"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

Rafineri dahil 10 milyar dolar yatıracak cirosu 20 milyar dolara çıkacak

SOCAR&Turcas Grup Şirketleri CEO’su Kenan Yavuz, Yatırım Ajansı Başkanı İlker Aycı’nın BMW Türkiye’ye yatırım yapsın diye nasıl çaba harcadığının öyküsünü aktardığım yazımı anımsattı:

- Yazınızı okuyunca İlker Bey’i aradım.
- Neden? Ne dediniz?
- “BMW gibi umutsuz vakalarla uğraşacağınıza bizim gibi dev yatırıma hazır olanlarla ilgilenin” dedim.
- Ne yanıt aldınız?
- Her türlü yardıma hazır olduğunu söyledi.
- Sorun nedir?
- Petkim kompleksinin de içinde olduğu Aliağa’daki arsamıza 5 milyar dolarlık rafineri yatırımı yapmak için 3.5 yıldır uğraşıyoruz.
- İzinler o kadar uzun mu sürdü?
- Hem de nasıl. Aliağa’daki yatırım için tabiri caizse neredeyse bir Çemişgezek Belediyesi’nden izin almadığımız kaldı.
Yavuz, Başbakan Tayyip Erdoğan’ın 9 yıldır bürokratik oligarşiden yakındığını anımsattı:
- Ben de bürokraside görev yaptım. Bürokratların çoğuyla yakın tanışırım. Ona rağmen 3.5 yıldır uğraşıyorum. İşleri mevzuat bu hale getiriyor.
- Artık sonunda rafinerinin temelini atacak noktaya geldiniz.
- Evet, başta sayın Başbakanımız olmak üzere, hükümetin çok desteği oldu. Sayın Başbakanımızın bizzat talimatları olmasa temel aşamasına gelemezdik.
- Temel ne zaman atılıyor?
- 25 Ekim’de temeli atıyoruz.
- Törene Başbakan da katılacak mı?
- Evet... Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev de törene katılacak.
- Başbakan temel atma törenlerine pek katılmaz ama bu 5 milyar dolarlık bir yatırım olduğu için mi geliyor?
- Aynı gün açılışımız da var. Petkim’de en son açılışı 4 Şubat 2007’de yapmışız. O günden sonra 270 milyon dolarlık yatırım yapmışız. Onunla ilgili sembolik bir açılışımız olacak.
- Rafinerinin ne zaman devreye girmesi söz konusu olacak?
- Hedefimiz 2015 yılı sonuna kadar devreye almak. O zamana kadar yapacağımız başka yatırımlar da olacak. Toplam yatırım 6 milyar doları bulacak.
Hükümetin 2023 hedeflerini anımsattı:
- Sayın Başbakanımıza 2023 planımızı da o gün anlatacağız.
- Nedir planınız?
- 2023’e kadar yapacağımız yatırımların toplamı 10 milyar doları bulacak. Ciromuz 20 milyar dolara, ihracatımız da 5 milyar dolara ulaşacak.
Yapacakları yatırımın hiç de kolay olmadığına dikkat çekti:
- Türkiye gibi açık ekonomilerde bu boyutta yatırıma soyunmak kolay değildir. Bizden başkası da pek yapamaz. Çünkü bizde petrolden itibaren zincirin tüm halkaları var.
- 10 milyar dolar yatırım, 20 milyar dolar ciro... Bu rakamlar grubunuzu dünyada da önemli bir noktaya taşır değil mi? Nitekim Koç Holding, Tüpraş’ı aldıktan sonra dünya liginde epey basamak tırmanmıştı.
- İşin içine petrol girince rakamlar büyüyor.
Rafineri yapımı sırasında yaratılacak istihdama değindi:
- 8-10 bin kişi rafineri inşaatı ve montajında görev alacak. Sonra kalıcı istihdam 1000 kişi olacak.
Socar&Turcas, adından da anlaşılacağı gibi Azerilerle Erdal Aksoy’a ait Turcas’ın ortaklığından oluşuyor...
İki taraf da Petkim’i özelleştirme kapsamında alırken verdikleri büyük yatırım için temel atma aşamasına gelmelerinden dolayı memnun görünüyor.

1 milyar dolara petrokoktan 300 MV elektrik üreteceğiz

KENAN Yavuz, rafinerideki üretim aşamasında atık olarak petrokok ortaya çıktığına vurgu yaptı:
- Bizim o petrokoku tonu 60 dolara çimento fabrikalarına yakıt olarak satmamız söz konusu olabilir ama 1 milyar doları aşkın yatırım yapıp elektrik üreteceğiz.
- Ne kadar elektrik elde edilecek?
- 300 megavat. Tonu 60 dolarlık atığımız bize ton başına 300 dolarlık katkı yapmış olacak.
- Sizin bir de rüzgar enerjisi yatırımınız olacaktı...
- Rüzgar santralımız da 25 megavatlık olacak.

Haydar Aliyev Anadolu Meslek Lisesi bize eleman yetiştirecek

KENAN Yavuz, rafineride çalışacak teknik eleman sıkıntısının söz konusu olduğunu belirtti:
- Aliağa’da Haydar Aliyev Anadolu Meslek Lisesi yapıyoruz. Öğrenciler stajlarını doğrudan bizim tesislerde yapacak. Okulları bitince de onları işe alacağız.
Hemen ekledi:
- Yani okulumuz bir anlamda istihdam garantili olacak.

Tüpraş’la rekabet piyasaya yarayacak

KENAN Yavuz’a sordum:
- Azeri ortaklardan dolayı sizin petrol avantajınız olacak. Bu durumda sizin üreteceğiniz motorin, jet yakıtı Tüpraş’tan daha ucuza piyasaya verilebilir mi?
- Rekabet edeceğimiz kesin. Tüpraş’la rekabet etmemiz piyasaya yarayacak. Rekabet her zaman iyidir.

Biz cari açıkta 2 milyar dolarlık azalma sağlarız

SOCAR&Turcas CEO’su Kenan Yavuz, 2015’e kadar yapacakları 6 milyar dolarlık yatırımın ardından rafineri devreye girdiğinde bazı ürünlerde yerlileştirmeye ciddi katkıları olacağını vurguladı:
- Bizim rafineride benzin üretimi olmayacak.
- Neden?
- Türkiye’nin şu anda benzin fazlası var.
- Ne üreteceksiniz?
- Motorin, jet yakıtı, LPG ve nafta üreteceğiz. Türkiye’nin şu anda 8 milyon ton motorin açığı var. Biz üretime geçtiğimizde bile kapanamayacak. Naftayı tümüyle Petkim’in ihtiyacı için üreteceğiz. İthalatını durduracağız.
Bu noktada verdiği mesaj bana ilginç geldi:
- Naftayı ithal etmemizin yılda 60 milyon dolar ekstra maliyeti oluyor ama Tüpraş kalitesinde naftayı dünyada hiçbir yerde bulamıyoruz.
- Tüpraş vermiyor mu?
- Tüpraş özelleştirme öncesinde benzinle ilgili yatırımını tamamlamıştı. İhtiyaca göre naftada kalmayıp üretim sürecine devam ediyor ve akaryakıta dönüşüyor.
- Nafta ithalatına yıllık ödediğiniz döviz ne kadar?
- 1.2 - 1.4 milyar dolar düzeyinde.
- Cari açıkta bu kadar azalma sağlayacaksınız o zaman?
- Rafinerimiz devreye girdiğinde cari açığa yansıyacak azalma 2 milyar doları bulacak.
Cari açıkta 2 milyar dolarlık azalma için Türkiye, Aliağa’da yükselecek Star Rafinerisi’nin bitmesini gözleyecek.

Tamamı içerde satılacak olsa bile ihracat yaparız

KENAN Yavuz’a rafinerinin ihracata katkısını da sordum:
- Petkim’in şu anda 700 milyon dolar yıllık ihracatı var. Rafineriden ihracata yönlendire-ceğimiz ürün olacak.
Ekleme
yapma gereği duydu:
- Üretimimizin tamamının içerde tüketilmesi
söz konusu
olsa bile bir kısmını ihracata ayırırız.
- Neden?
- Sadece iç pazara bağlı kalma gün gelir boğucu etki yapar. Kendimizi garantiye almamızda yarar var.

X