Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul

Yeni çıkan, mis kokan, temiz yüzlü, yabancı bir yemek ve kültür dergisi, imaj problemi yaşayan İstanbul’u uluslararası arenada yeniden parlatabilir mi? Üstelik, ‘trend’ başlığıyla değil, karmaşık ruhundaki tüm o güzellikleri kutlarcasına göstererek... Ben Marvis ve dergisi ‘Fare’ ile tanışın.

Ali Tufan KOÇ akoc@hurriyet.com.tr
09.06.2017 - 13:54

"İstanbul’dan saklanmayın, kaçmayın, dönmeyin...” Birçok yabancı prestijli yayın gibi, 2000 başlarında İstanbul’un genç, havalı, dinamik ve eklektik ruhuna, mekânlarına, insanlarına methiyeler düzen seyahat dergisi Condé Nast Traveller’ın, 4-5 ay önce İstanbul ile ilgili yayımladığı son yazısının başlığı buydu.

Bir dönem yabancı yayınların biricik gözbebeği, eşsiz ‘kültürel erime noktası’ İstanbul ve o ‘cool’ restoranları, yerini endişe dolu makalelere bıraktı, Batı’nın ‘İstanbul ve yemekleri’ sevdası, son yıllarda hızla eridi. Bir yandan yeni yüzler, tatlar çıkarmakta zorlanan kentin gastronomi sahnesi, ‘Reina katliamı’ sonrası son yumruğu yedi, iyice içine kapandı, standartları düşürdü, mahallesine çekildi. Dönemin parlayan yıldızları, Changa, Buz ve benzerleri tarih oldu, ayakta kalanlarsa kabuk değiştirdi. Hâlâ yazılıp çizilen, listelere girebilen tek bir restoranımız var: Mikla.

Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul
Limitli sayıda basılan, yılda iki kez yayımlanacak ‘Fare’ dergisinin tamamı İstanbul konularından oluşan ilk sayısı, yıl boyunca dünyanın dört bir yanında satışta olacak.

Böyle bir dönemde, sürpriz bir şekilde İstanbul kapaklı, temalı yeni bir yabancı dergi düşüyor uluslararası raflara. Adı, ‘Fare’ (yapmak). Yaratıcısı, aslen tarihçi ve araştırmacı, Ortadoğu tarihi uzmanı, ‘Noma’ mezunu Ben Mervis. Stajyer olarak kapısından içeri girdiği dünyaca ünlü restoran Noma’da, kısa sürede ‘patron’ René Redzepi’nin ‘sağ kolu’na dönüşüyor, tarih bilgisi ve araştırmacı kişiliğiyle ekibe farklı bir aroma katıyor: “Noma günlerim restoranda ya da mutfakta değil, Rene ile beraber, bizzat sahada, sürekli araştırma halinde geçti” diyor, sorularımı mail üzerinden yanıtlayan Ben. Noma, defalarca ‘dünyanın en iyi restoranı’ seçilmesini biraz da farklı işleyen sistemine ve bambaşka konularda uzmanları ekibin bir parçası haline getirmesine borçlu. Ekipte antropolog da var, bilim insanı da...

Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul
Galata Köprüsü’ndeki balıkçılar derginin sayfalarına böyle yansıdı.

Ben’in, İstanbul ile tanışması da Redzepi ile birlikte yaptığı saha araştırmalarından birine borçlu: “CNN için çektiği program için gelmiştik İstanbul’a. Baklavanın izinden gidiyor, tarihini araştırıyorduk. İlk gün, bende şok etkisi yarattı. Bir şehir hem nasıl bu kadar tanıdık ve sıcak olabilir diye düşündüm.” Tamamı İstanbul konularından oluşan derginin ilk sayısında tanıdık yüzler, kalemler çok. (Serra Yılmaz ve Osmanlı’da Harem mutfağı, Kaya Genç ve İstanbul’un hüzünlü yüzü gibi...) Kapağındaysa tepesinde tepsisi, ağzında sigarasıyla Galata Köprüsü üstünde volta atan bir simitçi fotoğrafı var. “Kapağa karar vermek, derginin adını bulmaktan daha zordu. Yemeği ve kültürü yansıtan, çok da turistik gözükmeyen ve sadece İstanbul’da görebileceğiniz bir an arayışındaydım.” Simit. Vapur. Köprü. Martı. Mis gibi İstanbul.

Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul
Balat Sahil Restoranı

Zamansız öyküler

‘Fare’deki İstanbul konuları, hikâyeleri zamansız; dergi, ‘trend’ gözüken ya da havalı durmaya çalışan bir İstanbul’u değil, tüm o karmaşıklığı ve kaotikliğininiçinde barındırdığı kendine has güzelliklerini gösterme çabasında. Üstelik bunu kartpostal karelerle, beylik laflarla değil, görünenin altını kazıyarak, gerçekten de derine inerek yapıyor. Misal: Kapalıçarşı’daki çayevi. Her gün, küçücük bir odada binlerce kişiye ‘tavşan kanı’ çıkaran çaycı, kentin gizli kahramanları olarak gösteriliyor. Ben’e göre bir tür mucizeler şehri burası. Kentin, duygusal bir dönemden geçtiğinin çok farkında. Tüm yaşananlara rağmen hâlâ o kendine haz güzelliğini taşıyabilmesini hayranlık verici buluyor, giriş yazısında “İşte, bu yüzden, ‘dünyanın en harika şehirlerinden’ biri” diyor. Herkesi İstanbul’un kendine has noktalarını, yüzlerini, lezzetlerini keşfe çağırıyor, küçük bir hatırlatma yaparak: “Geçmişinde çok daha büyük problemleri aşmış bir şehir burası. Tarihi ve mucizevi!”

Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul
Mikla’da lakerdanın yeni yorumu...

Sana bu kez bir yabancının gözünden baktım aziz İstanbul
Kapalıçarşı’dan bir çayevi...

Yayınlanma Tarihi : 09.06.2017 - 13:54


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün