"Sedat Ergin" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Sedat Ergin" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Sedat Ergin

Siyasi ahlak reformu

Sedat ERGİN

Türkiye yeni bir seçime doğru yol alırken, Türk demokrasisinin geleceği açısından yaşamsal önem taşıyan bir konunun kamuoyunda canlı bir tartışmaya açılması ve ısrarlı bir şekilde takip edilmesi zorunlu hale gelmiştir.

Mesele, parlamenterlerin görevleriyle ilgili olarak tabi olacakları ahlaki (etik) kural ve ilkeleri düzenleyen bir yasanın TBMM'den geçirilmesi gereğidir.

Bugün gelişmiş bütün demokrasilerde parlamenterlerin parayla ilişkilerini düzenleyen konular, yaptırım içeren oldukça katı kurallara bağlanmış durumda.

Bu kurallar, milletvekillerinin servet bildirimlerinin ve seçim kampanyalarına kabul ettikleri bağışların şeffaflaştırılması, hangi hallerde hediye ve gezi daveti kabul edebilecekleri ve ikinci bir iş yapıp yapamayacakları gibi hususları düzenliyor.

Bu başlıkların hepsi de milletvekillerinin doğrudan para ve ‘özel çıkar’ ile ilişkilerini ilgilendiriyor.

Türk demokrasisinin en vahim sorunlarından birinin paranın siyaset üzerindeki kirletici etkisi olduğu yolunda toplumda şekillenmiş olan haklı kanaatin ışığında, bu alanda süratle adım atma zamanı çoktan gelmiştir.

İşin ilginç tarafı, TBMM'deki partilerin çoğunun bu yönde bir reformu destekliyor gözükmeleridir. ANAP, CHP ve DSP tarafından bu konuda verilmiş üç ayrı yasa önerisi Anayasa Komisyonu'nda askıda bekliyor. Üstelik, bu öneriler arasında önemli benzerlikler de var.

* * *

Kanımızca şu dört hususta düzenleme yapmak gerekiyor:

1- Milletvekillerinin servet bildirimleri şeffaf hale getirilmelidir. Mevcut ugulamada, milletvekilleri seçildikten sonra mal varlığı beyanlarını kapalı bir zarf içinde TBMM Başkanlığı'na sunmaktadırlar. Soruşturmaya muhatap olmadıkları sürece bu zarflar mühürlü kalmaktadır. Kapalı kaldıktan sonra servet beyanında bulunmanın mantığı nedir? Vatandaşların, kendilerini temsil eden seçilmişlerin servetlerini öğrenme hakkı teslim edilmelidir. Ayrıca, milletvekillerinin servetlerindeki artışları başka türlü tespit edebilme imkánı yoktur.

2- Milletvekilleri, seçim kampanyalarını nasıl finanse ettiklerini seçmenlerine açıklama yükümlülüğü altına girmelidirler. Mafyanın, karaparanın ve iş çevrelerinin TBMM üzerindeki nüfuzunu sınırlandırmanın başka geçerli bir yöntemi yoktur. Paranın siyasete bulaşmasını önlemenin bir yolu bulunamıyorsa, bu takdirde hiç olmazsa şeffaflığın getirilmesi bu alandaki sakıncaları belli ölçülerde bertaraf edecektir.

3- Hediye ve gezi davetlerinin kabulünde ölçü kaçmıştır. Milletvekillerinin bu yollardan küçük menfaatlere teslim olmaları gibi küçük düşürücü durumlara son verilmelidir.

4- Milletvekillerinin ikinci bir iş yapabilmeleri yasaklanmalıdır. Kendi özel işi olan milletvekilleri işlerini kayyumlara devretmelidirler. Milletvekilliğine soyunan kişi çok para kazanmayacağını, hatta servetinde gerileme olabileceğini önceden kabullenmelidir.

* * *

Bu hususlar referanduma sunulursa Türk halkının ezici çoğunluğu tarafından onay göreceğine şüphe yoktur.

Yalım Erez'in kabineyi kurabilmesi halinde, hükümet programında bu doğrultuda kuvvetli bir taahhütün altına girmesi, hükümetine kamuoyu nezdinde yalnızca güven sağlayacaktır.

Bu yasanın çıkarılması TBMM için bir günlük iştir.



X