Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Petiniz artist olabilir

<B>H</B>enüz cast ajansları kapılarını tümüyle dört ayaklı dostlarımıza açmış değil.

Evet, konuşan kediler, sihirli köpekler, acar papağanlar zaman zaman dizilerde, reklamlarda, sinema filmlerinde yer alıyorlar. Ama, pet casting yurtdışında başlı başına bir sektörken, Türkiye’de ise şimdilik tek bir ajansla, Duygu Başara Casting’le sınırlı.

Kanal D’de yayımlanan Sihirli Annem’in sevimli Taci’si gibi ekranlardaki birçok evcil hayvan, pet shoplardan satın alınarak ya da kiralanarak bizlerle buluşturuluyor. Duygu Başara Casting ise evcil hayvanlardan kurulu bir oyuncu kadrosuna sahip.

Casting işine 1992’de başlayan Başara, sektördeki boşluğu gördüğü için 2003’ten beri pet-casting de yapıyor. Eğitimli ve becerikli hayvanlar sayesinde, aranan özelliklere göre hayvan bulmak bu şekilde daha kolay. Bu sistemle eşin dostun köpeğini, kedisini bir bölüm için rica etmek derdi de kalmayacak gibi duruyor. Ancak Başara, bu hizmetin yeteri kadar tanınmamasından şikayetçi.

Casting sisteminin yaygınlaşması, özellikle geçmişte yaşanan üzücü olayların önüne geçilmesinde ve hayvan haklarının korunmasında önem taşıyor. Bu sistem sayesinde oyunculuk yapan hayvanlar, sahipleri ve kendilerinden sorumlu olan görevliler tarafından çekim öncesi ve sonrasında da takip ediliyor.

SİGORTALI OYUNCULAR

Hayvanlar aleminin setlerde en rahat çalışılan üyeleri köpekler. Duygu Başara Casting’den Gül Istıranca, onları oyunculuğa ısındırmak için uzun ve sık aralıklarla provalar yapıldığını söylüyor. Oyuncu petlerin diğer oyuncular gibi yapımcı şirketler tarafından sigortalandıklarını da ekliyor.

Pet sahibinin kazandığı para; rolün önemine, uzunluğuna, zorluğuna ve ayrılan bütçeye göre değişiyor. Duygu Başara Casting’le Filli Boya reklamında çalışan Dalmaçyalı, sahibine geçen yıl 500 milyon TL kazandırmış. Çekim sırasında pet sahibine düşen görev ise, set boyunca oyuncunun yanından ayrılmamak, onu sakinleştirmek ve rolünün altından başarıyla kalktıkça da özel çikolatayla ödüllendirmekten ibaret.

ÇOK MARİFET GEREKMİYOR

Tüylü dostunuzun eğitimine ve çevresiyle uyumuna güveniyorsanız, kısacası mamasını ekrandan çıkartmasını istiyorsanız, bir casting ajansının kapısını çalabilirsiniz. Ama burada sadece güzel olmak yeterli değil. Belli komutları anlaması, itaat etmesi ve özel becerilerinin olması gerekiyor. Türkiye’deki pet oyunculardan henüz çok özel numaralar sergilemeleri beklenmiyor. Bir kedinin soba reklamında kıvrılıp uyuması ya da yumakları kovalaması gibi doğal halleri ekran için yeterli oluyor.

İran kediniz polikistik böbrek hastası mı?

Polikistik böbrek hastalığına ilk olarak 1960’lı yıllarda İran kedisi ve melez kedi türlerinde rastlandı. Bu kalıtsal hastalık kedi henüz yavruyken küçük kistlerle kendini gösterir, ama hastalığın asıl belirtileri 3-10 yaş arasında ortaya çıkar. Bu nedenle yavaş ilerleyen ancak geri dönüşü olmayan bir hastalıktır. Buna rağmen hastalığın çok şiddetli bir şekilde seyrettiği ve henüz 2 aylık olmadan yavru kedinin hayatını tehdit ettiği vakalar da bildirilmiştir.

Polikistik böbrek hastalığı olan yavru kedilerin böbreklerinde 1 mm ile 1 cm arasında değişen çaplarda küçük kistler oluşur. Bu kistler genellikle şeffaf ya da ten renginde bir sıvı içerir. Bazen bu kistlerin içinde kan görülmekte ya da enfekte olmuş kistlerle karşılaşılmaktadır.

Kedinin yaşı ilerledikçe bazen kistler daha büyür ve genellikle sayıları artar. Kistlerin sayıları arttıkça böbreğin kendi dokusu yavaş yavaş ortadan kalkar ve böbrek normal fonksiyonlarını aksatmaya başlar.

Hastalık ilerledikçe böbrek vücudun ihtiyacını karşılayamaz ve böbrek yetmezliği ortaya çıkar. İdrar yapma sayısında ve miktarındaki artış, su tüketimindeki artış, iştahsızlık ve yemek yememe, depresyon ve halsizlik, kilo kaybı ve tüy yapısında zayıflama en sık rastlanan böbrek yetmezliği belirtileridir.

Bunlara ek olarak kedide kusma ve ishal, sinir sistemi problemleri, kansızlık ve yüksek tansiyon da görülebilir. Çok nadir olmakla birlikte kistler karaciğerde de görülebilir. Böbrek yetmezliği genellikle idrar ve kan tahlilleri ile kolayca tespit edilir. Ancak böbrek yetmezliğinin polikistik böbrek hastalığı dışında da birçok sebebi olabilir.

Polikistik böbrek hastalığı olan kedide ultrason yöntemi ile alınan görüntü ve kistlerin izlenmesi teşhisi kolaylaştırır. Hastalık mevcut olduğu halde henüz böbrek yetmezliği belirtisi göstermeyen hasta kedilerde de ultrasonla kistler izlenip erken teşhis konulabilir. 6 haftalık ile 10 aylık dönem arasındaki kedilerde ultrasonla böbrekteki bu kistler görülebilir.

GENETİK YOLLA BULAŞIR

Polikistik böbrek hastalığı autosomal dominant yapıda kalıtsal bir hastalık olduğu için genetik yolla bulaşır. Bu nedenle hastalığın yayılmasında bu hastalığı taşıyan kedilerin çiftleştirilmesi önemli rol oynar. Bu hastalığın tedavisinde kistlerin çok küçük ve çok sayıda olmaları nedeniyle cerrahi müdahale genellikle uygulanamaz. Hastalığın tedavisi için yapılan klinik uygulamalar daha ziyade hastalık sırasında oluşan böbrek yetmezliği problemlerini elimine etmeye yöneliktir. Veteriner hekiminiz hastalığın seyrine ve böbrek yetmezliğinin düzeyine göre uygun bir tedavi belirleyecektir. Hastalıktan korunmada en önemli nokta hastalığın erken teşhis edilmesi ve bu hastalığı taşıyan kedinin çiftleştirilmemesidir. Özellikle İran kedilerinin çiftleştirilmeden önce hastalık belirtisi göstermeseler bile ultrasonla muayene edilmesi ve kist görülürse çiftleştirilmemesi hastalığın yaygınlaşmaması açısından büyük önem taşır.

10 yaşındaki kısırlaştırılmış romatizma hastası kediye sıcak bir yuva arıyoruz. (0533) 523 13 51.

Zuzu, Beşiktaş Dikilitaş civarında 2 hafta önce kayboldu. 1 yaşında, bembeyaz, boynunda deri tasması var. (0532) 274 78 18.

3 aylık 11 yavru kediye acil yuva aranıyor. Hepsinin tuvalet terbiyesi var. (0535) 257 09 69; (0212) 216 17 00.

5 aylık dişi köpeğe evinde veya bahçesinde bakabilecek bir aile aranıyor. lselimoglu@yahoo.com; (0212) 471 16 75.

1.5 yaşındaki dişi Golden melezi Peynir sıcak bir yuvanın özlemini çekiyor. (0505) 380 04 57.

4 aylık dişi saf Alman kurt köpeğiyim. Barınaktan kurtulup sıcak bir aile ortamında yaşamak istiyorum. (0535) 418 76 76.

Rotweiller-Boxer kırması 4 aylık koruma köpeğine yuva arıyoruz. İlgilenenler (0532) 274 78 18 numaralı telefondan bilgi alabilir.

9 aylık dişi Çinçilla cinsi kediciğin kuyruğu düzelmeyecek şekilde hasar gördüğü için veteriner tarafından operasyonla alındı. Çok iyi huylu olan bu kediciği sahiplenmek ister misiniz? (0533) 634 75 80.

Sırma GÜLBAHAR
X