Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Suç katlanıyor hissedarlar para basıyor

    Hürriyet Haber
    24 Nisan 2004 - 00:00Son Güncelleme : 24 Nisan 2004 - 00:01

    Dünyada suç işleyen insanların sayısı arttıkça, özel hapishanelerin kazançları artıyor. ABD’de de borsaya da kote olan bazı özel hapishanelerinpiyasa değerleri milyar doları aşarken, son yıllardaki hisse senedi performansı da dikkatleri çekiyor.SUÇ oranının artmasıyla birlikte devreye giren özel hapishaneler, kazançları ve borsadaki performanslarıyla hissedarlarını sevindiriyor. ABD’de faaliyet gösteren Corrections Corporation of America(CCA) ve Geo Group Inc’in (GGI) son üç yıllık hisse senedi performansı ile pek çok şirketi geride bıraktıkları gözleniyor.Sadece Amerika’daki kamu ve özel sektör hapisane işletmeciliği büyüklüğünün 50 milyar dolar olduğu tahmin edilirken, bu pazarda özel sektörün payı da giderek artıyor. Özel hapisane sektörünün Amerika’ki devleri olan Tennessee merkezli Corrections Corporation of America ve Florida merkezli Geo Group Inc. sektördeki tüm yatak kapasitesinin yüzde 75’inden fazlasına sahip oluşu da bunu gösteriyor. Özel hapisane sektörünün kurucusu ve lideri olan Corrections Corporation of America(CCA); hapisane tasarımı, inşası, ve yönetimi konusunda uzmanlaşmış bir şirket. 65 bin kişilik yatak kapasitesine sahip olan şirket 15 bin çalışanıyla 62 binden fazla mahkuma ev sahipliği yapıyor. 1994 yılında New York Borsası’na kote olan şirket 1.3 milyar dolarlık bir piyasa değerine sahip. Sektörün bir diğer büyük firması olan Geo Group Inc. ise, 34 bin 200 kişilik yatak kapasitesi ve 8 bin 700 çalışana sahip. Şirketin iddiası, yeni hapisane projelerinin tasarımı ile inşasını yüzde 40 daha az maliyetle ve 30 ile 50 oranında daha hızlı yaptığı yönünde. 1994 yılında Nasdaq ve 1996 yılında da New York borsalarına kote olan GGI, 2003 yılını 617.5 milyon dolar gelirle kapattı.Bu iki şirketin hisselerinin son 3 yıllık borsa performansları da gözalıcı. 2001 yılına 10 seviyesinden başlayan Corrections Corporation of America hisselerinin 2004 yılında 37 dolara, yine aynı dönemde Geo Group Inc hisselerinin 8 dolar seviyesinden 24 dolar seviyesine ulaşması hissedarları açısından büyük önem taşıyor. TARTIŞMALAR SÜRÜYORAncak şirketler bu performanslarıyla hissedarlarına büyük kazançlar sağlarken, özel sektörün hapishane işletmeye başladığı 1980’lerin ortalarından bu yana da bu konudaki etik tartışmaları devam ediyor. İmzalanan sözleşmeye bağlı olarak çalışan ve hizmet verdikleri mahkum sayısına göre ücret alan özel hapishane şirketleri sıcak tartışmalara konu oluyor. Özel hapisanelere karşı çıkanlar başka insanların acılarından para kazanmayı ve kár elde etmeyi düşünmeyi ahlaksızlık olarak değerlendiriyor. Özel hapisaneleri işletenlerse, bu işi daha etkin yapmaları sayesinde kamunun ve dolayısıyla vergi ödeyenlerin yüzde 10-15 oranında tasarruf ettiklerini savunuyor. Tufan ÖZERAmaç artan hapishane talebini en az maliyetle karşılamakABD’de 100 bin kişiye düşen mahkum sayısı Batı Avrupa ve Kanada’nın 5 ile 8 katı arasında. Bu sayı Amerika’da 474 iken Norveç’te ise sadece 59. Bu rakamlar; dünya nüfusunun sadece yüzde 5’ini oluşturan Amerika’nın toplam mahkum nüfusunun ise yüzde 22’sine evsahipliği yaptığı anlamına da geliyor. Rusya ile birlikte dünyanın en yüksek mahkum/nüfus oranına sahip olan ABD’de artan hapishane talebini en az maliyetle karşılayabilmek için çözüm olarak görülen özel hapishanelerin, işletmeye başlamaları 1980’lerin ortalarına dayanıyor. Bir hapishanenin tüm operasyonunu kár amacı güden bir şekilde işletilmesine dönüştüren ilk eyalet 1985 yılında Kentucky oluyor. Bu başlangıcı hızlı bir büyüme izlerken, bugün Amerika pazarında belli bir büyüklüğe ulaşan bazı hapishane işletmecileri Avustralya’dan Güney Amerika’ya pek çok başka ülkede de faaliyet gösteriyor.
    Etiketler:

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı