Hem Arapların hem de pek çok Amerikalının toprak hırsızlığı olarak gördüğü yerleşimlerle ilgili tartışmalarla geçen iki haftadan sonra ABD İsraillileri ve Filistinlileri yeniden müzakere masasına oturtabilecek gibi görünüyor.
ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Pazartesi günü bir araya gelmesiyle ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi George Mitchell’ın da Pazar günü bölgeye dönmesiyle önümüzdeki günlerde tablo daha da netleşecek.
Netanyahu’nun ABD yetkilileriyle görüşmesi, Washington’ın Ortadoğu’daki en yakın müttefiki üzerindeki nüfuzu ve İsrail’in sağcı siyasetçilerinin hoşgörüsünün test edilebilmesi için önemli bir fırsat olacak.
ABD, böylece Netanyahu’ya hem siyasi manevra alanı tanımış hem de İsrail’i barış sürecinin bir parçası olmasını sağlayacak şekilde siyasi bir borcun içine sokmuş oluyor. Öte yandan Araplar, Washington’un Netanyahu’yla yerleşimler konusunda tartışmaya girmesini Obama yönetiminin tarafsızlığının bir kanıtı olarak görüyor.
Ortadoğu sorunuyla ilgili olarak kısa süre içinde bir çözüme varılması çok mümkün görünmüyor ancak müzakerelerin başlaması Ortadoğu barışını başkanlığının öncelikli konusu haline getireceğini söyleyen Obama için bir başarı olarak görülebilir.
MITCHELL DÖNÜYOR
Geçtiğimiz günlerde Mitchell, yaşanan gerginlikten dolayı bölgeye gitmekten vazgeçmişti. Ancak Netanyahu’nun ABD’nin taleplerine olumlu cevap vermesinin ardından Clinton, Mitchell’a görüşmeler için hazır olması yönünde direktif verdi.
Her ne kadar Clinton, Netanyahu’yla Perşembe gecesi yaptığı konuşmanın detayları hakkında bilgi vermese de Netanyahu’nun cevabının öne çıkan noktalarından biri insani koşulların gün geçtikçe kötüleştiği Gazze Şeridi’nin yeniden inşasına izin verilmesi oldu. Cuma günü Moskova’da ortak bir açıklama yapan Ortadoğu Dörtlüsü de İsrail’in bu jestini öven ifadeler kullandı.
Dış İlişkiler Konseyi isimli düşünce kuruluşunun Ortadoğu uzmanlarından Steven A. Cook, ABD ile İsrail arasında yerleşimler konusunda yaşanan ayrılığın Washington ve Tel Aviv’in iki devletli çözüm konusunda anlaşmazlık yaşadığına işaret ettiğini belirtti.
Cook, “Konuya yaklaşımlarından bağımsız olarak Washington’un iki devletli çözüme sıcak bakması, Tel Aviv’le arasında doğrudan çatışma yaratıyor” dedi.
ABD'NİN TAVRI NETANYAHU'YA BAĞLI
Carnegie Uluslararası Barış Girişimi’nin Ortadoğu analistlerinden Michele Dunne ise Mitchell’ı bu hafta Ortadoğu’ya geri gönderme kararının, ABD’nin Netanyahu’yu rahat bırakmaya kararlı olduğunun açık bir işareti olduğunu söyledi.
“ABD, Netanyahu’nun önerdiği her türlü güven tazeleme girişimine evet diyecek gibi görünüyor” diyen Dunne, Obama’nın, önümüzdeki hafta Washington’ı ziyaret edecek Netanyahu’yla görüşüp görüşmeyeceğinin de beyaz Saray’ın tavır değişikliğinin ikinci işareti olacağını sözlerine ekledi.
Dunne, “ABD’nin eylemleri Obama’nın Netanyahu’nun barış yolunda gerçek adımlar atıp atmayacağı konusunda ne düşündüğüne bağlı” dedi.
Clinton, bu açıdan ikna olmuş gibi görünüyor. Cuma günü BBC’ye verdiği röportajda Dışişleri Bakanı’na yerleşim sorunu dolayısıyla İsrail’le tansiyonu yükseltmeye değip değmeyeceği soruldu. Clinton, “Bence müzakereler rayına oturacak, bu da gerginliği bir şekilde işe yaradığı anlamına geliyor” dedi.
