Petrol için ‘çözüm’ şartı

Merve Erdil
20.10.2014 - 01:15 | Son Güncelleme:

Matthew Bryza, K. Irak petrolünün Türkiye’deki çözüm sürecini kolaylaştıran öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Fakat bir anda ortaya IŞİD çıktı ve tüm dengeler değişti. Türkiye’nin stratejik netlik ortaya koymaması durumunda barış sürecinin devam etmesi zor olabilir” dedi.

TÜRKİYE’nin gündemindeki en önemli konuların başında gelen Kobani ve çözüm süreci, Türkiye’nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile yakın enerji işbirliğini etkiler mi? Enerji kulislerinde bir süredir bu soru konuşuluyordu. ABD eski Bakü Büyükelçisi ve Turcas Petrol Yönetim Kurulu Üyesi Matthew Bryza, bu konuda çarpıcı yorumlar yaptı. Son birkaç yıldır, özellikle 2008 yılından bu yana hükümetin, Türkiye ve Kuzey Irak’taki Kürtlere yönelik politikasını değiştirmeye karar verdiğini; Kuzey Irak’taki enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve Türkiye aracılığıyla sevkiyatını desteklediğini dile getiren Bryza, “Bu belki de şu ana dek görülmemiş radikal bir politika değişikliğiydi. Kuzey Irak’tan Türkiye’ye enerji ihracatı, Türk şirketler için ticari öneme sahip fakat Türkiye’yi Iraklı Kürtlere bağlayan ve bu sayede Türkiye’deki çözüm sürecini de kolaylaştıran stratejik bir önemi de var. Ancak bir anda ortaya IŞİD çıktı ve tüm bunlar sorgulanmaya başladı” dedi.

CİN ŞİŞEDEN ÇIKTI

Turkish Policy Quarterly’nin (TPQ) dün düzenlediği enerji projelerine yönelik yuvarlak masa toplantısında konuşan Brzya, çözüm süreci ve Türkiye-IKBY enerji işbirliği arasındaki dengelere dikkat çekti. Hesaplamalara göre 45 milyar varil petrol ve 3 trilyon metreküp doğalgazı olduğu tahmin edilen Kuzey Irak’ın, devasa enerji rezervlerine evsahipliği yaptığını vurgulayan Bryza, Kuzey Irak’tan Türkiye’ye petrol ihracatının 200 ila 250 bin varil/gün seviyesine ulaştığına dikkat çekti. Bunun önümüzdeki yılın sonunda 1 milyon varile çıkmasının hedeflendiğini ve bölgede yatırımların, projelerin devam ettiğini kaydeden Bryza, “Petrol sektöründe kimsenin ‘IŞİD yüzünden çekileceğiz’ dediğini duymadım. Fakat ne olacağını kim bilebilir?” şeklinde konuştu. Petrolün akmaya devam edeceğine inandığını ifade eden Bryza, bir soru üzerine şunları söyledi: “Irak geçerli haliyle devam ettiği sürece, IKBY’nin Bağdat’ın isteklerine karşı yaptığı petrol satışları riskli olarak algılanmaya devam edecek ve alıcılar kimliklerini açıklamaya isteksiz olacak. Fakat cinin şişeden çıktığını düşünüyorum. Önümüzdeki birkaç yılda Kürt bölgesinin kendi özerkliğini daha fazla uyguladığını göreceksiniz. İnsanlar Bağdat’ın ne diyeceğini giderek daha az umursayacak. Yine de bir süre daha Kürt petrolünün alıcısı olmak riskli bir girişim olmaya devam edecek gibi...”

BARIŞIN DEVAMI ZOR

Barış süreci çöker mi ya da enerji sevkiyatı durur mu sorularını da yanıtlayan Bryza, Kuzey Irak’tan Türkiye’ye enerji sevkiyatının duracağını sanmadığını fakat Türk hükümetinin şu an yapılmayanların yapılmasına olanak tanıyacak stratejik netlik ortaya koymaması durumunda barış sürecinin devam etmesinin zor olduğunun altını çizdi. Bryza, bunların IŞİD’e karşı savaşta ABD ve uluslararası koalisyonun Türk hava sahasını kullanması ile Kürt savaşçıların Kobani’ye geçmesi ve silahlanmasına olanak tanınması olduğunu söyledi. PKK ile ilgili dengeleri de anladığını vurgulayan Bryza, “Fakat dünya kötü seçimler arasından en iyi tercihi yapmayla alakalı. Türkiye zor bir durumda fakat bir seçim yapmalı” dedi.

IRAK 2. SIRADA

2013’te Türkiye’nin en fazla ham petrol ithalatı yaptığı ülke Irak’tı. Ancak Musul’un IŞİD’in eline geçmesi ve Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattının Mart’tan bu yana çalışmaması nedeniyle Tüpraş’ın Irak’tan gerçekleştirdiği tedarikin ne olacağı merak ediliyordu. Tüpraş, bu yıl için Irak’tan almayı planladığı 6.5 milyon tonluk ham petrol konusunda, “Kerkük ham petrolünde yaşanan sıkıntılar ve önümüzdeki 3 aylık dönem için yapılan tahminler neticesinde 2014 yılında gerçekleşecek Irak menşeili ham petrol ithalatının 6.5 milyon ton seviyesinden daha düşük olması beklenmektedir” açıklaması yaptı.Tüpraş yetkilileri, Kerkük-Ceyhan hattının faaliyetinin durması neticesinde Kerkük ham petrolü ithalatının yıllık bazda azaldığını ancak Irak menşeili Basra Light ham petrolü ithalatında artış olduğunu kaydetti. Tüpraş’tan yapılan açıklamada, “Buna bağlı olarak geçen yıl Ocak-Eylül döneminde Irak menşeili ham petrollerin toplam Tüpraş ithalatı içindeki payı yüzde 31.72 iken bu yılki 9 aylık gerçekleşme oranı yüzde 29.75” denildi. Irak’ın şu an ham petrol ithalatında 2. sırada yer aldığı kaydedildi.

CEYHAN’A PETROL AKIŞI 240 BİN VARİLE ULAŞTI

ENERJİ Bakanı Taner Yıldız, Kuzey Irak’tan Ceyhan’a petrol akışının günlük 240 bin varile ulaştığını açıkladı. SETA’da soruları yanıtlayan Yıldız, Kuzey Irak petrolünde dün 23.tankerin yüklendiğini, bugüne kadar yaklaşık 17.3 milyon varillik yükleme yapıldığını belirterek şöyle konuştu: “Bunun takribi 1.4-1.5 milyar dolarlık bir geliri var ve kademeli olarak Halkbank’a geliyor...Bunun içinden Bağdat ve Erbil’e aktardığımız miktarlar var. Bunlar, sözleşmelere istinaden yaptığımız işlemlerdir.”

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı