Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Satürn’ün sıcak bir başlığı var

    Hürriyet Haber
    18 Şubat 2005 - 00:00Son Güncelleme : 18 Şubat 2005 - 00:01

    Kızılötesi alanda yapılan gözlemler sırasında gezegenin sıcak bir başlık taşıdığı anlaşıldı. Isınmış atmosfer tabakaları tam güney kutbunun üzerinde asılı duruyor! Bu sıcak başlığından Güneş ışınları sorumlu.Bir gezegenin kutbu üzerindeki atmosfer tabakaları etrafındaki çevriler olması, sıradışı olaylar sayılmaz. Aynı durum dünyamız için de geçerli olabilirdi, ama gezegenimizin kutup bölgeleri ve stratosferdeki hava çevrileri, etraftaki ortamdan çok daha soğuktur. Jetstreams olarak bilinen hava çevrileri, Güney ve Kuzey kutuplarındaki üst atmosferi soğuk havayla karıştırırlar. Aynı şey Jüpiter ve Mars için de geçerli olmasına rağmen Satürn’de durum farklı. Güney kutbunun 30 enlem derecesindeki üst atmosfer sıcaklığı, astronomların son olarak Hawaii’deki Keck teleskopuyla saptadıkları gibi önemli ölçüde artmakta. Bundan sıcak bir hava çevrisi sorumlu. Kutbun hemen üzerindeki merkezde, sıcaklık yeniden önemli ölçüde yükseliyor. Fakat bu sıcaklık artışları bizim ölçülerimize göre sıcak ortamlarda gerçekleşmiyor. Çevrinin başlangıcıyla sıcaklık Ğ127’den Ğ123’e yükselmekte. Kutuptaki sıcaklık bir derece yüksek. Troposferin alt tabakalarında da bu kadar belirgin olmamakla birlikte sıcaklık düşüşü söz konusu. Güneş ışınları sorumluDünyamızda bu sıcaklık başlığıyla karşılaştırılabilecek bir oluşum yok, diyor Jet Propulsion Laboratuarı’ndan Glenn Orton. Satürn’ü enfraruj alanda gözlemleyen bilim adamları özellikle de metan ve hidrojendeki sıcaklık ışınlarını dikkate almışlar. Orton ve ekibi, Science dergisinde bu fenomenden güneş ışınlarının sorumlu olduğunu anlatıyor. Satürn’ün güney kutbunda 15 yıldır yaz devam ediyor ve kutup bu kadar süredir güneş ışınlarının etkisi altında. Üst atmosferdeki parçacıklar bu sayede sıcaklığı yükseltecek kadar ısınıyorlar. Bugüne kadar Güneş’in Satürn üzerindeki havayı etkileyebileceği sanılmıyordu, sonuçta gezegen 1,4 milyar kilometrelik mesafe ile Güneşten (dünyaya kıyasla) dokuz misli uzakta bulunmakta. Kameralar güneş kutbunaÇevrinin sağlamlığı da en az o kadar ilginç. ‘Verilerimizde iki yıldan bu yana bu konuyla ilgili işaretler görüyoruz. Oysa dünyadaki Jetstream çevrilerinin akım motifleri daha değişkendir. Orton, bu bilgilerden sonra Satürn’ün kuzey kutbunu da merak etmeye başladı. Kuzey kutbunun anormal derecede soğuk olup olmadığını ve buradaki soğuk bir kutup çevrisinin varlığını dünyadan öğrenmek mümkün olmadığı için, Nasa bilim adamları şimdi ‘Cassini’ uydusunu kuzey kutba doğru yönlendirmeye çalışıyorlar. Cassini’nin enstrümanları ortak bir pozisyona gelerek gözlem yapacaklar diyor Orton. Güney kutbundan da geçmesi beklenen Casinni’den Mart ayında yeni kutup verileri gelecek.
    Etiketler:

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı