SSK bitti, KSS başlıyor

Ayşegül KARTAL
17 Ekim 1997 - 00:01:00

Köklü değişimin eşiğinde

Her hükümetin, her sağlık bakanının önüne yıllardır sağlık reformu paketi konuyor ancak hiçbir sonuç elde edilemiyor. Türkiye'nin sağlık alanındaki kara tablosunu değiştirmek bugüne kadar mümkün olmadı. Sağlık bakanı Halil İbrahim Özsoy bu konuda çok kararlı. 1998 yılının ilk günlerinde reformun uygulanmaya başlanacağını söyledi. Önce sağlık ocaklarının iyileştirilmesi ve insanların aile hekimlerine başvurması sağlanacak. Aile hekiminden hastaneye sevk zincirinin geliştirilmesiyle, hastanelerin rahatlaması amaçlanıyor. Ayrıca artık kişiye özel sağlık sigortası anlayışına geçiliyor. Yani özel sağlık sigortalarından da tıpkı SSK ve Bağ Kur’da olduğu gibi kişisel sağlık sigortasından da yararlanmak mümkün. Primini yatıran herkes tüm hastanelerden eşit hizmet alacak, hastaneler özelleştirilecek, Sağlık Bakanlı’ğı denetleyen ve hastanın hakkını koruyan kurum olarak hizmet verecek. Böylesine köklü bir değişim elbette hayli sancılı olacak. Özsoy, bu zorluklarla savaşmaya hazır olduğu mesajını veriyor. Sağlık reformu tartışmaları önümüzdeki günlerde yine alevlenecek. Ayrıca Doğu ve Güneydoğu'da çalışanlar için özel bir tazminat sistemi düzenleniyor. Sağlık bakanı son günlerde çok sorulan sorulara cevap verdi.

23 milyonun sigortası yok

Sigorta sistemi nasıl olacak, bu konuda bilgi verir misiniz?

- Sağlık sigortaları üzerinde çalışıyoruz. İki türlü sigorta sistemi var. Birincisi, kurumsal sigorta sistemi. SSK ve Bağ Kur gibi. İkincisi ise bireysel sağlık sigortası. 23 milyon kişi sosyal güvenceden uzak. İlan edilecek prim miktarını yatırabilecek kişiler -bu arada herkes aynı primi yatıracak- istediği hastane ve doktoru seçebilecek. Ödeyemeyecek kişiler için il ve ilçelerde toplanacak komisyonlarda bu kişiler tespit edilecek ve yeşil kart uygulaması yapılacak. Ayrıca özel sigorta şirketlerine prim yatıranlara devlet güvence verecek tıpkı bankalarda olduğu gibi.

Bu anlattığınız sigorta sistemi kesin olarak ne zaman başlayacak?

- 1998 ilk günlerinde başlayacak.

Sigorta şirketleriyle ilgili tüm hazırlıklar tamam mı?

- Çalışmalar devam ediyor. Arkadaşlar Avrupa'yı da inceledi. Artık SSK değil KSS olacak. İnsanları kişisel sağlık sigortasına yönlendirmeye çalışacağız. Burada en önemlisi primlerin toplanması. Bankacılık sistemi ile çalışacağız, primler doğrudan bankalara yatırılacak. Sağlık karnesinde primi yatırılmıştır damgasını gösteren herkese, aynı imkanlar sağlanacak. İstenirse kurumlar değiştirilebilecek. Adaletsizlik olmayacak.

Bu kadar kolay olacak mı?

- Tabii bunlar tartışılacak, olgunlaştırılacak. 1998'de yapabildiğimiz kadar finans desteğinde bulunacağız. O arada hastanelerin özelleşmesi konusunu gündeme getireceğiz ve hastaneleri görücüye çıkaracağız. Sağlık bakanlığına bağlı hastanelere ayrı bir statü gelecek. Üniversite gibi kendi işlerini ve atamalarını kendileri yapacak, sağlıktan sorumlu bakanlık denetimi yapacak, hasta haklarını korumak için müdahil olarak bulunacak.

Bakanlık koltuğuna oturur, oturmaz ilk iş olarak sağlık reformuna el attınız. Yıllardır çözülemeyen ve beklemede olan sağlık reformu kolaylıkla işlerlik kazanabilecek bir proje mi?

- İşbaşına gelir gelmez, sağlık bakanlığını alır almaz, önümüze ilk gelen şey 15 senedir hayata geçirilemeyen sağlık reformu oldu. Sağlık sorununun, sağlık reformu ile çözülebileceğine inananlar çok fazla. Kamuoyu öyle bir beklentiye kapılmıştır ki, kanun çıkar çıkmaz, sağlık sorunları mucizevi olarak ortadan kalkacak. Halbuki tatbikatta öyle değil. Osmanlı'dan beri gelen zaman zaman kanunlarla, genelgelerle, tüzüklerle değiştirilen bir sistem var. Bu sistemin tıkanıklığını da hepimiz biliyoruz. Şikayetleri de biliyoruz. Başarılı olmaya mahkumuz.

Nasıl bir hazırlık çalışması yapıyorsunuz?

- Önce Türkiye'nin bir sağlık fotoğrafını çekelim dedik. Çektik, çok önemli iki şey ortaya çıktı. Birincisi, Türkiye'de sağlık hizmeti sunanlar durumlarından şikayetçiler, çünkü özlük haklarını alamamışlar, ekonomik sıkıntı içerisindeler, mesleki sorunları var, çalıştıkları mekanlar iyi değil. İkincisi, sağlık hizmeti alan halk da şikayetçi. Kalitesinden, pahalılığından, hastanedeki yığılmalardan, ilgisizlikten şikayetçi. Ve tabii ki, hasta hakkı olarak ortaya atılabilecek tıbbi hatalardan şikayetçi. Onların yanısıra koordinatör olarak yukarda bulunan biz bakanlık da şikayetçi durumundayız.

SAĞLIK OCAĞI CANLANACAK

Neden?

- Sağlık bakanlığına bağlı kuruluşlarda bir günde 2 milyon 650 bin kişi muayene oluyor. Tabii ki bu insanlar muayene olurken, olumsuzluklar da ortaya çıkıyor. Gönül ister ki, bu olumsuzluklar hiç olmasın. Ancak bu olumsuzluklar fiziki mekanın azlığından, personel yetersizliğinden ve eğitimsizliğinden, doktordan veya hastadan kaynaklanıyor, hasta sahibinden kaynaklanıyor. Bunlar sanki skandalmış gibi zaman zaman önümüze geliyor. Tabii ki, uyarı olarak kabul ettiğimiz bu şikayetleri en aza indirmek bizim görevimiz. Ancak çok zor. 281 bin personel çalışıyor. 5.270 sağlık ocağımız, 11. 700 sağlık evi, 650 eğitim hastanemiz var. Görev ve yetkiler o kadar birbirine karışmış ki, herkes işi oluruna bırakmış, kimse bir neşter atıp da bunlar şöyle olacaktır, böyle olmalıdır dememiş. Ülkemizin coğrafi şartlarından ve büyüklüğünden doğan dağılım adaletsizliği de var. Bugün doktorların çoğu, yüzde 60'ı büyük şehirde, yüzde 40'ı da diğer ilerde toplanmıştır. Bu büyük adaletsizlik. Yani demek istediğim bir fotoğraf çıkarttık. Bunun üzerine hangi modeli getirirseniz getirin eğer monte etmeye çalışırsanız, başarısızlığa mahkumsunuz.

Sağlık reformunun en önemli adımı sağlık ocaklarında atılacak. Sağlık ocaklarının durumu hakkında bilgi verebilir misiniz?

- Bugün 5270 sağlık ocağının 1458 tanesi faal çalışıyor. Sağlık ocakları sadece aşı günlerinde hatırlanan, fiziksel yapısına bakılmayan ne oluyor ne gidiyor diye düşünülmeyen, halkımız tarafından unutulmuş bir müessese haline gelmiş. İnandırıcılığını yitirmiş. Oradaki hekime, özveri ile çalışanlara, o beldede oturanlar, köyün halkı buraya gidersek derdimize derman buluruz inancını yitirmişler.

Siz sağlık ocaklarını nasıl canlandırmayı düşünüyorsunuz?

- Reformdan önce sağlık ocaklarının yeniden canlandırılabilmesi ve yapılanması için çalışmalarımız devam ediyor. Sağlık reformu konusunda temel taşı, sağlık ocağının yanısıra aile hekimliği olacak. 3 ile 5 bin kişiye bir aile set hekimliği açacaksınız. Orada, bu setle hastanelere gidilecek. Eğer bir toplumda set alışkanlığı yoksa sülale hekimliği koysanız bu sistem yürümez. Sağlık ocaklarına sadece aşılama için değil ayakta tedavi için de gidilebileceğine inandıracağız ve sağlık ocaklarının birer sağlık kaynağı olduğunu anlatacağız. Bugün hastanelere gidenlerin yüzde 60'ı, sağlık ocağında tedavi edilebilecek olan hastalar. Hepsini burada tutalım demiyorum. Ama bir kısmını tutarsak, ocakları çalışır hale getireceğiz. İkincisi, sağlık ocağına başvurup, sonra hastaneye gidene öncelik sağlanacak. Sağlık ocağından hastaneye gelenlere orada bazı maddi avantajlar sağlayacağız. Örneğin sosyal güvencesi olmayan kişiye, sağlık ocağından sevkedilirse hem öncelik sağlanacak hemde fiyatta indirim yapacağız.

58 BİN AİLE HEKİMİ GEREK

Aile hekimlerinin sayısı yeterli mi?

- Aile hekimine ihtiyacımız var. 240 aile hekimi bulunuyor. Oysa 58 bin hekime ihtiyaç var. Bu ihtisasın geliştirilmesi lazım. Hastanenin yükünü azaltmak ve ocakları çalışır hale getirmek için bu programı uyguluyoruz. Örneğin kalp, damar hastalıkları nedeniyle acil olarak çok insan geliyor. Teşhise yardım edebilecek bir elektro cihazı bulunacak. İki, üç bin ocağa bunlar gönderildi. Her türlü ana ve çocuk sağlığı hizmetleri verilecek, ilaç bulunduracağız ve yol üzerindeki sağlık ocakları ilk yardım istasyonu şeklinde çalışacak. Acil geldiğinde serum takılabilecek. Dolayısıyla trafik kanununun sağlık bakanlığına yüklediği görevi de bir şekilde yapmış olacağız. Oniki tane kör nokta dediğimiz kavşaklarda acil müdahale tesisleri kuruyoruz. Helikopter pisti bile bulunacak. Bu fotoğrafta en önemli olan hasta gruplarından biri, kanser. Kanser hastalığını erken öğrenebilmek için erken kanser teşhis merkezleri açıyoruz. Üniversite hastanesi olmayan her ilde şüphelilerin teşhis edilebilmesi için oralara gönderilecek. Böylece kapı kapı dolaşıp vaktini geçiren kanser hastalarının ölümünü azaltmış olacağız. Bunun yanısıra fotoğraftaki üçüncü eksiklik ise temelin sağlam olması için en çok sıkıntı çektiğimiz konular kaza sonucu sakat kalanların tedavisi için rehabilitasyon merkezleri açılması lazım. İnsanların çektikleri ızdıraplara ve beklenen oda sıralarına bir çare olacak.

Sağlık reformunu ne zaman uygulamaya başlayacaksınız?

- Biz bu çalışmalarla sağlık reformu hazırlıklarına başlıyoruz. 1997 yılında milli eğitim reformu rüzgarı esti, bunu kabul etmek gerekir.1998'in ilk ayından itibaren sağlık reformu rüzgarı esecek. İki kategoride düşünüyoruz. Birincisi, tedavi hizmeti veren hastanelerinin kriterlerini ortaya koymaya çalışıyoruz. Bunların bir kısmı özelleşecek, bir kısmı özerkleşecek, bir kısmı şirketleşecek, bir kısmı vakıflar kanalı ile yönetilecek, bir kısmı da yerel yönetimlere devredilecek. Hastaneleri reforma hazırlamak için tüm karayolu üzerindeki il ilçe hastanelerinin alt yapıları gözden geçirilecek. Mutfak, çamaşırhane, acil servisler, travmatoloji bölümleri ve yoğun bakım servisleri herşey gözden geçirilecek. 79 olan yardım merkezini 82'ye çıkaracağız. ülkemizde AMATEM ve yanık merkezlerini çoğaltmak için çalışmalar yapılıyor. Bunlar sağlık reformunun tutması için alt yapıdır ve gerekli hazırlıklardır.

güneydoğu’da çalışana teşvik

Doğu ve Güneydoğu'da çalışanlara tazminat ödenecek mi? Bu konudaki çalışmalarınızı tamamladınız mı?

- Doğu ve Güneydoğuda çalışan ekibin tazminatlarını iki misline çıkardık. İnsan sağlığına katkı payı olarak, tüm parsonele 6 milyonla 10 milyon arasında ve bütçeye konacak katsayı ile çarpılarak belirlenecek bir tazminat ödemeyi konuştuk, maliye bakanlığından haber bekliyoruz. Ayrıca ekonomik ve sosyal açıdan saygın hale getirmek için elimizden geleni yapacağız.

Sağlık bakanlığının artık hizmet sunmayacağını söyleyebilir miyiz?

- Türkiye'de sağlık sigortası gelişmedi. Vatandaş şunu bilmeli ki, nereye giderse gitsin, sağlığından devlet sorumlu ancak vatandaş da katkıda bulunacak. Karşılığında da ister resmi ister özel sigorta şirketleri olsun vatandaşa özel hizmet verecek. Artık sağlık sakanlığı hizmet sunan olmaktan çıkacak. Gerekirse üniversite hastanelerinden hizmet satın alıp, kendisine prim yatırmış olanlara hizmet sunacak.

Yayınlanma Tarihi : 17 Ekim 1997 - 00:00:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün