Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezince (TASAM) Anayasa Değişiklik Paketini Anlama Kılavuzu hazırlandı.
Kılavuzda, anayasaların hukuk kuralları hiyerarşisinin tepesinde yer aldığı, yapım tekniğinin ve kurucu aktörlerinin en az içeriği kadar önem taşıdığı belirtildi.
1982 Anayasasının yürürlüğe girdiği tarihten bu yana defalarca değişikliğe uğradığı anlatılan kılavuzda, 12 Eylülde halk oylamasına sunulacak maddelerin, bu değişikliklerin bir devamı olarak görülmesi, politik değil, hukuksal zeminde tartışılmasının daha tutarlı bir bakış açısı olacağı ifade edildi.
Anayasa değişikliği maddelerine ve bunlara ilişkin açıklamalara yer verilen kılavuzun sonuç bölümünde, “12 Eylül günü halkın göstereceği irade sadece politik değil, hukuksal bir irade olacak ve hukuksal sonuç doğuracaktır” denildi.
Kamuoyunda sürecin politize edildiği yönünde algı oluştuğu anlatılan kılavuzda, buna iktidar ve muhalefet partilerinin referandumu bir güven oylamasına dönüştürmesinin neden olduğu kaydedildi.
Paketin en kapsamlıları 1995 ve 2001'de yapılan değişikliklerden farksız olduğu görüşüne yer verilen kılavuzda, şöyle denildi:
“Bu paket de tıpkı diğerleri gibi kapsamlı bir değişiklikten uzak ve kısmi niteliklidir. Paketin içerik açısından Türkiye'de bir süre kamuoyunun gündemini oluşturan demokratik açılım ile hiçbir ilgisi yoktur. İlgili değişiklikler devletin ülke unsuru ya da devlet rejimine herhangi bir değişiklik getirmemektedir. Çıkarılacak yasaların içeriği bilinmeden değişiklik paketinin içerisindeki kimi hükümler açısından 'olumlu' ya da 'olumsuz' şeklinde bir değer yargısıyla nitelemek oldukça güçtür.”
