"Sedat Ergin" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Sedat Ergin" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Sedat Ergin

Sedat Ergin: Rıhtımda bir aşk ilanı

Sedat ERGİN

İsrail Cumhurbaşkanı Ezer Weizman, konuştuğu kürsüden yandaki masada kendisini dinlemekte olan Türk konuğuna doğru dönerek, şöyle seslendi:

‘‘Cumhurbaşkanı Demirel, izniniz olursa bunu bir aşk ilişkisi (love affair) olarak adlandırabilir miyim?’’

Bu teklif reddedilmedi. Demirel'in tebessüm ederek başını sallamasıyla birlikte Türk-İsrail ilişkilerinin adı konmuş oldu.

İlanı aşkın yapıldığı mekán, İsrail'in en büyük limanı olan Ashdod'un rıhtımıydı.

Ashdod'un rıhtımı, bu aşkın en son meyvesi olan iki ülke arasında düzenli denizyolu nakliyat seferlerinin başlatılması törenine sahne oluyordu.

Çoğu Rusya'dan yeni göç etmiş Musevi müzisyenlerden kurulu Ashdod Oda Orkestrası'nın çaldığı Bizet'nin Carmen operasının coşkulu ivertürü ile başlayan tören, ilişkilere yerleşen sıcaklığın sembolleriyle doluydu.

Örneğin, hattı işleten Türkon şirketinin Genel Müdürü Metin Kalkavan konuşmasına İbranice, ‘‘Brichim habaim toda shebatem (Geldiğiniz için hepinize teşekkür ederim)’’ sözleriyle başlayınca, törenin gerçekleştiği çadırı dolduran İsrailli konuklardan büyük bir alkış koptu.

* * *

Atılan nutuklar, ilişkilerde nereden nereye gelindiğinin bir dökümüydü. İsrail Cumhurbaşkanı Weizman, tören alanının hemen yanında demirlemiş konteyner gemisini göstererek şöyle dedi:

‘‘Bundan 6 yıl önceki Ankara ziyaretimde ilişkilerimizin her alanda geliştirilmesi için Cumhurbaşkanı Demirel ile mutabık kaldığımızda, bugün burada yaşadığımız olay bizim için yalnızca bir rüyaydı. Bugün bu rüya gerçekleşiyor. Önümüzdeki günlerde başka rüyalarımız gerçekleşecek.’’

Cumhurbaşkanları daha sonra alkışlar arasında kurdeleyi keserken, ‘‘Mukaddes Kalkavan’’ gemisinden yükselip bütün limana yayılan vapur düdüğünün sesi Weizman'ın düşünün hayata geçtiğini duyuruyordu.

Demirel'in İsrail programının dünkü bölümü, Türkiye-İsrail ilişkilerinde son dönemde yaşanan patlamanın bunun gibi somut örneklerine ayrılmıştı.

Demirel, örneğin, limandaki törenden sonra Ceylan İnşaat tarafından Kudüs yakınlarında inşa edilen Ben Gurion Havaalanı terminal binasını ziyaret etti.

Bunu, askeri alandaki ilişkilerin en önemli projesi olan F-4 savaş uçaklarının modernizasyonunu gerçekleştiren İsrail Aeronotik Endüstrisi tesislerinin ziyaret edilmesi izledi.

* * *

Bütün bu örnekler, Türk-İsrail ilişkilerinde son yıllarda ortaya çıkan büyük canlanma ve çeşitlenmenin somut göstergeleri.

Ticaret rakamları da ilişkilerdeki bu yönelişi çarpıcı bir şekilde teyit ediyor. Bundan beş yıl önce toplam 100 milyon dolar olan karşılıklı ticaret hacmi 1998 yılı sonu itibariyle Türkiye'nin lehine 800 milyon dolara çıkmış durumda. Kısa döneme ilişkin olarak hedeflenen rakam ise 2 milyar dolar.

Bu rakamlara silah alım-satımları dahil değil. F-4 modernizasyonunun 630 milyon dolar ve Popeye füzelerinin de 250 milyon dolarlık maliyetleri iki ülke arasındaki alışverişin büyüklüğünü gösteriyor.

Başlangıç aşamasında imzalanan askeri anlaşmalarla daha çok stratejik boyutuyla ön plana çıkan Türk-İsrail yakınlaşması, bugün askeri boyut dışında da her alanda çeşitlenerek zenginleşiyor.

Bu yönelişin 2000'li yılların başında Türk dış politikasında artan bir ivmeyle daha da güçleneceğini tahmin etmek güç değil.

Avrupa cephesinde her seferinde hayal kırıklığına uğrayan, ayrıca ekonomik alanda Arap dünyasında elde edebileceklerinin sınırına gelen Türkiye, önümüzdeki dönemde kalıcı olacak hayati bir ortaklığın temellerini atıyor.

Ve bu, romantizmden çok gerçekçiliğin ağır bastığı bir ortaklık...



X