ABD-Türkiye ortaklığı, Obama’nın Kaddafi üzerine düzenlenecek hava saldırılarının başladığını duyurması ve Türkiye’nin NATO’nun operasyonu devralmasını geciktirmesiyle bir kez daha gerildi.
Dünya gündeminin nabzı Planet'te atıyor
ABD’nin üst düzey diplomasi girişimleriyle Türkiye’nin NATO konusunda işbirliği sağlandı ancak bu çatışma Washington ile Ankara arasında yaşanan ve Obama yönetimini kızdırıp ABD’nin bölgedeki politikalarına zarar veren İran ve Ermenistan gibi gerginlikler zincirinin son halkası oldu.
Başkan ve danışmanları, ilk günden bu yana Ankara’yla ilişkilerini geliştirdi. Irak Savaşı’nın ardından yaşanan tansiyonun farkında olan Obama, yeni bir başlangıç sözü verdi. Obama Nisan 2009’da Ankara’ya yaptığı ziyarette, “ABD’de bir ortağınız olacak” dedi.
Ancak ABD’nin müttefiki olan İngiltere ve Fransa Kaddafi’nin demokrasi yanlısı isyancılar üzerine kurduğu baskıyı durdurmak için müdahale çağrısı yapınca, Türkiye’nin açık muhalefetiyle karşılaştı. Bu tavır Türkiye’yi başta ABD olmak üzere Batı dünyasıyla çatışma içine soktu.
"FAYDADAN ÇOK ZARAR"
Operasyon başlamadan önce Başbakan Tayyip Erdoğan, “NATO’nun Libya’da ya da başka bir ülkede yapacağı bir askeri müdahale, faydadan çok zarar getirir. Ayrıca böyle bir operasyonun sonuçları çok tehlikeli olur” dedi.
Uluslararası Kriz Grubu bölge uzmanı Hugh Pope, Türkiye’nin “Ortadoğu’da alicenap, demokrasi yanlısı bir konuma gelmek istiyor” dedi.
Pope, Türkiye’nin Libya’da, 25 bin işçi, 15 milyar dolardan fazla değerde iş bağlantısı ve Ortadoğu’da Batı’nın niyetleri konusunda fazlasıyla şüpheci bir kamuoyu gibi ciddi bireysel çıkarlarla sınırlanmış durumda olduğunu söyledi.
NATO’nun uçuşa kapalı bölge ve insani yardım misyonunu üstlenmesi söz konusu olduğunda, Beyaz Saray’ın bir kez daha Fransa ile NATO’nun Libya’daki askeri etkinliğinin azaltılmasını isteyen Türkiye arasında arabuluculuk yapmak zorunda kaldı.
ANLAŞMA SAĞLANAMASAYDI...
Açmazdan çıkış için, Obama, Erdoğan’la Libya konusunda iki telefon görüşmesi yaptı. Ancak son tavizler Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile Türk mevkidaşı arasındaki bir dizi üst düzey görüşmenin sonunda geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Ortadoğu politikalarından sorumlu eski yetkilisi Henri Barkey, “Eğer anlaşma sağlanamasaydı, Beyaz Saray öfkelenebilirdi. Bu Türkler için zorlu bir duruma dönüşebilirdi. Çünkü son zamanlarda Türkiye ABD için zorlu bir ülke oldu. Bir gerginlik daha olursa Obama’nın sabrı taşabilirdi” dedi.
Yine de uzmanlar, Türkiye’nin Suriye konusundaki erken ve etkili işbirliğinin, Libya’dakine benzer bir Batı müdahalesi ihtimalinin önüne geçmekte önemli bir rol oynayacağını söyledi.
Politico'da yayımlanan "Turkey not game to back NATO" başlıklı analizden derlenmiştir.
Planet'i Facebook'ta takip etmek için:
http://www.facebook.com/#!/HurriyetPlanet
Planet'i Twitter'da takip etmek için:
http://twitter.com/HurriyetPlanet
