Spor Haberleri

« Hürriyet.com.tr
MENÜ

QD teknolojisiyle ekranlarda mükemmel görüntü

Kuantum noktalarıyla üretilen ekranlar, daha inceler ve üzerlerine yansıyan güneş ışığı bile görüntüyü etkilemiyor. Üstelik halihazırdaki ekranlara göre çok daha az elektrik harcıyorlar. Araştırmacı Seth Coe-Sullivan, iki bağlantı pensini, bir cep telefonunun ekranı büyüklüğündeki saydam bir tabakaya iliştirip bir şalteri çalıştırıyor.

Hürriyet Haber
SON GÜNCELLEME
Ve gümüş renginde parlayan bir dikdörtgenin ortasında donuk kırmızı bir renklenme görülüyor. Bu etkinin daha iyi ortaya çıkması için ışığı bile kapatmaya gerek yok.

Massachusetts’deki QD Vision kuruluşunun teknik yönetmeni Coe Sullivan, bir düğmeyi çevirdiğinde tabakanın aydınlık bir şekilde parladığı görülmekte.

QD Vision’un ilk ekranı olan bu 32 x 64 piksel çözünürlüklü monokromatik ürünle Coe-Sullivan, ilk önce cep telefonlarına yeni nesil ekranlar daha sonra ise televizyon ekranları üretmek istiyor.

Güneş ışığında bile netlik

Yeni ekranlar gerçekten daha avantajlı. Birincisi daha inceler ve üzerlerine güneş ışığı yansıdığı zaman bile görüntü mükemmel kalıyor. Ama en önemlisi halihazırdaki dizüstü ekranlara kıyasla çok daha az elektrik yakıyorlar.

Ayrıca görülebilir renk tayfının çok daha geniş bir alanını kapadıkları için, çok daha kontrastlı görüntüler /images/100/0x0/55ea62d1f018fbb8f87c8e2boluşturuyorlar. Öyle ki halihazırdaki ekranlar bunların yanında donuk ve puslu kalır.

Yeni ekranların başlıca özellikleri kuantum noktaları (quantum dots) olarak adlandırılan minik yarıiletken kristaller.

Bu nano partiküller, büyüklüklerine göre farklı renklerde ışık yansıtıyorlar.

Böylece mesela altı nanometre çapındaki bir partikül kırmızı, iki nanometre çapındaki ise mavi renkte yansımakta.

Derinlemesine farklı renkler

Ekranlardan yansıyan milyonlarca rengin tonu topu üç renkli bir paletten oluşuyor. Her piksel, kırmızı, yeşil ve mavi alt piksellerden meydana gelmekte. Alt piksellerin yoğunluğu değiştiğinde ana pikselin rengi de değişmekte.

Sıvı kristal (LCD) ve organik ışık diyotlu (OLED) ekranlardaki renkler o kadar temiz değildir. Yani örneğin kırmızı pikseller önemli ölçüde kırımızı ışıktan oluşsalar da diğer renklerin izlerini de taşırlar. Oysa kuantum noktalı ekranlarda kırmızı alt piksel gerçekten de sadece kırmızı ışıkta parlar.

Coe-Sullivan’ın açıklamasına göre kuantum noktaları, katot ışın tüplerinden %30 daha geniş bir renk cetveli imkanı sunmakta. Böylece yeşilin, mavinin ve diğer renklerin derinliğini değiştirebiliyoruz, diyor uzman.

Yeni gelişme sayesinde gerçekten de LCD, OLED veya katot ışın tüplü ekranlarda gördüklerimizden çok daha farklı renkler çıkıyor ortaya. Kuantum nokta- ışık diyot (QD-OLED) ekranlarının en olumlu yanı sıvı kristal ekranlara göre çok daha az elektrik yakıyor olmaları.

Enerji kaybı yok

LCD ekranlarında her piksel bir arka plan ışığıyla yansıtılmakta. Koyu piksel elde etmek için ışık, noktalı olarak bloke edilmekte bu da enerji ziyan etmekle eş anlama geliyor.

Oysa kuantum noktaları ışığı filtre etmek yerine istenilen noktaları kendileri yansıtıyorlar. Siyah olması gereken noktacıklara, ışık göndermiyorlar. Bu sayede QDLED ekranları önemli ölçüde enerji tasarruf ederek, bildik sıvı kristal ekranların harcadıkların elektrik miktarının üçte birisiyle yetiniyorlar.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü organik ışıklı diyot uzmanı Vladimir Bulovic, arka plan ışıklandırılmasının bulunmayışında diğer olumlu bir özelliğe daha dikkat çekmekte.

Sıvı kristal ekranlarda koyu pikseller ışığı tamamen bloke etmedikleri için, siyah pikseller gerçekte koyu gridir. Oysa QD ekranlarında, siyah gerçekten siyah olduğu için görüntüler son derece net.
/images/100/0x0/55ea62d1f018fbb8f87c8e2d
Doğru zamanda doğru insanlar

Kuantum noktalarını ekranlarda kullanma fikri aslında yeni değil. Doksanlı yıllarda kimyacılar da kuantum noktalı ışık diyotları üretmeye çalışmışlardı.

Mesela Massachusetts Teknoloji Enstitüsü kimya profesörü Moungi Bawendi o zamanlar, kuantum noktacıklarının düzenlenmesiyle ilgili teknolojiler üzerinde çalıştıysa da pek de iyi sonuçlar almamıştı.

Tek bir fotonu ışınlayacak bir kuantum noktası için yüz bin tane elektron gerekliydi. Son olarak geliştirilen QD-LED’lerde ise sadece 50 elektron yeterli.

İlk mükemmel QD-LED ekranın üretilmesine izin veren bu gelişme, doğru insanların doğru zamanda ve doğru yerde bir araya gelmeleriyle mümkün olmuştu. Rastlantılar Coe-Sullivan, Moungi Bawendi ve Vladimir Bulovic’i bir araya getirmişti.

Alet basit, ama mükemmel

Ama bu üç uzmanın onca bilgisine rağmen gelişme yine de bir rastlantı sonucu yaşandı.

Kuantum noktalarını organik moleküllü bir çözeltiye karıştırdıktan sonra, bu karışım "spin-casting" olarak adlandırılan bir yöntemle inci bir film tabakası haline getirilmiş. Bu şekilde kuantum noktalarının filmin üzerinde düzenli bir şekilde dağılacağı sanılıyordu.

Ama partiküller bunun yerine yüzeye çıkarak, düzenli bir tabaka halinde tam bir kuantum noktası kalınlığında bir tabaka içinde toplanmışlar.

İlk başta başarısız gibi görünen sonuç aslında beklenilenden çok daha güçlü bir tabakaydı. Tıpkı bir sandviç gibi elektrotlar ve yük aktarım tabakaları arasına yerleştirilen kuantum nokta tabakası, çok tabakalı tek renkli QD-LED’lerin ana parçası oluvermişti.

Coe-Sullivan bu basit aletten, renkli ekranlar geliştirebilmek ve pazarlayabilmek için 2004 yılında Greg Moeller ile QD Vision firmasını kurmuş.

Biraz bekleyeceğiz

Beklentilere uygun bir şekilde çalışan ekrana giden diğer önemli bir yol da piksellerin kafes halinde düzenlenmesiydi.

Hesaplı bir üretime izin verecek teknolojiyle, halihazırdaki ekranlarınkinden daha küçük pikselli motifler üretildi bile.

Piksellerin tek tek çalıştırılması için Coe-Sullivan, daha önceleri sadece OLED’ler için geliştirilmiş olan yöntemden de yararlanmak istiyor.

Technology Review 07/2006’da yayımlanan yazıya göre: Firma şu sıralar aleti iyileştirmek için çalışıyor. Gerçi cep telefonlarında kullanılabilecek durumda ama uzmanlar sistemi daha da iyileştirmek istiyorlar.

Tahminlere göre ilk ürün belki dört yıl sonra piyasaya çıkacak. Bu bir olasılıkla cepler için küçük bir ekran olacak, fakat harika renkle görüntüler için beklemeye değer doğrusu, diyor Coe-Sullivan.

Bunları da Beğenebilirsiniz