiyle, diğeriyle ve kendine öğretilenlerle hesaplaşıyor. Bir de günümüz sanatında, tiyatrosunda ve sinemasında zaten o kadar çok şiddet ve vahşet var ki ben de bu defa huzurlu bir oyun yapayım istedim, huzurun oyununu. Ve seyircileri hayattan 1 saat 40 dakika izin alarak başka bir dünyaya taşımak istedim.

“Şems!..Unutma!..” 19-21-29-31 Mayıs’ta Cevahir 2 Sahnesi’nde. Tel: 0212 380 12 38.

Yazan-Yöneten Özen Yula Oyuncular Yetkin Dikiciler, Teoman Kumbaracıbaşı, Sinan Tuzcu, Sema Keçik, Beste Bereket, Jehan Barbur Dansçılar Utku Demirkaya, Orçun Okurgan, Melis Baykal, Ece Gözmen Ebru sanatı Bora Özpeker, Nur Gökalp Özpeker Perküsyon Mert Önal.

Yayınlanma Tarihi : 14 Mayıs 2011 - 23:14:38
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün