Gündem Haberleri

GÜNDEM

    SSK'da ölüm sigortasından aylık bağlanmada karar

    AA
    18.10.2005 - 10:12 | Son Güncelleme:

    Anayasa Mahkemesi, SSK'dan ölüm sigortasından aylık bağlanması için aranan şartlardan en az 5 yıldan beri sigortalı olup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama 180 gün prim ödeme şartına ilişkin yasa hükmünü iptal etti.

    Ankara 5. İş Mahkemesi, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2422 sayılı Yasa ile değiştirilen 66. maddesinin (c) bendinin, Anayasa'nın bazı maddelerine aykırı olduğunu ileri sürerek, Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştu. Anayasa Mahkemesi'nin Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan gerekçeli kararında, başvuru yerel mahkemedeki davayla sınırlı olarak incelendi.

    Kararda, Anayasa'ya göre, Türkiye Cumhuriyeti'nin demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu anımsatıldı.
    Sosyal hukuk devletinde kişinin korunması, sosyal güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanmasıyla olanaklı olduğu, sosyal güvenliğin, sosyal hukuk devleti niteliğini oluşturan temel kavramlardan birisi olduğu ifade edilen kararda, Anayasa'nın 60. maddesinde, “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahip” olduğu anımsatıldı.

    Bu hükmün bireylere yaşlılık, hastalık, kaza, ölüm ve malullük gibi sosyal riskler karşısında asgari ölçüde bir yaşam düzeyi sağlamayı amaçladığı anlatılan kararda, şöyle devam edildi:

    “Sosyal Sigortalar Kurumu da, ülkemizde devlet tarafından, sosyal güvenliğin sağlanması amacıyla kurulan kurumlardan biri olup, yasaların görevlendirdiği alanlarda iş kazaları, meslek hastalıkları,hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kollarında hizmet vermektedir. Kurumun sistemi de, çalışanların ücretlerinden kesilen işçi payı ile işverence ödenen paydan oluşan sigorta primi esasına dayanmaktadır.

    Bu kurum, görevlerini yerine getirebilmek için önceden prim (gelir) elde etmek ve bu gelirleri finansman yöntemlerine göre değerlendirerek 506 sayılı Yasa'ya göre, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının gerektirdiği her türlü yardım ve ödemeleri karşılamakla yükümlüdür.

    Sosyal Sigortalar Kurumu'nun bu yükümlülükleri arasında yer alan 'ölen sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanması'nın dayanağı olan ölüm sigortası, uzun vadeli yardım yapan bir sigorta koludur. Ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm sigortasından aylık bağlanabileceği durumlar, 506 sayılı Yasa'nın 66. maddesinde belirtilmiştir.

    Anılan maddenin (c) bendinde yer alan ve sınırlama kararı uyarınca incelenen kuralda da, en az 5 yıl sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün prim ödemiş olması halinde, ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm aylığı bağlanması öngörülmektedir.

    Bu kural gereğince, ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm sigortasından aylık bağlanabilmesinin ilk koşulu, sigortalının en az 5 yıldan beri sigortalı bulunması, diğer koşulu da, sigortalının sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmasıdır.

    Kurala göre, sigortalılık süresi uzadıkça ödenmesi gereken prim gün sayısı da artacak olduğundan belirli sigortalılık süreleri karşılığında yukarıda belirtildiği oranda malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeyemeden ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm sigortasından hiç aylık bağlanamayacaktır.

    İtiraz konusu kuralda, malullük ya da henüz yaşlılık aylığı almayan sigortalıların ölümü halinde, geçimi bu sigortalılara bağlı olan ve ölüm nedeniyle bundan yoksun kalan kimseler için sigortalılık süresi 5 yıl olup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda ölen bir sigortalının hak sahiplerine ölüm sigortasından aylık bağlanması suretiyle bu kişiler yönünden sosyal güvenlik sağlanırken, prim ödeme gün sayısı bu sigortalıya eşit ya da bundan daha fazla olan bir başka sigortalının ölümü halinde, sigortalılık süresi 5 yıldan fazla olduğundan, prim ödeme gün sayısının eksik kaldığı gerekçesiyle hak sahiplerine ölüm sigortasından aylık bağlanmaması ve dolayısıyla bu kişilerin sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakılmaları sosyal hukuk devleti ve sosyal güvenlik kurumunun temel ilkesiyle bağdaşmaz.”

    DAHA AZ SİGORTALI OLAN YARARLANIRKEN...

    Aynı durumda bulunan kişilerin yasanın öngördüğü haklardan aynı esaslara göre yararlandırılmalarının Anayasa'nın eşitlik ilkesinin gereği olduğu vurgulanan kararda, şöyle devam edildi:

    “Sosyal Sigortalar Kurumu'nun işleyiş sisteminde, ödenen prim miktarı esastır. İtiraz konusu kuralda ise ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm sigortasından aylık bağlanabilmesi için sigortalının sigortalılık süresi yönünden, en az 5 yıl sınırlaması yapılmıştır. Kurala göre, sigortalılık süresi uzadıkça ödenmesi gereken prim gün sayısı da artacağından, en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, bu sürenin her yılı için ortalama olarak 180 gün (toplam 900 gün) malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda ölen bir sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm sigortasından aylık bağlanabilecek, ancak, toplam olarak 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olsa dahi sigortalılık süresi 5 yıldan fazla olan bir başka sigortalının ölümü halinde hak sahibi kimselerine bu aylık bağlanmayacaktır.

    Daha az süreli sigortalı bulunup, daha az prim ödemişken ölen bir sigortalının hak sahiplerinin bu güvenceden yararlandırılıp aynı oranda ya da daha fazla prim ödemiş durumda ölen bir sigortalının, sigortalılık süresinin daha uzun ve bu sürenin her yılı için ortalama olarak 180 gün prim ödenememiş olması nedeniyle, hak sahiplerini sosyal güvenceden yoksun bırakmak, hakkaniyete ve yasa önünde eşitlik ilkesine de aykırılık oluşturmaktadır.”

    Anayasa Mahkemesi, iptali sonucunda meydana gelen hukuksal boşluğu, kamu yararını ihlal edici nitelikte bularak, iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra (bugünden itibaren) yürürlüğe girmesini de kararlaştırdı.
    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı