Gündem Haberleri

GÜNDEM

Suikast planı suçlaması kafaları karıştırdı

Hürriyet Planet
13.10.2011 - 13:25 | Son Güncelleme:

ABD’nin İran’ı, Suudi Arabistan Büyükelçisi’ni öldürmek için suikast planı hazırladığı iddiasıyla suçlaması, Basra Körfezi’nde Riyad ile Tahran arasında giderek derinleşen soğuk savaşı gözler önüne serdi. Ancak bazı Ortadoğulu analistler, ABD’nin suikast planını açıklamasının dayandırıldığı delillerin ve zamanlamasının üzerinde duruyor.

Washington, Salı günü İran güvenlik kurumlarıyla bağlantılı iki kişinin, ABD’nin Suudi Arabistan Büyükelçisi ve Kral Abdullah’ın yakın danışmanı Abdül Cübeyir’e suikast planını ortaya çıkardığını öne sürdü. İran, bu iddiayı reddederken, Suudi Arabistan, İran’ın bedel ödemesi gerektiğini belirtti.

Suikast planı iddiaları, Arap dünyasını kasıp kavuran isyan hareketleri nedeniyle birbirinden şüphelenen ve karşı tarafı düzensizlik yaratmakla suçlayan İran ile Suudi Arabistan arasında yaşanan gerginliği takiben geldi.

Şii İran’ın yakın Arap müttefiki Suriye, altı aydan bu yana Devlet Başkanı Beşar Esad’a karşı düzenlenen protesto hareketiyle mücadele ederken, Esad ülkesindeki kaostan yabancı güçlerin desteklediği silahlı grupları sorumlu tutuyor.

Sünni Suudi Arabistan ise komşusu Bahreyn’e Şii çoğunluğun başını çektiği protestoları bastırmak için askeri birlik gönderdi.

"ABD SAVAŞ ALANINA DÖNÜŞEBİLİR"
Ürdün Üniversitesi Stratejik Çalışmalar Merkezi’nden Muhammed Masri, “İran ile Suudi Arabistan arasında gizli bir savaş yaşanıyor ve bölgedeki politikaları yeniden şekillendirmekteki rolü nedeniyle ABD de savaş alanına dönüşebilir” dedi.

Masri, “ABD normalde böyle sahte belgeler üretmez. Ben bunların tamamen Suriye ile bağlantılı olduğunu düşünüyorum… İran, Suriye’deki rejimin değiştirilmesinde Suudi Arabistan’ı aktif olarak müdahale de bulunduğunu düşünüyor” ifadesini kullandı.

Arap Baharı’nın başlamasından önce bile, Suudilerin İran’ın nükleer programı konusunda duydukları endişe ve Tahran’ın Saddam Hüseyin dönemi sonrası Irak’ta kurduğu nüfuz, Basra Körfezindeki iki rakip arasındaki düşmanlığı artırdı.

Riyad’ın İran’a karşı takındığı düşmanca tutum, Cübeyir’in dört yıl öncesine ait olan ve Wikileaks’in ifşa ettiği bir belgede gözler önüne serildi. Cübeyir, ABD’li diplomatlara “İran’la yüzleşmenin vaktinin geldiğini” söylüyordu.

Cübeyir, 2008 yılında Washington’a Kral Abdullah’ın bir mesajını ileterek, “yılanın başının kesilmesi gerektiğini” ifade etti. Yılan, İran’ı temsil ediyordu.

"ZAMANLAMA KAFA KARIŞTIRICI"
İki ülke arasındaki güvensizliğin neden olduğu büyük uçuruma rağmen, analistler, İran’ın ABD topraklarında bir Suudi diplomatı öldürmek gibi kışkırtıcı bir hamle yapıp yapamayacağı konusunda şüpheli.

Kahire’deki El Ahram Politik ve Stratejik Çalışmalar Merkezi’den Muhammed Kadri Said, “İran’ın ABD topraklarında Suudi Büyükelçiyi öldürmeye çalışacak olması beni ikna etmedi. Bunun hiçbir politik faydası yok” dedi.

Lübnan’da yayımlanan El Müstakbel gazetesinin dış haberler editörü Michel Naufal, “ABD’nin suikast planından aylar önce haberi olmasına rağmen suçlamanın yapıldığı zamanlamaya” dikkat çekti. Naufal, “Obama’ya plandan Haziran ayında bahsedildiyse neden şimdi?... Bence İran’ın böyle bir planı Washington’da gerçekleştirebilecek kapasitesi yok” yorumunu yaptı.

"DELİL YETERSİZ"
İddia edilen suikast planıyla İran’ı ilişkilendiren en önemli delil, ABD’de gözaltına alınan şüphelinin ifadesinde, “El Kudüs’ün üst düzey yetkilileri olduğu anlaşılan kişiler tarafından kiralandığı ve yönlendirildiğini” söylemesi oldu. El Kudüs gücü, İran Devrim Muhafızları’nın Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki kolunu temsil ediyor.

Şüphelinin ifadesine rağmen, Lübnanlı analist Nebil Bu Monsef, “Delil yetersiz” ifadesini kullandı.

Ürdün Üniversitesi’nden Masri ise “Eğer suikast planına yönelik haberler doğruysa, bu, İran’ın çaresizliğini gösterir… Bunun nedeni bölgesel gelişmelerin etkisini ve Suudi Arabistan’ın Suriye’deki iddialı politikasını hissetmeye başlamaları olabilir” dedi.

Yine de, birçok Arap, Washington’un 2003’te Irak’ı işgal etmek için öne sürdüğü yalan delilleri unutmadığı için, ABD’nin öne sürdüğü sebepler hakkında şüpheciliğini koruyor. Lübnan Amerikan Üniversitesi’nde siyasi bilimler uzmanı Velid Mübarek son sözü söylüyor: “ABD suikast planını neden şimdi açıkladı?... İran’a karşı hamlede bulunmak için bir bahane mi arıyorlar?”

*El Arabiya'da yayımlanan, "Middle East analysts skeptical about motivation of U.S. plot charges against Iran" başlıklı makaleden derlenmiştir.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı