Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Şemsi Yastıman telleri yurt dışına açılıyor

    Hürriyet Haber
    23.02.2000 - 00:00 | Son Güncelleme: 23.02.2000 - 00:01

    50 yıldır Beşiktaş'ta faaliyet gösteren Şemsi Yastıman Saz Evi kendini yeniliyor. Şemsi Yastıman'ın oğlu Sinan Yastıman'ın planlarının başında yurt dışına gitar ve keman teli ihrac etmek geliyor.

    Beşiktaş'ta Boğaz'a giden ana cadde üzerinde 50 yıldır kendi halinde, hiç değişmeyen bir dükkan yer alıyor. Şemsi Yastıman Saz Evi.

    1951'de açılan dükkanın alt katında saz imalatı yapılıyordu. Bugün oğul Sinan Yastıman aile geleneğini, baba mesleğini sürdürüyor. Atölyesi Yıldız'da. 12 modern makina ve ustalarla artık saz teli de üretiyorlar.

    Önümüzdeki aylarda yurt dışına keman, ut, ve gitar teli satmayı planlıyorlar. Dükkanda sigara içmek yasak. Çünkü duman sazın ahşabı üzerinde bir film tabakası yaratıp sesi etkiliyor. Sazların fiyatları 25 milyonla 600 milyon TL arasında değişiyor.

    Bağlama dersleri

    Saz Evi'nin üst katında bağlama dersleri de veriyor. Öğretmen Nevzat Kapucu önümüzdeki aylarda Kartal'da yaklaşık 60, 70 kişilik öğrenci grubu ile bir halk müziği ağırlıklı konser düzenlemeyi planlıyor. Öğrencilerin yüzde 40'ı kız. Öğrenciler arasında ileri derslerde, kurslardan vazgeçenlerin oranı ise yüzde 20.

    Dükkanda bugün bağlama, ut, cümbüş, gitar, darbuka, ney, tambur, keman, halk müziği ve sanat müziği sazları satılıyor. Yan flüte olan talep de artıyor. Yan flüt halk müziğine kaval ve neyden sonra, Batı eğitimi alanlar tarafından sokulmuş.

    Sinan Yastıman önümüzdeki aylarda bir web sayfası açmayı planlıyor. Tıklandığı zaman yüzlerce örnek arasından seçilen saz eserinin ilk 5, 10 saniyesi seslendirilecek. Ney solosu, bozlak.. gibi. Sonra dinleyici isterse dinlediği eserin notalarına da ulaşabilecek.

    Yaylı tambur çalan, elektronik mühendisi Sinan Yastıman ayrıca yakın bir zaman da bir tv kanalında sohbet, canlı müzik içeren, eğlence ağırlıklı konukların olduğu telefonların alındığı bir program yapacak. Seneye de Şemsi Yastıman Saz Evi'nin ellinci yılını kutlamayı düşünüyor.

    SAZIN İNCELİKLERİ

    Saz piyasasının patlama yapması 1975-1980 dönemine rastlıyor. Sonra düşüşe geçiyor. 1986'da özel televizyonların açılmasıyla saz satışları yeniden tırmanıyor.

    Saz dut gibi sert ağaçlardan yapılıyor. Günümüzde yaprak saz da popüler. İleri teknoloji ile sazın gövdesi parçalı yapılabiliyor. Yekpare ağaçtan oyma sazın ses kalitesi, yaprak sazdan biraz daha iyi sayılıyor.

    Saz yapım tekniği çok gelişmiş durumda. Milimetrik ölçülerle çok güzel ses tonları alınabiliyor. Hatta sazı yapan usta müşteriye kimi zaman soruyor: ‘‘Kahvede mi, stüdyoda mı, evinizde mi çalacaksınız? Sazı nasıl istiyorsunuz? Bağıran mı, konuşan mı, fısıldayan mı, olsun?’’ Talebe göre teknik hesaplar yapılıyor.

    Sesi etkileyen pekçok faktör var. Ağacın bulunduğu yerin yüksekliği, kuzeyden gelen rüzgarlara açık olup olmadığı bile önem taşıyor.

    Bazı saz ustaları çok titiz. Örneğin Kartal'daki Kopuz Saz Evi'nden Kemal Usta'nın yaptığı sazda aramadığı bir iki ses çıkınca sazı kırıp attığı, yerine yenisini yaptığı söyleniyor. Bir sazın yapımı yaklaşık 60 gün sürüyor.

    Yastıman Sazevi'nin duvarında şöyle bir yazı asılı: Sazın eskisi telin yenisi. Tellerin sık sık değiştirilmesi gerekiyor. Çünkü teller, çalanın elindeki terden dolayı okside oluyor. Günde bir iki saat çalınan bir sazın telleri 15 günde bir değiştiriliyor. Bir takım tel 1-10 milyon TL arasında değişiyor.

    Stradivarius nasıl keman yapardı?

    Sinan Yastıman sazın ahşabının önemi ile ilgili olarak ünlü keman yapım ustası Stradivarius'tan bir örnek anlatıyor: ‘‘Stradivarius'un yapım tekniğinde çok önemli özellikler var. Usta, seçip kestiği ağaçları şöminedeki odun külüne gömermiş. Sonra tahta bir ambalajla kilise arkasındaki orgun yanına koyarmış. Ağaca müziğin frekanslarını öğretmek için. Ahşap uzun zaman burada kalıyor. Titreşimler tahtaya emdiriliyor. Doğadan gelen müziksiz ağaç değil artık bu ağaç, bilgili tecrübeli bir ağaç oluyor. Ağaç müziği biliyor. Sonra kesilip keman biçimi veriliyor. Sazın yapımı bir sanattır.’’

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı