Piyasanın gözü Derviş'te

Hürriyet Haber
05.07.2001 - 00:00 | Son Güncelleme:


<ı>Hurrem ŞATIROĞLU

ABD'de resmi temaslarına bugün başlayacak olan Devlet Bakanı Kemal Derviş'ten IMF ve Dünya Bankası'nı ikna etmesini bekleyen piyasalar dün ‘bekle-gör’ politikası izledi. Borsa 10.800 seviyesini gürüp, önceki güne göre 70 puanlık düşüşle 11.082 puandan kapandı. Merkez Bankası dolar satış kuru 2 bin lira artıp 1 milyon 278 bin lira oldu.

Önce Uluslararası Para Fonu'nun (IMF), daha sonra Dünya Bankası'nın Türkiye'ye verecekleri toplam 3.3 milyar dolarlık kredileri serbest bırakma kararını alacakları toplantıları ertelemelerinden sonra piyasalar tedirgin bir gün daha geçirdi. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) önceki gün yüzde 3.13 düştükten sonra dün 70 puan düşüp 11.082 puandan kapandı.

Bono ve tahvil piyasasında en çok işlem gören bono olan 7 Kasım 2001 vadeli kağıtta yıllık bileşik oran önceki güne göre yaklaşık bir puan yükselip yüzde 89'dan kapandı. Önceki gün 1 milyon 276 bin lira olan Merkez Bankası dolar satış kuruysa dün 1 milyon 278 bin liraya çıktı. Piyasalar, İsviçre'den ABD'ye geçen Devlet Bakanı Kemal Derviş'in yapacağı görüşmelerden olumlu sonuç çıkmasına umut bağladı.

Borsa, dün ilk seansta ertelenen toplantıların etkisiyle satış baskısı altındaydı. İlk seans, 121 trilyon liralık işlem hacmiyle İMKB-100 Endeksi, önceki gün kapanışa göre 269 puanlık düşüşle 10.883 puandan kapandı.

İkinci seansta son derece sıkışık bir seyir vardı. İMKB-100 Endeksi'nin günü 11 bin seviyesinin üzerinde tutunması için gösterilen gayretler sonucu piyasa günü 11.082 puandan kapattı. İkinci seansta gerçekleşen işlem hacmi 106 trilyon lira oldu.

Yaşanılan krizlerden sonra son derece düşük işlem hacimleriyle çalışan döviz piyasasında, hacim son günlerde biraz daha daraldı. Bankalararası döviz piyasasında gün içinde 1 milyon 290 bin liranın üzerinde çıkan kotasyonlar olduğu görüldü. Ancak bu çıkışlar sürekli hale gelmedi. İşlemler 1 milyon 280 bin lira çevresinde yoğunlaştı.

İstanbul serbest piyasasında gün içinde 1 milyon 290 bin l iraya kadar yükselen dolar satış değeri, akşam saatlerinde 1 milyon 274 bin liraya kadar çekildi.

ABD TATİLİ

Bazı uzmanlar, ABD piyasalarının 4 Temmuz Bağımsızlık Günü nedeniyle tatil olmasının, şu sıralarda olumlu bir gelişme olduğunu belirtti. IMF ve Dünya Bankası ile Türkiye arasındaki gerginlikten sonra piyasaların endişe edildiği kadar sert hareketler yapmamasının nedeni olarak gösterilen tatilin bitimine kadar sorunların çözülebileceği de belirtiliyor.

Piyasalar neden sakin?

Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın erteleme kararlarından sonra doların ve bono oranlarının ‘fırlamaması’, borsanın ‘kırılmaması’ piyasaların, ‘sorunun çözüleceğine inanmalarından’ kaynaklanıyor.

Üç ayda iki önemli dalgalanma yaşayan finans piyasalarında kriz yorgunluğu yaşandığı ve bu nedenle, üçüncü dalgalanmanın ‘olacaksa, doğru dürüst bir nedenle olması’ için sabırlı davrandıkları dikkat çekiyor.

Piyasalada oluşan zararlar mart ayından bu yana kısmen ortadan kaldırıldı. Finans kesimindeki sorunlar çözülmeye başlamışken, bir üçüncü dalganın yenilmesi, gerekmediği halde ‘herşeyi, yeniden yapmayı gerektirecek’.

IMF ‘vermezse’ ne olur?

En kötü senaryo: Piyasalar patlar. Borsada zararına satışlar, İMKB-100 Endeksi'nin Şubat ve Mart sonunda gördüğü 7.100-7.200 seviyelerine dönmesi söz konusu olur. Dolarda ‘üst sınır’ anlayışı ortadan kalkar. Bono ve tahvil oranları yükselir. İç borçlanma durur. Bankalar almak zorunda oldukları tedbirlernedeniyle yeniden mevduat sahipleriyle sorunlar yaşamaya başlar. Merkez Bankası ve Hazine yine elinden geleni yapar. ‘Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı’ çöker.

Olması muhtemel senaryo: Piyasalarda kısa süreli panik yaşanır. Sonra herkes iyi düşünüp, beklemeye başlar. Piyasalar kilitlenir. Programın çöküşü sert olmaz. Merkez Bankası, Hazine ve bankalar anlaşmalı hareket etmeye başlar. İç kaynaklara dönüş olur. Daha az zarar görülür.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı