Sıcak çarparsa ne yapmalı

Banu TUNA
21.07.2001 - 01:47 | Son Güncelleme :

Sıcaklar bastırınca sokağa çıkmayın uyarıları artıyor ancak uzmanlar gerçekçi olmak gerektiğini söylüyor. Neredeyse herkesin çalıştığı günümüz toplumunda sokağa çıkmamak imkansız. Gerekli önlemleri aldığınız sürece sıcak sizin için tehdit olmaktan çıkacaktır.

Yaz mevsiminin en sıcak günlerini yaşıyoruz. Bazı bölgelerde sıcaklık 40 derecenin, nem oranı yüzde 90'ın üzerine çıktı. Üstelik bu hava raporlarının bildirdiği sıcaklık. Bu meteorolojik ölçümler bir siper içinde ve gölgede yapılıyor. Gerçekte özellikle şehirlerde sıcaklık 60 dereceye kadar yükselebiliyor.

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zeki Karagülle yaz aylarında asfaltın birkaç santim üzerinde yapılan ısı ölçümlerinin 60 dereceyi gösterdiğini doğruluyor. Bu nedenle hava sıcaklığı 30 derece olarak ilan edildiği anda dikkatli olmak gerekiyor.

Yüksek ısıyla birlikte ortaya çıkan rahatsızlıklar sıcak ve güneş çarpması, sıcak bitkinliği ve sıcak krampları olarak sıralanıyor. Karagülle sıcak çarpması ile güneş çarpması arasında çok büyük bir fark bulunmadığını belirtiyor: ‘‘Güneşin neden olduğu sıcak çarpmasına güneş çarpması, başka sıcak ortamlarda bulunmaya bağlı meydana gelenlere de sıcak çarpması denebilir.’’

Sıcak çarpması vücudun kendi iç sıcaklığını dengede tutamayıp, mekanizmanın iflas etmesi durumunda ortaya çıkıyor. Isıyı dengede tutmaya yarayan fonksiyonlardan biri terleme. Vücut ilk olarak kanı soğutmak için vücudun uç kısımlarına gönderiyor. Terleme, uç kısımlardaki damarların genişlemesi, buralara bol miktarda kan gitmesi ve o kandan ter olarak sıvı kaybı meydana gelmesi olarak tanımlanıyor. Ter buharlaşıyor ve böylece vücut dışarıya ısı atıyor.

NEM TERLEMEYİ ZORLAŞTIRIYOR

Terlemek ve terin buharlaşması önemli. Hava hareketleriyle terin buharlaşmasını kolaylaştırmak gerekiyor. Böylece kişi tekrar terleyebiliyor. Nemli sıcakta terleme ve terin buharlaşması zor olduğu için ısı kaybı yeterli düzeyde yapılamıyor. Bu nedenle nemli bir ortamda sıcağa maruz kalmak, kuru ortamdan daha olumsuz etkiliyor.

Sıcak çarpmasında vücudun iç sıcaklığı 40 derecenin üzerine çıkıyor. Bu noktada yaşam tehlikeye giriyor. Cilt kırmızı, sıcak ama kuru bir hal alıyor. Vücut dış ısıyla başedemeyeceğini anlayınca bir noktadan sonra terlemeyi bırakıyor. Vücut ısısı 40 derecenin üzerine çıktığında ondan sonra 15 dakika yaşamak mümkün. Nabız kuvvetli ve dolgun atmaya başlıyor, kusma ve baygınlık hissi geliyor.

Sıcak çarpmasının ön aşaması sıcak bitkinliği. Bunu zaten hepimiz farklı derecelerde günlük hayatımızda yaşıyoruz. Çabuk sinirlenme, yorgunluk, isteksizlik olarak kendini gösteriyor. Bu düzeyde kaldığı sürece de büyük sorun yaratmıyor.

GÜNEŞ ÇARPMASI

Belirtiler

Yüz ve baş derisi ısınır, kızarır.

Halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, huzursuzluk, mide bulantısı görülür.

Ensede sertlik hissedilir.

Ağır vakalarda bilinç kaybolur.

Ne yapmalı

Soğuk bir ortamda düz olarak yatırılmalı, baş yukarı kaldırılmalı.

Giysilerin sıkan bölümleri çıkartılmalı.

Baş soğuk ve nemli örtülerle dışarıdan soğutulmalı, aynı anda hava akımı oluşturulmalı (örneğin vantilatörle).

NOT: Sıcak ve güneş çarpmasında hastaneye başvurmak şart. Çünkü hastanın oksijene ihtiyacı oluyor.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün