Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Sağlık

Gündüz TEZMEN

Mitral kapak prolapsusu

Yeni teknolojilerin kullanıma girmesiyle, bazı teşhislerin daha sık konulması gibi bir sonuç yaratmaktadır. Bu teşhislerin sık konulması, bu hastalıkların daha sık görülmesinden değil, eski teknolojiler nedeniyle tam olarak ortaya konulamayan tablonun açık olarak teşhis edilmesindendir.

Mitral kapak prolapsusu da böyle bir hastalık. Ekokardiyografi denilen, kalbin ultrason yöntemiyle tetkik edilmesini sağlayan cihazın yaygın olarak kullanılmasıyla, bu teşhis ile de sık karşılaşılır oldu. Kısaca MVP olarak anılan bu tablo çoğu kişinin kafasını karıştırıyor. Arasıra gelen çarpıntı gibi çok arahatsız etmeyen bir şikayet nedeniyle tetkik yapılıyor, kalp kapağında bir bozukluk olduğu söyleniyor ama herhangi bir tedavi de önerilmiyor. Konunun ayrıntısını bilemeyen bir kişinin böyle bir durumda kafasının karışması da çok doğal. Aslında olay çok karışık değil. Bunu anlayabilmek için kalbin yapısı ve çalışması hakkındaki birkaç bilgiyi hatırlamakta yarar var.

Dört kapak var

Vücutta kullanılarak kirlenen kan, kalbin sağ kulakçığına ulaşır. Buradan sağ karıncığa ve sağ karıncığın kasılmasıyla akciğerlere ulaşır. Burada oksijenlenerek temizlenen kan, kalbin sol kulakçığına ulaşır. Buradan sol karıncığa geçer. Kalbin kasılmasıyla, sol kulakçık ve karıncık arasındaki kapak, kanın geriye kaçmasını önlemek için kapanır ve kasılan sol karıncık, içindeki kanı tüm vücuda dağılmak üzere ana atardamar olan aorta gönderir. Kanın böyle bir akım gösterebilmesi için kalp bölmeleri arasında ve ana damarların başlangıçlarında toplam dört kapak bulunur. Ben, karışıklığa yol açmamak için bunlardan sadece, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasındaki kapaktan, yani mitral kapaktan bahsettim.

Mitral kapak, iki yaprakçıktan oluşur. Karıncığın kasılmasıyla iki yaprakçık, resimde de görüldüğü gibi bu açıklığı tümden kapatacak şekilde, bir araya gelerek kapanır ve kanın sol kulakçığa geri kaçması önlenir.

Sızıntıya dikkat

Tıp dilinde mitral kapak prolapsusu denilen tabloda, kapağı oluşturan yaprakçıklardan biri ya da ikisi birden, karıncığın kasılması anında, kulakcık içine doğru kamburlaşır. Eğer bu durum fazla olursa kapağın sızıntı yapmasına da neden olabilir.

Prolapsus bulunması herhangi bir soruna yol açmaz. Eğer kapakta sızıntı oluyorsa ve bu ileri boyutta değilse, yine herhangi bir tedavi gereği yoktur. Kapaktaki sızıntının ileri boyutta olması halinde, kanın önemli bir kısmı kulakçığa geri kaçacağı için, kalbin işlevini olumsuz yönde etkileyecektir. Böyle durumda, bir ameliyatla kapağın onarılması gerekebilir. Mitral kapak prolapsusu (MVP) teşhis edilmiş olanların, belirli aralıklarla ekokardiyografi yaptırarak prolapsusun derecesini ve kapağın kaçak yapıp yapmadığını kontrol ettirmeleri uygundur. Ayrıca prolapsusun ileri dereceli olduğu hallerde kapaklar, mikrop yerleşerek buranın iltihaplanması açısından dirençsiz bir hale gelir. Risk fazla olmasa bile, diş çekimi, küçük de olsa cerrahi girişimler ve teşhis amaçlı da olsa kanlı girişimler öncesinde antibiyotik kullanarak korunmakta yarar var.

X