Özelleştirme Kanun Taslağı hazır

Hürriyet Haber
16.11.2001 - 00:00 | Son Güncelleme: 16.11.2001 - 00:01

Devlet Bakanı Yılmaz Karakoyunlu, Bakanlar Kurulu`na özelleştirmede yeni düzenlemeleri içeren, ``Özelleştirme Kanun Taslağı``nı sundu. Taslak ile özelleştirme yöntemleri, ihaleler, istihdam, yükümlülükler ve çalışanların nakli konularında düzenlemeler yapılıyor. Kanun taslağında karar organlarının yetki karmaşasına son verilerek, Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı`nın (ÖİB) yetkileri ve görevleri netleştiriliyor. Taslak ile özelleştirilecek kuruluşların özelleştirme kapsamına alındıktan sonra ekonomik olarak daha kötüleştiği, çalışanların motivasyonunu yitirdiği, idareye bağlanması nedeniyle bağımsız hareket edemedikleri, ticari faaliyetlerini yürütemedikleri şeklindeki eleştirilerin giderilmesi amaçlanıyor. Kuruluşların görev zararları ile ilgili düzenlemenin yapıldığı taslakta, kapsama alınacak kuruluşun özelleştirilmesinin daha kısa sürede, daha süratle ve verimli gerçekleştirilmesi hedefleniyor. 4046 sayılı Kanun`da yer alan özelleştirme ihalelerine ilişkin hükümlerin, ağır şartları ihtiva etmesi ve detaylı olmasının zaman zaman uygulamaları imkansız kılması, tıkaması, hem zaman, hem de maddi olarak devletin zararına yol açması karşısında, yapılan düzenleme ile bu hususların ortadan kaldırılması da amaçlanıyor. ÖYK`NIN VE ÖİB`NİN GÖREV VE YETKİLERİTaslakta başbakanın başkanlığında, başbakan yardımcısı, başbakanının belirleyeceği devlet bakanı, özelleştirmeden sorumlu devlet bakanı, maliye ile sanayi ve ticaret bakanından oluşan ÖYK`nın oluşumu ve görevleri belirleniyor. Özelleştirme kapsamı kavramına tanımlamanın getirildiği taslakta, kapsam ``özelleştirmeye hazırlık`` ve ``özelleştirme programı`` şeklinde iki ayrı unsurdan oluşturuluyor. Taslağa göre, kurul, kuruluşların birlikte veya ayrı ayrı ``özelleştirme kapsamına`` alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibariyle özelleştirilebilir nitelikte olmayanların ``özelleştirmeye hazırlanmasına``, hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise ``doğrudan özelleştirme programına`` alınmasına, gerekli görülenlerin özelleştirme kapsamından çıkarılarak statülerininin belirlenmesine, özelleştirme programında iken kısmen veya tamamen kapatılmasına, faaliyetlerinin süreli veya süresiz durdurulmasına veya tasfiyesine karar verecek. Kurul, özelleştirme programına alınan kuruluşların gerçek veya özel tüzel kişilere devrine ilişkin olarak ihale komisyonlarınca verilen nihai devir kararlarını intikalinden itibaren 15 gün içinde onaylayacak. Özelleştirme Fonu ve ÖİB`nin gelir ve gider programlarını kabul edecek, bilanço ve kar-zarar hesaplarını onaylayacak olan Kurul, özelleştirme programına alınan kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin olarak, tekelleşmenin önlenmesi dahil ekonomi veya milli güvenlik ile ilgili olarak milli yararın korunması amacıyla, bu kuruluşlardaki devlet payının yüzde 50`nin altına düşmesi durumunda devlete söz ve onay hakkı verecek imtiyazlı hisselerin miktarını ve buna dayanarak devletin sahip olacağı hakları belirlemeye, değiştirmeye ve kaldırmayakarar verecek. Kurul, hizmetin ifası için yarar gördüğü hallerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla belirtilen konularda ÖİB`ye yetki verebilecek. Kurulca verilen karar gerekleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yerine getirilecek. ÖİB`nın geçici bir teşkilat olduğu ve özelleştirme süreci sona erdiğinde çalışan personelin ihtisaslarına göre ilgili kuruluşlara nakledileceği belirtilen taslakta, ÖİB kuruluşların özelleştirilmeleriyle ilgili olarak Kurul`a teklifte bulunacak, Kurul kararlarını uygulamak ve özelleştirme uygulamalarına ilişkin tüm işlemleri yürütecek. Özelleştirme İdaresi, özelleştirme programına alınan kuruluşların hangi yöntem veya yöntemlerle ve hangi sürede özelleştirileceğini karar verecek, uygulayacak ve kuruluşların faaliyetlerinin takip ve koordinasyonunu yapacak.Özelleştirme programındaki kuruluşlardan hisseleri borsada işlem görenlerin hisse senetlerinin yurtiçi ve yurtdışı borsalarda alınmasına ve satılmasına, bu kuruluşlara ait her türlü kıymetli evrakın alınmasına ve tekrar satılmasına karar vermek, gerektiğinde özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin yüzde 50`den fazlası devlete ait olan kuruluşlarda bulunan özel gerçek ve tüzel kişilere ait hisselerin satın alınmasına karar verecek. Başkanlık, özelleştirme programına alınan kuruluşların, idari, mali, hukuki ve teknik yapıları ile ilgili olak düzenlemeler yapacak, bu kuruluşlar arasında borç, alacak, hak ve yükümlülüklere ilişkin düzenlenemeler yapacak. Kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri ile denetim kurulu üyelikleri ve genel müdürlüklerine yapılacak atamalar ve bu görevlerden alınma işlemlerine ilişkin olarak başbakana teklifte bulunabilecek olan ÖİB, Özelleştirme Fonu`nu idare edecek, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlara, özelleştirme uygulamalarının gerektirdiği hallerde borç verebilecek. ÖİB, özelleştirme uygulamalarının ve idare hizmetlerinin gerektirdiği durumlarda yerli veya yabancı danışman görevlendirebilecek ve kurulca ihracına karar verilen her türlü menkul kıymet ile diğer kıymetli evrakın düzenlenmesine yönelik olarak bunlarının adedi, değeri ve ilgili diğer hususları tespit edebilecek. Özelleştirme Kanun Taslağı ile özelleştirme uygulamalarına ilişkin hükümler düzenleniyor. Taslakta, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlardan, özelleştirmeye hazırlanmasına karar verilenlerin hazırlık işlerinin, bu kuruluşlarca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı`nın (ÖİB) koordinasyonu ile gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme programına alınmasından önceki mevcut görev zararları Hazine tarafından karşılanacak. Özelleştirme programına alınan kuruluşların bağlı ortaklıklarının iştirak payları ile varlıkları ve bağlı ortaklık statüsünde olmayan, sermayesinin yarısından fazlası, devlete ait kuruluşların iştirak payları ve varlıklarının kuruluş yetkili organlarınca özelleştirilebilmesi ve böylece özelleştirmenin süratli ve kolay gerçekleştirilmesi sağlanacak.Özelleştirme programındaki kuruluşlarda kamu payının yüzde 50`nin altına düşmesi durumunda tekelleşmenin önlenmesi dahil ekonomi ve milli güvenlik ile ilgili olarak, milli yararın korunması amacıyla devlete söz ve onay hakkı verecek imtiyazlı hisse belirlenecek. Kamu iktisadi kuruluşlarının mülkiyetin devri suretiyle özelleştirilmesi durumunda da imtiyazlı hisse belirlenmesi zorunlu olacak. Limanlar ekonomik ve stratejik konumları itibariyle, mülkiyet devri suretiyle özelleştirilemeyecek. Özelleştirme programına alınan kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından önceki her türlü hak, borçları ve kanunlardan doğan yükümlülükleri devam edecek. Özelleştirme programında bulunan kuruluşların, milli güvenlik ve kamu yararının gerektirdiği durumlarda kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelere bedel karşılığı devredilebilecek. Programdaki kuruluşlardan, anonim şirket statüsünde olanların ürettikleri veya sattıkları mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifeleri bu kuruluşların yönetim kurullarınca, diğerlerinde ise yetkili organlarınca belirlenecek. Kuruluşun özelleştirme programında bulunduğu süre içinde gerekli olan idari düzenlemeler ile izin, ruhsat ve benzeri diğer belgelerin verilmesine dair işlemler, idarenin talebi üzerine, ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından 30 gün içinde yerine getirilecek. Özelleştirme işlemleri tamamlanan kuruluşların faaliyet alanları ile ilgili olarak eksik bulunan her nevi ruhsatlar, nihai devir işlemlerinin tamamlandığı tarihten itibaren 24 ay içinde alıcı tarafından alınacak olup, bu süre zarfında ilgili kanunlar ve yönetmeliklerdeki cezai hükümler uygulanmayacak. Özelleştirme programında bulunan ve yüzde 50`den fazlası devlete ait olan kuruluşlardaki özel hisseler satın alınabilecek ve programdaki kuruluşlara bazı yetkiler devredilebilecek. Belediyeler ve diğer mahalli idarelerin ticari kuruluşlar kurması ve mevcut kuruluşlara katılımda bulunması Bakanlar Kurulu`nun iznine tabi olacak. Özelleştirme uygulamaları her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olacak. ÖZELLEŞTİRME YÖNTEMLERİ, DEĞERLEME VE İHALETaslakta, değer tespit komisyonu ve ihale komisyonunun oluşumu ve görevleri düzenlenerek özelleştirmenin Anayasa`ya uygun gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Taslağa göre, özelleştirilecek kuruluşun değerlemesi, değer tespit komisyonları tarafından yapılacak. İhaleler pazarlık, açık artırma ve belirli isteklilerden teklif alma usullerinden biri veya birkaçını kullanmak suretiyle ihale komisyonlarınca gerçekleştirilecek. Pazarlık ve açık artırma usulleri ile çıkılan ihaleye teklif gelmediği veya ihaleden sonuç alınamadığı takdirde, şartları İdarece belirlenmek kaydıyla davet edilen gerçek veya tüzel kişi ya da kişilerle yapılacak pazarlık görüşmeleri suretiyle ihale sonuçlandırılacak. Danışman seçimine ilişkin ihalelerde, en az iki danışman yazılı şekilde davet edilecek ve ihale pazarlık görüşmeleri yapılarak sonuçlandırılacak. Özelleştirme programına alınan kuruluşların anonim şirkete dönüştürülmesi halinde taşınmazlar ayni sermaye olarak konabilecek ve bu hususlarda Türk Ticaret Kanunu`nun ilgili hükümleri uygulanmayacak. İŞ KAYBI TAZMİNATIHizmet akdine dayalı olarak çalışanların özelleştirme uygulamaları nedeniyle iş akitlerinin feshedilmesi halinde iş kaybı tazminatı ödenecek. İş kaybı tazminatı ve diğer hizmetlerin verilmesinde Türkiye İş Kurumu görevli olacak.Ayrıca kuruluşlarda kapsam içi işçi statüsünde çalışan personelden, kuruluşun temel faaliyetleri ile doğrudan ilgili olmayanlar ile yaşlılık aylığı almaya hak kazananların iş akitleri feshedilecek. KURULUŞLARDAKİ PERSONELİN NAKLİÖzelleştirme programına alınan, özelleştirilen, kapatılan veya tasfiye edilen kuruluşlarda çalışan ve nakle tabi olacak personelin listesi 30 gün içinde Devlet Personel Başkanlığı`na bildirilecek ve Başkanlık 45 gün içinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atama yazısı gönderecek ve 15 gün içinde de atama işlemleri sonuçlandırılacak. Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak atamalarda kullanılmak üzere kadro ihdas edilecek, böylece gerektiğinde bu kadrolar kullanılarak personelin mağduriyeti önlenerek nakli kolaylaştırılacak ve nakle tabi personelin Özelleştirme Fonu üzerindeki yükü kalkmış olacak. EMEKLİLİKÖzelleştirme programındaki kuruluşlardan sermayesinin yüzde 50`den fazlası devlete ait olanlardan Emekli Sandığı Kanunu`na tabi olarak çalışan personel, emekli ikramiyesini yüzde 30 fazlasıyla alacak. Emekli ikramiyesine ilave olarak ödenecek yüzde 30 tutarındaki miktar,ödemeyi müteakip Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü`nün talebi üzerine Özelleştirme Fonu`ndan karşılanacak. İş kanunlarına tabi kapsam içi statüde çalışan işçilerden, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre emeklilik hakkını kazananlara bu hakkı kazandıkları tarihten, kuruluşun özelleştirme programına alınmasından önce 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre emeklilik hakkını kazanmış olanlara kuruluşun özelleştirme programına alınmasından itibaren 2 ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde hak edecekleri kıdem tazminatının yüzde 10`u tutarında ek ödeme yapılacak.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı