Risk yönetimi

Hürriyet Haber
10.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

‘YÜKSEK faiz-düşük kur’ politikasının ne kadar zararlı olduğunu anlatmaktan dilimde tüy bitti.Önceleri benim neden bahsettiğim anlaşılmadı bile. Hatta, ne güzel işte, halkımız hem yüksek faiz geliri elde ediyor, hem ithal mallarını ucuza alabiliyor, enflasyon düşüyor, üstelik sık sık ucuz dış gezilere çıkılıyor; kim, buna niye karşı çıkıyor ki diye düşünenler oldu. Derken, ‘faiz ve döviz fiyatları piyasada oluşmaktadır, yüksek, alçak diye nitelendirmek saçmadır, iktisat bilmemektir’ diye adam azarlayan mollalar seslerini yükseltti. Yılmadım; bu politikanın, hükümetin popülist harcama yapmadığı bir dönemde bile kamu borçlarını hızla yükselttiğini yazdım. Cari açık yaratarak devalüasyon riski oluşturduğunu ekledim. Bunu hesaplarla ortaya koydum. Yavaş yavaş, yüksek faiz-düşük kurun sakıncaları kabul edildi. Sonra şöyle bir mazeret bulundu. 15-20 yıldır faizler yüksek, kur düşük seyretmiş olabilir; ama böyle politika yoktur. Son söylem şöyle: Bütçe açıkları sıfırlanmak üzeredir; cari açık da risk değildir. Kısaca, başta IMF’nin ağır sıklet iktisatçılarının sözünü ettiği ‘ekonominiz hálá kırılgan’ uyarısı boştur. Türkiye’de enflasyonun artması dışında, ne finansal kırılganlık, ne büyümede duraklama, ne de faiz dışı fazlanın siyaseten sürdürülememesi gibi bir risk yoktur. * * *Risk yönetiminin ilk adımı, o riskin varlığını kabul etmektir. Tedbir alma sorumluluğu taşıyanlar, bazı riskleri algılamıyorsa, o riskleri yönetmek mümkün değildir. Gelinen nokta işte tam budur. Yetkililere ve onları destekleyen geniş bir iktisatçı grubunun vwehmine göre, bugün ekonomide risklerin varlığından bahsetmek sadece bir vehimdir. Ne yazık ki, Türkiye içinde kendi kendimizi inandırdığımız bu ‘risk yoktur’ tezine, reyting şirketlerinin uzmanlarını bir türlü inandıramadık. Bu sebeple Türkiye kağıtları hálá ‘spekülatif’ olarak sınıflandırılmakta, bir türlü hakkı (?) olan ‘investment grade’e láyık görülmemektedir. Bu yüzden de Türkiye Hazinesi borçlanırken gereksiz bir risk primi ödemektedir. Yalnız burada ilginç bir gelişme var. Başka ülkelerin kağıtlarına yatırım yapanlar, iki riski hesaba katar. Bunlardan birincisi ‘devalüasyon’, ikincisi ise ‘default’ (yani borçlunun ödemede acze düşmesi) riskleridir. Memnuniyetle gözlemliyoruz ki; gerek yurtiçi gerek yurtdışı yatırımcılar, Türkiye’nin ‘default’ riskini çok küçük görmektedir. Hatta, bu sayede Türkiye Hazinesi’nin ihraç ettiği ‘dövize nátık’ tahviller, hem uzun vadeli olabilmekte hem de risk primleri % 2’in altına düşmüş bulunmaktadır. Buna mukabil, TL’li borçlanma tahvillerinin faizi, nominal % 10, reel % 4 gibi çok yüksek devalüasyon riski primi içermektedir. Üstelik vadeleri de yeteri kadar uzun değildir. Bundan çıkan sonuç şudur. Türkiye, krizden bu uyguladığı ‘maliye politikası’yla derecelendirme uzmanlarına epey güven vermiştir. Ancak aynı uzmanlar ‘para politikasına’ o kadar güvenmemektedir. Son Söz: Algılanmayan risk için tedbir alınmaz.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün