Sınırsız ticaretin adı ‘sınır ticareti’

Hürriyet Haber
16.03.1998 - 00:00 | Son Güncelleme: 16.03.1998 - 00:01

Sınır ticareti uygulaması, ‘‘sınırsız ticaret’’e döndü. Sınır Ticareti Yönetmeliği, ticareti sınır ticareti hakkı verilen ilin ihtiyacıyla sınırlı tutarken, bir ayda Gaziantep ve Şanlıurfa üzerinden tüm Türkiye'nin aylık ihtiyacı kadar Meksika ve Güney Amerika menşeili muz girdiği belirlendi.

Doğu ve Güneydoğu bölgesindeki illerin kalkınmasına destek olmak için uygulanan sınır ticareti, ‘‘sınırsız ticaret’’e döndü. Sınır ticareti adı altında Doğu ve Güneydoğu bölgesindeki illerden yüzde 50'ye varan gümrük avantajı ile Türkiye'ye giren ürünler, kaçak olarak İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük illerde satılmaya başlandı. Petrol, iş makinesi, şeker ve bakırdan sonra, muz da sınır ticareti kanalı ile Türkiye'ye girmeye başladı. Gaziantep ve Şanlı Urfa'nın ihtiyacı için ithal ediliyormuş gibi gösterilerek Suriye üzerinden, bir ayda tüm Türkiye'nin aylık ihtiyacını karşılayabilecek kadar muz girdiği belirlendi.

Sınır ticareti yönetmeliği, ticarete konu olan malın ticaret yapılan ilin ihtiyacı kadar getirilmesini öngörürken, Suriye'den bir ayda giren Meksika ve Güney Amerika ürünü muz miktarı 3 milyon dolarlık bir hacme ulaştı.

VERGİ AVANTAJI

Denetimsiz kalan sınır ticareti, bu kanalı kullanarak Türkiye geneline ürün dağıtan kuruluşlara önemli gümrük vergisi avantajları sağlıyor. Sınır ticareti dışında muz ithal eden kuruluşlar devlete yüzde 127 oranı4nda toplam gümrük vergisi ve katma değer vergisi öderken, sınır ticareti yoluyla yapılan ithalatta toplam vergi oranı yüzde 48'e geriliyor. Böylece devlet, yüzde 79'a ulaşan bir vergi kaybı ile karşı karşıya kalıyor.

Sınır ticareti uygulamasının en fazla istismar edildiği ürün petrol. Muzda yaşanan gelişmeler bundan bir süre önce petrolde de gündeme gelmiş ve Petrol Ofisi, sınırdan petrol ticaretinin kontrolü ile görevlendirilmişti. Kendi petrol ihtiyacını bile ithalatla karşılayan Suriye üzerinden sınır ticareti ile giren petrol miktarı, tüm Türkiye'nin ihtiyacını karşılayabilecek düzeylere kadar yükselmişti.

Petrolde yaşanan bu gelişmelerin çeşitli önlemlerle engellenmesi üzerine, sınır ticaretini istismar edenler, aynı tezgahı bu kez şekerde uygulamışlardı. Ve bu yolla tüm Türkiye'nin ihtiyacını karşılayabilecek kadar şeker, Gaziantep ve Şanlıurfa için getiriliyormuş gibi Türkiye'ye sokulmuştu.

Sınır ticaretinin kuralları

Sınır ticareti ile giren mal 50 bin doları aşamaz.

Sınır ticareti kapsamında getirilen malların ithalatçının ihtiyacı olması, yani ticari bir mal

olarak ticarete konu edilmemesi gerekmektedir.

Sınır ticareti ile ithal edilecek mallar, sınır ticareti yapılan yerin ihtiyacından fazla olamaz.






Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı