|
|
| Seyahat |
Seyahat yazarlarının bayramda yurtdışı önerileri İspanya’nın başkenti Madrid, meydanları, sarayları, parkları, müzeleri ile güzel bir kent. Bitmek bilmeyen gece hayatı, lezzetli tapasları, damak çatlatan jambonları, sıcak kanlı insanlarıyla bayram tatilinde sizi bekliyor. İngiltere’nin başkenti Londra, eylül ortasında festivallerle renklenecek.
Mehmet Yaşin: Meydanlarında hayata karışın, tapas barlarda damağınızı tatlandırın Madrid’i nedense hep bina yığını bir kent olarak düşlemiştim. Bina gerçekten çoktu ama, hepsinde bir estetik vardı. Tahta pancurlu pencereler, ferforje balkonlar, tuğla kaplı ön cepheler, süslü kapılar... Caddeler, Belle Epoque, Art Nouveau, Art Deco tarzlarının sergilendiği vitrinleri andırıyordu. Geniş bulvar, katedral, park, saray, heykelli meydanları da bu görüntülere ekleyince Madrid’in, Avrupa’nın en güzel kentlerinden biri olduğu aşikardı. Halkı “Madrid cennetin bir basamak altıdır” diye övünmekte haklıydı. İKİ BİN ODALI SARAY Madrid’in diğer önemli meydanı Plaza Mayor’du. Güneşli bir günde gittiğimde kendimi yine bir şenliğin ortasında buldum. Şarkıcılar, sihirbazlar, canlı heykeller, ressamlar, yerde sarmaş dolaş yatanlar, öpüşenler, yemek yiyenler, koşuşturan çocuklar, köpekler, etrafı arduvaz çatılı binalarla çevrili bu alanda toplanmıştı. Sütunların süslediği pasajlarda, her şeyin satıldığı dükkanlar sıralanmıştı. Bu meydana açılan sokaklar ilginç isimler taşıyordu: Bıçakcılar, Maydanoz, Çilek, Düğmeciler, Kasaplar, Ekmekçiler. HAYAT GECE BAŞLIYOR Birkaç gün içinde Madrid’in geceleri yaşadığını öğrendim. Tüm Akdenizliler gibi, İspanyolların da hiç acelesi yoktu. Yemekler geç yeniyor, dükkanlar geç açılıyor, hayat gece yarısı başlıyordu. Gecenin geç saatlerine doğru caddeler, sokaklar azgın nehirlere dönüşüyordu. Madridliler gecenin karanlığına akıyordu. Karanlık basınca sanki tüm dürtüler ayaklanıyordu. Ta ki ertesi günün ilk ışıklarına kadar. Güneş şehre sakinlik taşıyordu. Saffer EMRE: Yaz boyunca parti, festival Haritaya baktığınızda Avrupa’nın kuzeyinde unutulmuş bir ülke gibi duruyor İzlanda. Kül bulutları geçen baharda, dünyadaki hava trafiğini felç etmişti. Şimdi hayat normale döndü. Hava sıcaklığı bu aralarda 15 derece civarında! İzlanda termal kaynakların, şelalerin, buzul vadilerinin ve yeşilin tekelinde. Yazın güneşin neredeyse tüm gün etrafı aydınlattığı bu kuzey toprakları balinaları da yakından seyredebileceğiniz yerlerden biri. Sularında 17 çeşit balina var. Adada kuş çeşitleri de çok zengin, hatta bazı kuşlar restoranda yemek olarak önünüze geliyor. EĞLENİP UZUN YAŞIYORLAR İzlandalılar tam bir parti çılgını, “vur patlasın, çal oynasın” anlayışına sahipler. Ortalama ömür de bu yüzden midir bilinmez kadınlarda 83, erkeklerde ise 79. Çok yaşamak istiyorsanız İzlandalılardan ders alıp eğlenceyi yaşamınızın merkezi yapın, etrafınızdaki negatif insanlara da kapıyı gösterin. VADİDEKİ TERMAL HAVUZLAR Reykjavik Belediye Sanat Müzesi’nde ünlü İzlandalı heykeltıraş Asmundur Sveinsson’un eserleri var. Müze sanatçının stüdyosuymuş. Reykjavik 871, Ulusal Müze ve Ulusal Galeri sanatseverlerin Reykjavik’teki durakları arasında. Mavi Göl’ün şifalı çamurları Thingvellir’in gayzerleri Mavi Göl (Blue Lagoon), başkentten 40 dakika mesafede. Otobüs Terminali’nden Reykjavik Excursions ile gidebilirsiniz. Göldeki termal havuzlarda yüzmek büyük bir keyif. Çamurları şifalı. Thingvellir Milli Parkı’nda gayzerler, şelaleler ve dünyanın ilk demokrasisi olarak geçen eski Viking Parlamentosu var. Burası doğa ile bütünleşmek için ideal. Thingvellir UNESCO Dünya Kültürel Mirası Listesi’nde. Gullfoss’ta 32 metreden düşen bir şelale var. Geysir ise adı üzerinde gayzer. Geysir’in yanındaki Strokkur isimli gayzer 30 metre yüksekliğe kadar su püskürtüyor. Fatih Türkmenoğlu: Eylül çikolata, mücevher ve tiyatroseverlerin ayı Dünyayı dolaşıyorum, en ücra köylerde günler geçiriyorum, dağlara tırmanıyorum, denizlere açılıyorum… Benim işim bu: Geziyorum! Ama o kadar sıkışıklıkta, o kadar gece-gündüz sapmasında, hep Londra’da soluklanıyorum. Üç gün, beş gün; şöyle bir kendimi topluyorum. Orası başka bir büyük şehir. Zamanla, iyice öğrenince, metroya alışıp şehrin kodlarını çözünce, genel kanının aksine, çok arkadaş canlısı. Bir sabah atlı polislerle ahbaplık ediyorum, sonrasında kendi kendine parkta Tai-Chi yapan Londralı’yı izliyorum, kitap okuyorum, sergileri dolaşıyorum, mutlaka birkaç gösteri yakalıyorum. Nasıl ki Tai-Chi vücut enerjisini ortalıyorsa, bu şehir de bende aynı etkiyi yaratıyor. Rot-balans ayarını hizalayıp, yola devam ediyorum... AÇIK HAVADA ŞÖLEN Regent’s Park’taki açık hava tiyatroları, eylül ortasına kadar devam ediyor. Giderseniz yanınıza sıkı bir mont almayı ihmal etmeyin, geceleri hava çok serin oluyor. Coin Street Festivali’nin programı çok iyi. 3 Eylül’de sokak dansı yapabilirsiniz mesela. 6 Eylül Tango, 10 Eylül’de de aileler için spor aktiviteleri var. 13 Eylül’de “Kadınlar için Caz” günü. Aslında ayın son haftasına kadar, her gün en az üç aktivite var. Çok eğlenceli ve kalabalık oluyor. (www.coinsteet.org) Londanedge & Londoncentral, yani meşhur moda, aksesuvar ve hediyelik eşya fuarı bu yıl 5-7 Eylül arasında Olympia Fuar Alanı’nda. Bir başka önemli etkinlik 5-7 Eylül’deki Olympia Yemek ve Çikolata Fuarları. Kimbilir neler vardır? Mücevherlere meraklıysanız Birmingham’a kadar uzanabilirsiniz. Mücevher Fuarı 5-8 Eylül’de, National Exhibition Center’da. Avrupa’nın en büyük denizcilik fuarı Southampton Boat Show, 10-19 Eylül arasında. Londra’dan trenle yaklaşık bir saatte ulaşabilirsiniz. Hediyelik eşyalara meraklıysanız Olympia’da 12-14 Eylül’deki Hediye Fuarı’na göz atmanızda yarar var. Tiyatrolara, müzikallere gelince. Operada Hayalet, Sefiller, Mamma Mia, ya da yıllardır sahnelenen Fare Kapanı hâlâ görülebilir. Fakat bir türlü bilet bulamadığım, Arthur Miller’in “Hepsi Oğlumdu”, 5 Eylül’de son kez sahnede. İnanılmaz dans gösterisi “Burn the Floor” 4 Eylül’de bitiyor. Son derece eğlenceli olan “Hair” ve meşhur “Demiryolu Çocukları” da aynı tarihte perdelerini kapatıyor. Çok merak ettiğim “Onassis”, eylül sonunda başlayacak. Ağustos sonunda “Deathtrap” sahneye çıkıyor. Bu kez genç bir yazar oyunla uğraşmış, haberlere bakılırsa yorum çok iyi olacak. Bilet konusunda bir ipucu: Leicester Square’daki “Tickets’ Booth”dan yüzde 50’ye varan indirimle bilet almak mümkün. Sabah tiyatro gişesinde kuyruğa girecek sabrınız varsa 10 pound’luk yerlerden alabilirsiniz. Sabah saat 10’da da gişe açılır açılmaz, ucuz yerler bitiyor. KELEPİR AVCILARI İÇİN Bu sene Londra alışkın olmadığı kadar sıcak dalgalarla boğuştu. Ama şimdi sonbahar yaşanıyor, sokaklarda rahatlıkla yürüyebilirsiniz, tabii yanınızda küçük şemsiye bulundurmak şartıyla... Camden Town, Londra’nın en renkli, en “hip” açık hava pazarı. Hafta sonları açık. Haynes Lane Koleksiyoncular Pazarı, çok keyifli. Gene sadece hafta sonları açık, Crystal Palace’da. Meraklılar için Bermondsey Meydanı’ndaki antika pazarı mükemmel. Sadece cuma günleri sçılıyor ve günün çok erken saatlerinde kurulmaya başlıyor. Pazar günleri Islington’da kurulan Chapel Market da benim en sevdiklerimden. Sakin, rahat dolaşılan bir Pazar. Sonrasında çevrede yürüyüş yapmak da çok güzel. Reyan Tuvi: Sonsuza açılan kapı Hiç unutmuyorum, bir arkadaşım Varanasi’de, Ganj Nehri’nde yaptıkları kayık gezintisi sırasında suya düşmüş ve ilk uçakla Türkiye’ye dönmüştü! Varanasi, Hindistan’ın gezip görülmesi çok da kolay yerlerinden biri değil. Üstelik titizseniz, işiniz zor. Çünkü Ganj Nehri’nin önü alınamayan kirliliği su götürmez bir gerçek. Ancak yaşamın devam ettiği, dünyanın en eski kentlerinden biri olan Varanasi’nin ve Ganj’ın Hintliler için ne anlama geldiğini görmek, felsefesini anlamak istiyorsanız, o zaman önünüzdeki kapalı kapılar açılıyor. Reenkarnasyona inanan Hindular için bütün bir yaşam, ruhani aydınlanma peşinde bir yolculuktur ve aslında her insan yeryüzünde bir gezgin ya da hacıdır. Ortak arzuları ise bu yolculuğun cennetten inen nehir Ganj’ın (Hindu dilinde Ganga) yolu üzerindeki en kutsal kent olan Varanasi’de sona ermesidir. Hindistan’da tanrıların yeryüzündeki temsilcisi olduğuna inanılan ve toplumda büyük saygı gören, çilekeş mistikler “sadu”lardan birinin lafıydı; “Ganj Nehri’nin geçmediği toprak, güneşsiz gökyüzü, ışıksız ev ya da öğrencisiz guru gibidir...” Varanasi’de Hindu felsefesinin en bozulmamış ritüelleri yaşanır. Binlerce yıldır olduğu gibi öğrenciler hâlâ gurularını dinler. BEDEN VE RUH GANJ KIYISINDA TEMİZLENİR Hindistan’da 2500 kilometre boyunca yol alan Ganj Nehri üzerindeki Varanasi, akla ilk ölümü getirir. Hindular için doğru yerde ölmek, doğru bir hayat yaşamış olmak kadar önemlidir. Bu kent ve bu nehir, iyi bir hayattan çok daha fazlasını vaat eder; iyi bir ölümün sözünü verir. Bu halkın ölümü nasıl böylesine yalın ve doğal bir şekilde kabullendiğini görmek Hindistan yolculuğunuza anlam katacaktır. Zıtlıkların bir arada varolması üzerine kurulu olan Hindu felsefesinde hayatta mutlak bir iyi ve kötü olmadığına inanılır. Bu felsefenin önemli bir parçası olan Ganj’ın ölümle bağlantısı bir yana yaşam da en çok bu nehrin kıyılarında hissedilir. Bir taraftan çamaşırlar, bedenler yıkanır, dişler fırçalanır bir taraftan da ruhlar temizlenir. Bazı anneler yeni doğmuş bebeklerini ilk kez bu kutsal suda yıkamak ister. KRİKETÇİ, MASAJCI ÇAMAŞIRCI YAN YANA Varanasi adeta dev bir ölü yakma alanıdır. Nehir kıyısına sıralanmış tapınakların merdivenleri “ghat” olarak adlandırılır. Manikarnika Ghat en önemli yakma yeridir. Bir Hindu için burada yakılmak hayırlı sondur. Ölüler burada, toplumda dokunulmazlar kastına mensup kişiler olan “dom”lar tarafından hazırlanır. Ghatta büyük odun yığınları hazırdır. Fiyatı belirlemek için odunlar dev terazilerde tartılır. Her odun çeşidinin fiyatı farklıdır, sandalağacı en pahalısıdır. Ölüyü yakmak için yetecek kadar odunu hesaplamak önemli iştir. Bu yakma törenini seyredebilmek için bir Brahman rahibince yönlendirilirsiniz. Fotoğraf çekmek yasaktır. Odun masrafına katkı olarak sizden bağış da isteyebilir. ŞAFAK VAKTİ GÖRMELİSİNİZ Ghatların en çarpıcı görüntüler verdiği zaman, hacıların güneşin ilk ışıklarına karşı puja (saygı, dua) yaptıkları şafak vakti. Günbatımında ise kentin en canlı ve renkli ghatı Dasaswamedh Ghat’da puja, ateş ve danstan oluşan “ganga aarti” ritueli için toplanılır. Asi Nehri ile Ganj’ın buluştuğu Assi Ghat özellikle önemlidir. Çünkü burası hacıların pipal ağacı altındaki büyük lingamda (Hindu mabetlerinde Shiva’yı temsil eden sembol, taş) ibadet etmeden önce yıkandıkları yer. Burada kafeler, oteller ve dükkanlar var. Buradan Dasaswamedh Ghat’a turist taşıyan tekneler bulmak mümkün. Meer Ghat’tan çıkılan Nepal tapınağındaki erotik heykeller birçok turistin ilgisini çekiyor. Munshi Ghat, mimarisiyle göze çarpıyor. Varanasi’nin en eski ghatlarından Harishchandra Ghat’ta da ölü yakılıyor. Tulsi Ghat, adını 16. yüzyılda yaşamış bir Hintli şairden alıyor. Ancak daha önemlisi bu ghatın, Kartika (Ekim/ Kasım) aylarında Krishna’ya adanmış bir festivale sahne olması.
|
| 30 Ağustos 2010 |