‘Salıpazarı cinayeti’

Hürriyet Haber
25.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

METİN Erksan, Galataport tartışmalarına Cumhuriyet Gazetesi’nde 15.3.1998 tarihinde, yani yedi yıl önce kaleme aldığı bir yazıyla katılıyor.1948’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi sanat tarihi bölümünü bitiren ve üniversite öğrenimi sırasında hocalarının dünyanın en büyük ve en ünlü Alman, Fransız, İngiliz sanat tarihi bilimcileri ve arkeologları olduğunu söyleyen Metin Erksan, bu süreçte Halide Edip Adıvar’ın İngiliz Dili ve Edebiyatı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘Yeni Türk Edebiyatı’, Hilmi Ziya Ülken’ın ‘Felsefe/Toplumbilim’, Zeki Velidi Togan’ın ‘Türk Tarihi’, Mükremin Halil Yınanç’ın ‘Ortazaman Türk Tarihi’ gibi derslerini de izlemiş. Çeşitli gazete ve dergilerde ‘film eleştirileri’ ve ‘sinema/kültür’ yazıları yazmış.Bunu hálá da sürdürüyor.1952’de Aşık Veysel’in Hayatı adlı ilk konulu filmini çekmiş.Hüseyin Cahit Yalçın’dan Ahmet Emin Yalman’a, Sedat Simavi’den Ali Naci Karacan gibi birçok gazete sahibi ve yazarının rahle-i tedrisinde açık öğrenim yaptığını söyleyen Metin Erksan, Salıpazarı’nı şöyle tanımlıyor:İSTANBUL’UN UFUK ÇİZGİSİ‘İstanbul’a Salıpazarı’ndan bakılır. İstanbul, Salıpazarı’ndan bakılarak seyredilir. İstanbul, Salıpazarı’ndan bakılarak görülür.Minarelerin ve kurşun kubbelerin oluşturduğu İstanbul görünümü, Salıpazarı deniz kıyısından İstanbul’a baktığınız an tüm anlamıyla karşınızdadır.İstanbul, Salıpazarı’ndan başka hiçbir yerden görünmez. İstanbul’a Salıpazarı’ndan bakarsanız; Roma, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde oluşan tarihsel yarımadanın ufuk çizgisinde şu görüntüler vardır:Topkapı Sarayı, sarayın eklerinden olan Sivri Kule, Aya İrini, dört minareli Ayasofya, altı minareli Sultanahmet Camii, Çemberlitaş, tek minareli Çemberlitaş Camii, iki minareli Nuruosmaniye Camii, iki minareli Beyazıt Camii, Beyazıt Yangın Kulesi, dört minareli Süleymaniye Camii...Salıpazarı’ndan İstanbul’a bakıldığında İstanbul’un ufuk çizgisinde minareler ve kurşun kubbeler vardır. Minareler ve kurşun kubbeler şehri İstanbul, Salıpazarı’ndan görünür. İşte bu görüntü İstanbul’dur. Bu görüntü İstanbul’un hiçbir yerinden görülmez. Bu görüntü ancak Salıpazarı’ndan görünür.1950’li yılların başında İstanbul’da Salıpazarı’nda bir cinayet işlenmiş, dönemin siyasal yetkesi ve siyasal yetkenin dalkavuğu şehir plancıları, bir toplukırım faciası yaparak Salıpazarı’nı öldürmüşlerdir.İstanbul’un en güzel yeri olan Tophane’den Fındıklı’ya kadar uzanan, Salıpazarı sahil şeridine, devasa çirkin beton yığınlarından oluşan gümrük depo ve antredepoları yapılarak bu cinayet gerçekleştirilmiştir. Türkiye’de ve dünyada bu cinayetin eşi benzeri yoktur.‘Salıpazarı cinayeti’, dünya uygarlık tarihinin en büyük katliamıdır.’Tüm siyasi partilerin bu cinayetin lekesini algılayıp silemediklerini anlatan Erksan, (o yıllarda) buranın insanların yararlanması olanaksız yabancı (acayip) ‘lüks’ bir yerleşim alanına dönüştürülmemesini isterken, bu işleri teşvik edenleri, ‘tanrısal ve kutsal Babil ve Asur kralları Hammurabi ve Nabukadnezar yönetimlerine taş çıkartacak akıl, bilim, kültür, uygarlık dışı zorba yönetimlerle ‘erk’lerini (iktidarlarını) sürdürmekle’ eleştiriyor.Erksan yazısını özetle şöyle bitiriyor:‘Tophane’den Fındıklı’ya kadar uzanan Salıpazarı sahil şeridine alanlar ve parklar yapmak, yaşamsal bir zorunluluktur. Bu alanlara ve parklara konacak heykeller, anıtlar çağdaş Türk uygarlığının göstergesi olacaktır. Örneğin, bu alanlardan birine konacak görkemli (monumental) anıt/yazıtlardan biri Atatürk’ün şu sözü olmalıdır:‘Geldikleri gibi giderler.’ Atatürk bu sözü, savaş alanından İstanbul’a geldiği 13 Kasım 1918 günü, Haydarpaşa’dan Sirkeci’ye gitmek için bindiği geminin güvertesinde söylemiştir. Atatürk’e bu sözü söylettiren görüntü şudur: İstanbul Limanı’nda ve Dolmabahçe önünde demirlemek için Sarayburnu önünden ağır ağır geçen 65 İngiliz, Fransız, İtalyan, Yunan ve diğer bağlaşık (müttefik) devletlerin savaş gemileri... Türkiye Cumhuriyeti’ni kuracak olan aklın, düşüncenin, bilginin, cesaretin, istencin (iradenin), önderliğin, ulusal bilincin, tarih bilincinin sesidir bu.80 yıl önce söylenmiş bu büyük söz, bugüne değin taşa kazılmış bir anıt-yazıt olarak İstanbul’un hiçbir yerine konmadı. Örneğin; eski Haydarpaşa mendireği üstüne bu devasa anıt/yazıt konulabilirdi.Roma İmparatoru Sezar’ın kazandığı bir savaş sonrası söylediği ünlü ‘Geldim, gördüm, yendim’ (Veni, vidi, vici) sözünü tarih okuyan çok kişi hatırlar da, Atatürk’ün bu sözünü kaç kişi bilir?‘Karaaydın’lara soruyorum:İstanbul’un orta yeri Salıpazarı sahil şeridinde işlenmiş bir cinayetin cesetleri görünümünde duran gümrük depo ve antredepolarını yok etmeden, bu gümrük depo ve antredepolarını işlevi değişik yeni bir yerleşim yeri olarak kullanmak, ikinci bir ‘Salıpazarı Cinayeti’ işlemektir.’Konstantin, İzmir’e neden geldiATATÜRK’ün yaşamına ilişkin şöyle bir söylenti (efsane) vardır:Atatürk 10 Eylül 1922 günü İzmir’de deniz kıyısında bulunan Kramer Otel/Lokantası’na gider. Rum garson, korkulu bir şaşkınlık içinde kim olduğunu bilmediği bu Türk paşasının yemek ve içki isteklerini büyük bir saygıyla yerine getirir.Atatürk garsona sorar: ‘Yunanistan Kralı Konstantin 12 Haziran 1921’de İzmir’e geldi. Fakat buraya gelip bu denize karşı bir bardak içki içti mi?’Rum garsonun şaşkınlık içindeki ‘Hayır pas(ş)am’ cevabı üzerine, Atatürk’ün saptaması şu olur:‘O halde, Kral Konstantin İzmir’e neden geldi?’ Peki, bizim devletliler Salıpazarı sahiline gelip buradan İstanbul’a baktılar mı?

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün