Sonbaharın habercisi: Depresyon

Hürriyet Haber
21.09.1998 - 00:01

Sonbahar ve kış günlerinde neden olağandışı bir biçimde sıkıntılı ve uyuşuk olduğumuz, pekçok kişi tarafından merak edilir. Her sonbahar, depresyon belirtileri gösteren hastaların, psikiyatristlerin kapılarının önlerinde kuyruklar oluşturması da gözardı edilmeyecek bir gerçek. Psikiyatristler sonunda kafalarını kurcalayan bu sorunun cevabını buldular: Mevsimsel uyum bozukluğu.

Özellikle sonbahar-kış aylarında depresyonun daha sık görüldüğünü belirten psikiyatri uzmanı Dr. İsmet Bora; ‘‘Depresyonun mani dediğimiz bir coşkusal taşkınlık hali, kendine aşırı güven, uyku sürelerinin son derece kısalması, aşırı gezme isteği, dürtüleri kontrol edememe gibi duygularla özellikle yaz aylarında görülürken; sonbahar ve kış aylarında bunun tam tersi, kendini mutsuz, yorgun ve bitkin hissetme gibi duygular gözlemleniyor’’ diyor.

Tek sebebi güneş ışığı

Eylül, güneş ışığının açılarında değişmelerin olduğu ve ışığın azalmaya başladığı bir aydır. Işığın azalmasıyla birlikte insanların keyifsizleştikleri ve artık daha az güldükleri, gerçekleştirdikleri aktivitelerin de azalmaya başladığı görülür. Aktiviteler tıpkı kış uykusuna yatmaya hazırlanılıyormuş gibi yavaşlar. Mevsimsel depresyonların ve diğer değişikliklerin ışıkla bağlantılı olduğunu açıklayan Dr. Bora, ‘‘İster insanlar olsun ister doğadaki diğer canlılar, doğanın koşullarına ve ritmine uymak durumundalar. Mesela gündüzü gecenin takip etmesi, kışı baharın takip etmesi gibi belirli bir döngüsellik var. Eskiden bu döngüsellikte ortaya çıkan ritm değişikliklerini hem fiziksel hem de doğaüstü güçlerin yönlendirdiği düşünülürken artık bunların güneş ışığı ile çok yakından ilgili olduğunu biliyoruz’’ diyor. Bu yüzden mevsimsel özellik gösteren depresyonların tedavisinde fototerapi dediğimiz ışık terapisinin de yeri olabiliyor.

Depresyon belirtileri

1- Çökkün mizaç:

Ümitsizlik, çaresizlik, keder, cesaritsizlik, kendini değersiz hissetme.

2- İsteksizlik, ilgi azalması:

Daha önceleri ilgi duyduğu ve zevk aldığı konulara ilgisizlik.

3- Enerji azalması:

Bitkinlik, çabuk yorulma, halsizlik.

4- Uyku bozukluğu:

Uykusuzluk daha seyrek olarak aşırı uyuma. Sık görülen kabuslar.

5- İştah ve kilo değişikliği:

İştah azalması ve kaybı ya da aşırı yeme. Yiyeceklerin eski tadını alamama.

6- Bunaltı-daralma:

Endişe, sıkıntı, gerginlik, huzursuzluk ve gevşeme hali.

7- Sinirlilik, karamsarlık:

Kolay sinirlenme, kontrolsüzlük, karamsar ve mutsuz ruh hali.

8- Kendini suçlama:

Kendini olumsuz yönde değerlendirme. Eksik, değersiz, yetersiz hissetme.

9- Ölüm düşünceleri ve intihar arzusu:

İleri derece depresyon vakalarında, hayatın manasını yitirmesi. Ölüm arzusu ve kendini yaşamaya layık bulmama. İntihar olaylarının yüzde 70’inin sebebi depresyondur.

Biyolojik ritmlerde oluşan değişiklikler

1- Depresyon

2- Uyku bozuklukları

3- Çalışma gücünün azalması

4- Jet-net dediğimiz meridyenler arası yolculuk: Gün ışığının değişmesiyle bir meridyenden diğer bir meridyene yolculuk yapıldığında depresyon benzeri halsizlik, isteksizlik ve uyku bozuklukları gibi rahatsızlıklarla beliren sendromlar.

Sorumlusu melatonin mi?

Mevsim değişikliklerinden en fazla etkilenen hormonun melatonin olduğunu belirten Dr. İsmet Bora, mevsimsel depresyonların da bu önemli hormona bağlı olarak arttığını belirtiyor. Dr. Bora, bu mevsimlerde daha çok melatonin hormonunun salgılanmasında bir azalma görüldüğünü, bunun da yine gün ışığıyla bağlantılı olduğunu söylüyor. Bu tür hastaların, bir çeşit florasan ışığına direk olarak baktırma yöntemiyle tedavi edildiğini söyleyen Dr. Bora, tedaviyle hem hormonal dengedeki bozukluğun düzeldiğini hem de depresyonun ortadan kaldırılmasının mümkün olabildiğini açıklıyor.






Yayınlanma Tarihi : 21.09.1998 - 00:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün