Piyasalarda ‘dış açık’ dalgası

Hülya GÜLER
01.06.2013 - 00:00 | Son Güncelleme:

Hafta boyunca ABD kaynaklı açıklama ve verilerle düşüş yaşanan borsada dün de düşüş devam ederken, doların tırmanışı Merkez Bankası Başkanı Başçı’nın müdahalesiyle hız kesti.

Haftaya 91.000 seviyesinde başlayan BIST-100 Endeksi haftayı 85.990 puanla kapattı. Dolar ise, dün 1.8960’a kadar çıkarak, 1.8769’a geriledi. 

ABD’nin parasal genişlemeyi erken sonlandıracağına ilişkin beklentiler dünya ve Türk piyasalarını etkilemeye devam ediyor. Dün dışarıdaki bu gelişmeye beklentilerden kötü gelen Türkiye’nin dış ticaret açığı da eklenince dolar, faizdeki tırmanış ve borsadaki düşüş keskinleşti.  Borsa İstanbul (BIST) 100 Endeksi, gün içinde yüzde 2’nin üzerinde kayıp yaşarken kapanışta gelen kısmi toparlanma ile yüzde 1.35 gerileyerek 85.990 puana indi. Döviz kurundaki tırmanış, Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın dün öğleden sonraki sözlü müdahalesinin ardından hız kesti.

HAFTALIK KAYIP YÜZDE 5.5

Endeks gün içinde en düşük 84.867 puanı görürken, 85.000 olarak belirlenen önemli direnç noktasının da altına inmiş oldu. 22 Mayıs’da 93.398 ile rekor seviyesini gören endeks dün bir ay sonra ilk kez 85.000 seviyesinin altına indi. Geçen hafta cuma günü haftayı 91.016 puan ile kapatan BIST 100 Endeksi bir haftada 5000 bin puandan fazla kayıp yaşamış oldu. Dün endeksin 85.990 seviyesine gerileyen endekte bir haftada yüzde 5.5 kayıp yaşanmış oldu. Daha önce 86.000 bin seviyesinin önemli bir direnç noktası olarak görüldüğü endeks için yeni direnç noktası 84.000-85.000 seviyesine çekildi. 

BAŞÇI’DAN SÖZLÜ MÜDAHALE

10.3 milyar dolar olarak gelen nisan ayı dış ticaret açığının açıklanmasının ardından 1.8725 seviyelerinde olan dolar 1.8960 TL ile  2012 ocak ayından bu yanaki en yüksek seviyesini gördü. Döviz sepeti de 2.1750 ile Ocak 2012’den bu yana en yüksek seviyesine kadar çıktı. 2011 yılının son gününde dolar 1.92 TL’yi, döviz sepeti ise 2.20 seviyelerini görmüştü. Merkez Bankası Başkanı Başçı’nın gerekirse önümüzdeki hafta döviz piyasalarına müdahale edebileceklerini açıklamasının ardından ise, dolar 1.8855’ten 1.8706 TL’ye geriledi. Dolar gün sonuna doğru yeniden yükselişe çevirse de artışı sınırlı oldu.  Tahvil-bono piyasasında gösterge tahvilin bileşik faizi ise, son iki ayın en yüksek seviyesi olan yüzde 6.08’e yükseldi. 17 Mayıs’ta 4.61 ile tarihi dip seviyesine gören tahvil-bono faizi dün 6.95’e kadar geriledi.

Kırılganlıklar uykuda

DÜN piyasalardaki hareketliliği tetikleyen ilk değerlendirme Goldman Sachs’ın Türkiye ile ilgili bültenini yayınlamasından sonra yaşandı. Bir süredir Türkiye ile ilgili olumlu değerlendirmelerde bulunan Goldman Sachs dünkü değerlendirmesinde ise, “Türkiye’nin kırılganlıkları uykuda” ifadesini kullandı. Raporda, Türkiye’nin büyük merkez bankalarının parasal genişleme politikalarından bir süredir önemli fayda sağladığı belirtilerek, söz konusu likiditenin olmaması halinde Türkiye’nin tasarruf seviyelerinin düşük olmasına bağlı olarak bunun zor olabileceği belirtildi.  “Türkiye son 10 yıldır büyük dış dengesizlikler oluşturdu” denilen raporda Türkiye’nin cari açığına dikkat çekildi.

ABD tahvili  de yükselişte GEÇEN hafta FED Başkanı Ben Bernanke’nin konuşmasının ardından yükselişe geçen ABD 10 yıllık getirleri bu hafta yüzde 2.23 ile son bir yılın en yüksek seviyelerini gördü. ABD’de açıklanan GSYİH, işsizlik maaşı başvuruları ve konut verilerinin beklentilerin altında kalması ile FED’in varlık alımına devam etmesi gerekeceği yorumlarıyla, getiriyüzde 2.07’ye geriledi.

Dış açık 10 milyarı aştı

TÜRKİYE’nin ihracatı nisan ayında, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0.9 azalarak 12 milyar 520 milyon dolar, ithalat ise yüzde 18.4 artarak 22 milyar 824 milyon dolar olarak gerçekleşti. İthalatın artışındaki sıçramaya başta altın olmak üzere nisan ayında yüzde 302.3 artışla 2.56 milyar dolar olarak gerçekleşen kıymetli maden ithalatı neden oldu. Böylelikle nisan ayında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 55.1 artarak 6 milyar 643 milyon dolardan 10 milyar 304 milyon dolara çıktı. Bu rakamlara bakıldığında yıllık açığın 50  milyar doların üzerine çıkabileceği tahminlerini güçlendirdi.

İthalatın ihracatı karşılaması yüzde 54.9

TÜRKİYE İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan 2013 Nisan ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklandı. Buna göre, ihracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın nisan ayında yüzde 65.5 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 54.9’a geriledi. Nisan ayında başında kıymetli maden ithalatındaki artışın etkisiyle genel ithalattaki ciddi sıçrama sonucunda yüzde 55.1 artış yaşanarak kıymetli maden ithalatı 10.3 milyar dolar oldu. Dış ticaret açığı yılın ilk dört ayında ise yüzde 17.5 artışla 32.03 milyar dolar olarak gerçekleşti.  Kıymetli maden ithalatı ilk dört ayda yüzde 259 artışla 5.61 milyar dolar olarak gerçekleşti. Buna karşılık söz konusu kalemde ihracat Nisan’da yüzde 57 azalışla 660 milyon dolar, ilk dört ayda ise yüzde 15.5 azalışla 2.9 milyar dolara geriledi. Nisan’da enerji ithalatı ise, yüzde 7.7 azalarak 4.57 milyar dolara geriledi, Ocak-Nisan’da yüzde 9.2 azalarak 18 milyar dolar oldu.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı